De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


Hi’j is jow toch niet ontkommen? De Ovend no. 3, juni 2017?

Hi’j was d’r netuurlik al even, mar de vekaansiedrokte, et mooie weer, de feestelikheden van Oost-Stellingwarf en West-Stellingwarf 500 jaor…
Wat het hi’j jow te bieden? Twaelf leerlingen van et Comperio College slaegden veur kursus Stellingwarfs; Johan Veenstra vervolgt zien riegel katteverhaelen, Jannes Westerhof in gesprek mit Gerard Ziel uut Ni’jlaemer, in de buurtschoppeserie vertelt Sjoukje Oosterloo over De Drie Tolhekken, en redakteur Jan Koops stelt Schrieversronte-mitwarkster Joke Broekman veur. Henk J. Jager het et over Koniferen in Stellingwarf en omkrieten en brengt in dat verbaand de benaemings op ‘e bodden. De redaktie vertelt over Harmen Houtman die de twiede pries in een Friese verhaelewedstried wun. Attie Nijboer heur Appelsche doe en now op doeken van de meziekkoepel Appelsche wodt prissenteerd, en dichter Jan Willem Teijema zien gedicht ‘In de tuun’ is van te genieten. En netuurlik is d’r meer: blaeder en lees zels. Jaorabonnement twintig euro, losse nommers vier euro. De Ovend maj’ niet missen!


N.a.v. ni’j boek over historie Waoteren en omgeving

Fietstocht naor Waoteren: ‘Een oase van weldaod’

Op zundag 16 juli kan iederiene mitdoen an een kultuurhistorische fietstocht naor Waoteren en omgeving. Tiedens de fietstocht kommen de dielnemers in de kunde mit de biezundere geschiedenis van dat plak. Mar de tocht gaot ok langs Klonie 7 in Bosschoord, de legere schoele bi’j Oostvierdepatten en d’r is ommedaenken veur een peer jodekaampen en schijnvliegvelden. In Zorgvlied wodt o.e. verteld over bepaolde femilies zoas de bekende femilie Verwer.

De reden veur disse biezundere fietstocht is et boek ‘Wateren, een oase van weldaad’ dat in 2018 verschienen zal. In dat boek kommen o.m. de volgende onderwarpen in an bod:
- et verdwenen esgehucht Waoteren, dat 700 jaor leden al beston en dat in et laandschop zien sporen naolaoten het;
- de historie van de opleidingsschoele veur et middenkader van de Maotschoppi’je van
Weldaodighied. Dat was et Laandbouwkundig Instituut in Waoteren, dat van 1824 tot 1860 zoe’n 500 leerlingen opleidde. Ok de gevolgen die de Maotschoppi’je had het veur et laandschop en de gebouwen wo’n beschreven;
- de prehistorie en de sporen d’r van in et laandschop;
- et boerebedrief mit et gebruuk van heidevelden en hujlanen én de experimenten van de Maotschoppi’je van Weldaodighied mit bemesting.
- et verhael van Oolde Willem, de buurtschop die him indertied ontwikkelde van een heidegebied, waor de schaophuder ‘oolde Willem’ ommezwurven hebben moet, tot een laandbouwontginningsprojekt begin 1900. Vandaege-de-dag wodt et gebied weer weerommegeven an de netuur.

Et boek wodt een butengewoon interessaante uutgifte, daor aj’ dus now al even tiedens de fietstocht mit in de kunde kommen kunnen. Twie van de drie auteurs en saemenstellers van et boek (Paul Gols en Hans Salverda) zorgen veur disse prachtige fietstocht en vertellen op een peer punten onderwegens o.e. over et plak Waoteren en over de Maotschoppi’je van Weldaodighied.

Zoas zegd, et boek ‘Wateren. Een oase van weldaad’ verschient in 2018. In dat jaor is et 200 jaor leden dat de Maotschoppi’je opricht wodde. De auteurs en saemenstellers bin Paul Gols, Carol Klok en Hans Salverda. Et boek wodt uutgeven deur de Stellingwarver Schrieversronte.

Vertrek fietstocht op 16 juli: tussen 9.30 en 11.30 ure
Lengte van de tocht: omdebi’j 40 km
Plak van vertrek: kefé ’t Anker in Else
Kosten: € 5,00 p.p. (inkl. routebeschrieving en koppien koffie of thee bi’j weerommekomst)


* * * * * *

Veur indrokken van de Stellingwarver aovend en aandere mooie Stellingwarver aktiviteiten in Ooldde- en Ni'jlaemer, kiek op www.stellingplus.nl/aktiviteiten/

* * * * * *



[b]Fietstocht Oolde- en Ni’jlaemer


Tiedens de Stellingwarver Dag op zaoterdag 1 juli wodt in Oolde- en Ni’jlaemer een kulturele smartphoneroute holen. Onderwegens kommen de dielnemers mit tal van biezunderheden van en in et gebied in de kunde. Zo vertelt Sipke de Jong bi’j de klokkestoel van Ni’jlaemer over de geschiedenis d’r van, d’r is uutleg van Stoffel Baas bi’j die zien entekooi, et bekende iesklubgebouw is vri’j te bezichtigen, d’r wodt infermaosie geven bi’j de fruitkwekeri’je van Frits Doornenbal, en de theetuun ‘Ruimzicht’ is los; daor wodt verteld over de zorgboerderi’je en over et hoe en wat van de tuun. Bi’j de Braandemeer vertelt Freddie de Vries over dat prachtige netuurgebied, en d’r kan o.l.v. Foeke Heida een exkursie maekt wodden naor et oorlogsmonement De Bok. Bi’j de Brogge van Jikke is d’r wel een hiele biezundere aktiviteit. Daor wo’n op een ludieke wieze de laeste ni’jgies uut de omgeving verteld… Meensken kun daor mitien even bekommen, want bi’j dat plak wodt veur zitplakken zorgd.
De fietstocht kan vanof 9.30 ure bi’j de beide dörpshuzen begonnen wodden. Daor bin ok de routekaorten (ok op pepier) te kriegen. De aktiviteiten onderwegens bin tot 15.00 ure. Veur alle dielnemers an de tocht is d’r nao ofloop een aorig andaenken. Veur wie fietsen wat bezwaorlik is: de tocht kan ok mit de auto daon wodden.
Iederiene kan ommenocht an de smartphoneroute mitdoen. In et kader van de Stellingwarver Dag wodt die anbeuden deur de PB’s van Oolde- en Ni’jlaemer en de Stellingwarver Schrieversronte.


Feestelike Stellingwarver aovend in Oolde- en Ni’jlaemer

De aovend van de Stellingwarver Dag op 1 juli in Oolde- en Ni’jlaemer wodt ongetwiefeld een feestelike aovend. Dat zal mitien al blieken doen nao de eupening van de aovend as et pergramme begint mit een prissentaosie van de ooldste leerlingen van basisschoele ’De Lamer’. Zi’j laoten in die veurstelling zien wat ze in de weke veurofgaonde an de Stellingwarver Dag tiedens een Stellingwarfs projekt allemaole daon hebben. Veul ommedaenken is d’r in et projekt veur de netuur, en dan mit naeme et waeter in de omgeving. Zo zorgt Fryske Geamitwarker Henk Jager van Berkoop veur een exkursie mit as thema ‘Waeterbesies’, d’r wo’n Stellingwarver verhaelen verteld, de leerlingen schrieven Stellingwarver gedichten en d’r is et daans- en expressieprojekt rond verhaelen over de Stellingwarver moes Piepmoes.

Zang, verhaelen en ienakter
Nao de leerlingen van De Lamer zorgt et smatlappekoor ‘Kommer en Geklach’ uut Spange veur een optreden waor de zael wis en zeker bi’j betrokken wodden zal.
Schriever Freddie de Vries van Hooltpae lest nao et schoft een peer van zien humoristische verhaelen veur. Veur veul meensken bin et verhaelen mit herkenbere situaosies, en de wieze waorop die deur de schriever naor veuren brocht wodden, maekt die verhaelen nog vermaekeliker.
De tenielklub van de dörpen komt ok al mit veul humor om de hoeke kieken. Leden d’r van speulen de hilarische ienakter ‘Boer, jow varken het mien hond beten’.

Gezellige meziek
De Stellingwarver aovend wodt ofsleuten mit gezellige meziek. D’r is dan nog even alle tied om mit mekeer nao te genieten van de dadde Stellingwarver Dag.
De aovend wodt prissenteerd deur Klaas van Weperen, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte, en Hendrik Fokkema, siktaoris van die stichting.
De toegang van alle aktiviteiten is ommenocht. De Stellingwarver Dag wodt veur iederiene in en buten Stellingwarf anbeuden deur de verienings van Plaetselik Belang van Ooldelaemer en van Ni’jlaemer, basisschoele De Lamer en de Stellingwarver Schrieversronte.


Historisch Symposium naor anleiding van de viering 500 jaor gemienten Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende: suksesvolle middag mit veul mooie info

Zoe’n 75 personen maekten vri’jdagmiddag in et MFA van Berkoop et biezundere Symposium 1517-2017 mit. Dit symposium was op de eerste officiële dag van de viering van 500 jaor Oost-Stellingwarf. Ongeveer toegeliekertied gong in Oosterwoolde een tocht mit Oldtimers uut aende mit o.e. burgemeester Oosterman as iene van de dielnemers. Rond drie ure kwam die tocht deur Berkoop, en nam de burgemeester van Oostaende et eerste exemplaor in ontvangst van et ni’je boek Rentmeestersrekens van Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westdaende dat schreven wodde deur Jerem van Duijl, Sjoerd Galema en Henk Bloemhoff. De Rentmeestersrekens van 1524-1531 bin belangrieke geschriften uut de eerste tied van de gemienten Oost- en West-Stellingwarf, die eerder as grieteni’jen anduded wodden. In zien reaktie gaf Harry Oosterman an niet alliend as burgemeester, mar ok as historikus, slim inneumen te wezen mit dit ni’je boek. Hi’j keek d’r naor uut om et boek zo gauw meugelik te lezen, leut hi’j weten. Veur de prissentaosie hadde Henk Bloemhoff in zien inleiding al verteld over dit biezundere onderwarp; de geschriften bin now veur et eerst veur iederiene toegaankelik.

Et symposium begon mit een lezing van Meindert Schroor over de periode van et Stellingwarver gebied vanof 1309 t/m 2017. Et gebied was eerder een redelik zelsstaandig gebied, mar om 1500 henne kwam daor een aende an. In 1517 wodde et opdield in Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende.
Nao een optreden van Marita Kruijswijk en Marian Nesse (et duo Marianta) die veur prachtige Middelieuwse meziek zorgden was et toe an de dadde lezing. Die wodde verzorgd deur Jelle Terluin, deskundige op et gebied van de heraldiek, mar ok kenner van de femilie Lyclama à Nijeholt. Van die femilie weren in vroeger tieden nogal wat leden grietman in de Stellingwarven.
In de vierde lezing vertelde Michiel Herweijer – hi’j is in et daegeliks leven o.e. direkteur-siktaoris van de Noordelike Rekenkaemer – over wat de Stellingwarven van nao de oorlog deur de jaoren henne as gebied typeerd het. Opvalend nuumde Herweijer de toch wel redelik konstante keuze angaonde de politieke richting van de Stellingwarvers tot rond 2000. Tot die periode hadde toch mit naeme de PvdA de grootste anhang en dus ok bestuurders. Opmarkelik nuumde hi’j dat in oonze regio nao de Twiede Wereldoorlog hiel vlot alle krotten die d’r nog weren opruumd wodden. Biezunder is butendat dat Oost-Stellingwarf de grootste netuurgemiente van Frieslaand is, de eilanen daorbi’j niet mitrekend. Deur et Fochtelervene en et Drents-Friese Woold bestaot zoe’n 20% van et gebied uut netuur. West-Stellingwarf is nao Kollumerlaand en Opsterlaand de vierde, mit 10%. Herwijer gaf an dat zien onderzuuk lange niet volledig west was en dat hi’j hoopte dat hi’j mit zien verhael eren enthousiast maeken zol veur veerder onderzuuk.
Dagveurzitter was oold-veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte Ype Dijkstra. Et symposium wodde orgeniseerd deur de Historische Vereniging Appelsche e.o., de Historische Vereniging Oosterwolde e.o., de Vereniging Historie Weststellingwerf e.o. en de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. De vier lezings verschienen mit een schoffien in een bundel, die krek as et symposium financieel meugelik maekt wodt deur de gemiente Oost-Stellingwarf.


Bestuur Stellingwarver Schrieversronte: verni’jing en op volle starkte veerder

Tiedens de jaorvergeerdering van de Stellingwarver Schrieversronte op 18 meie wodde ofscheid neumen van de bestuursleden Peter Riksma (Zaandpol) en Jan Baas (De Oosterstreek). Beide bestuursleden weren neffens et huushooldelik riegelment nao zes jaor oftredend en niet herkiesber. Et laeste jaor was Jan Baas plaetsvervangend veurzitter omreden nao et ofscheid van Ype Dijkstra in 2016 – Dijkstra was doe negen jaor veurzitter west – een vakketure ontstaon was. Plaetsvervangend veurzitter Jan Baas bedaankte bestuurslid Peter Riksma veur zien jaorenlange inzet veur de Stellingwarver Schrieversronte. Krek zo bedaankte bestuurslid Hendrik Fokkema Jan Baas veur zien jaoren as bestuurslid en veur zien grote inzet as plaetsvervangend veurzitter.
Per 18 meie 2017 bin de ni’je bestuursleden Geertje Otten uut Uffelte (van vroeger van De Hoeve), Akkie Zeilstra uut Raevenswoold en Klaas van Weperen uut Oosterwoolde. Van Weperen wodde vot ok benuumd as veurzitter van de stichting.
De agenda wodde disse aovend vlot deurwarkt, angaonde de jaorverslaegen weren d’r gien op- of anmarkings en ok bi’j de rondvraoge kwam d’r niks op ‘e bodden.

Nao et schoft vertelde Henk Bloemhoff as bestuurslid van SONT (Streektaelorgenisaosie Nedersaksisch Taelgebied) over de staand van zaeken angaonde de veerdere erkenning van et Nedersaksisch en dus ok et Stellingwarfs. Op et mement wodt warkt an een veerdere Nederlaanse erkenning van et Nedersaksisch; de verwaachting is dat ien en aander nao de zommer veur mekaander wezen zal. Sund 1995 is et Stellingwarfs al erkend onder diel 2 van et Europees Haandvest veur minderhiedstaelen.


Eerste aktiviteit in kader 500 jaor Oost-Stellingwarf op basisschoele De Riemsloot in Appelsche

Deensdagmiddag de 2de meie was et dan zoveer: de periode van aktiviteiten en feestelikheden vanwegens 500 jaor Oost-Stellingwarf is begonnen. Op basisschoele De Riemsloot in Appelsche was de eerste veurstelling van et vertel-meziektheaterspul 'Het feest van de eerste grietman’.

Tiedens de veurstelling wodt de leerlingen d.m.v. een vertelling en meziek een levendig beeld schetst over de woelige tied tussen 1500 en 1517. Dat gebeurt deur drie meensken van 500 jaor leden, o.e. de laeste stelling van Stellingwarf, weer tot leven te wekken.

De leerlingen van groep achte van De Riemsloot geneuten mit volle teugen en wodden ok aktief bi’j de veurstelling betrokken. Al mit al wodde et een groot feest veur de kiender én veur de grietman en zien gevolg.

Et pergramme wodde saemensteld deur Histotolk Frank Spijkers en et muzikaole duo Marianta mit middelieuwse meziek. ‘Het feest van de eerste grietman’ is een saemenwarkingsverbaand tussen Vrijstaat De Stellingen en de Stellingwarver Schrieversronte. De kommende tied zal et gezelschop nog een achttal aandere schoelen bezuken. Butendat kun schoelen die heur nog niet anmeld hebben veur dit pergramme dat nog doen. Die schoelen kun kontakt opnemen mit de Stellingwarver Schrieversronte: 0516-451108, info@stellingwarfs.nl.

Dit projekt wodde meugelik maekt deur subsidie van de gemiente Oost-Stellingwarf.


Harmen Houtman nommeneerd

Veur de verhaelewedstried die alle jaoren orgeniseerd wodt deur et Skriuwersboun, Cedin en et Friesch Dagblad bin 51 verhaelen instuurd, verdield over een junior- (12) en in seniorkattegorie (39). Dit jaor was et thema ‘Gien stiel?!’. Dat onderwarp hadde te maeken mit et feit dat et van ’t jaor honderd jaor leden is dat de Nederlaanse keunstbeweginge ‘De Stijl’ opricht is.

Bi’j de volwassenen valen (in willekeurige volgodder) Jan Bijlsma (‘Jan-Pyt, Joris en Corneel’), Tryntsje van der Veer (‘Oare streken’) en Harmen Houtman (‘Niet langer wit...’) in de priezen. Et verhael van Harmen Houtman was et ienigste Stellingwarver verhael dat instuurd wodde. De ere verhaelen weren allemaole in et Fries.

Nao een kotte inleiding over et thema deur museumdirekteur Paulo Martina, zal op deensdag 9 meie bekendmaekt wodden wie de eerste pries wunnen het. De priesuutrikkinge is in et Museum Dr8888 in Drachten.


EBKT/EBLT dot beroep op ni'je regering via informateur

In een brief van kotleden ropt EBKT/EBLT op tot meer ommedaenken veur Fries en Nedersaksisch. In de brief staot o.e.: 'Wi’j roepen jow daoromme op om in de regeringsverklaoring op te nemen dat de regering wark maekt van de bescharming van alle erkende taelen van Nederlaand en dat d’r daoromme een strukturele dialoog kommen moet tussen Riek, orgenisaosies van sprekers van minderhiedstaelen en de Twiede Kaemer, zoks om de bescharming van de minderhiedstaelen Fries en Nedersaksisch beter te borgen.' Meer hierover op de webstee van EBKT: www.eblt.nl. De brief is ok te lezen, in et Stellingwarfs/Nedersaksisch, op o.e. et twitteraccount van EP'er Annie Schreijer.


Symposium 1517-2017

Tegere mit de ‘Historische Vereniging Appelscha e.o.’, de ‘Historische Vereniging Oosterwolde e.o.’ en de ‘Vereniging Historie Weststellingwerf’ hoolt de Stellingwarver Schrieversronte op vri’jdagmiddag 19 meie een biezunder symposium, et ‘Symposium 1517 – 2017’. Op dit symposium zullen d’r vier inleidings hullen wodden over de biezundere geschiedenis van Stellingwarf / de Stellingwarven. Dit is et pergramme:

Van 13.00 ure of: inloop
13.30 uur: Eupening deur dagveurzitter Ype Dijkstra
13.40 uur: ‘Twee-eenheid, vijfhonderd jaar Oost- en Weststellingwerf’, deur dr. Meindert Schroor
14.20 ure: ’Rentmeestersrekens van Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende/Rentmeestersrekeningen van Stellingwerf-Oosteinde en Stellingwerf-Westeinde. Tekstuitgave met toelichting’ deur dr. Henk Bloemhoff
15.00 ure: Middelieuwse meziek van Marianta
15.15 ure: Pauze (mit meziek van Marianta)
15.50 ure: 'De familie Lycklama à Nijeholt en de OWO gemeenten. Machts- en huwelijkspolitiek’, deur Jelle Terluin
16.40 ure: 'Gelaagde identiteit en modernisering: ontwikkelingen in de Stellingwerven vanaf de jaren vijftig’, deur perf. dr. Michiel Herweijer
17.20 ure: Naozit, mit meziek van Marianta

Nao elke lezing is d’r gelegenhied tot et stellen van vraogen.
Et pergramme is tegen 17.30 ure oflopen; dan is d’r nog tied veur een gezellige naozit mit een happien en een draankien.

De intree veur et symposium is € 10,00. Veur leden van historische verienings, dörpsarchieven en dörpskemmissies in en buten Stellingwarf gelt (bi’j van te veuren risserveren) de speciaole toegangspries van € 7,50. Daor bin bi’j inbegrepen: koffie, thee mit een traktaosie, een hattig happien in de pauze en nao ofloop.

Plak: MFA, Willinge Prinsstraote 18c, Berkoop
Daotum: vri’jdag 19 meie
Tied: Van 13.00 ure of inloop mit koffie/thee; et pergramme begint om 13.30 ure.
Risserveren: Stellingwarver Schrieversronte, t/m donderdag 11 meie (info@stellingwarfs.nl; till: 0516-451108, van mae t/m do tussen 9.00 en 16.00 ure). Betaelen kan allienig kontant op 19 meie, bi’j binnenkomst.


Film, boekeni’js en meer in De Ovend van april

Wie speult mit in de kommende Stellingwarver film? De opnaemes bin disse zommer, lees et stok hierover in De Ovend en wie wet is d’r een rolle die jow passen zol… Bi’j de Schrieversronte wodt hadde warkt an een flink tal boeken die dit en ankem jaor verschienen zullen. Now al kondigt oons streektaelinstituut Johan Veenstra zien ni’je dichtbundel ‘De overkaant van et waeter’ an, en in disse Ovend kuj’ al een vuuftal gedichten lezen. In zien veuroffien ropt redakteur Jan Koops op om et kommende jaor allat te wezen op hoe de perti’jen en wethoolders ommegaon mit oons Stelingarver arfgoed. Regeren is veuruutkieken; dat gelt veur de bestuurders, mar ok veur de kiezers,’ zegt Koops. De gemientegreens tussen Oost en West kan vot, in elk geval om taelkundige redenen, risseneert Henk Bloemhoff in "‘Oost’ en ‘West’ vuufhonderd jaor, ‘Stellingwarfs’ vuuftienhonderd jaor! Oftewel: twie fielsetaosies an oonszels". D’r bin wel taelverschillegies tussen dörpen, mar de gemientegreens is niet ok toegelieke een ‘dialektgreens’. ‘Jan Welles, keunstschilder mit Appelschester roots’ is een interessaante bi’jdrege van Carol Klok, en hi’j het ok mooie illestraosies bi'jleverd. Jan Koops brengt een vertaeling in et Stellingwarfs van een eerder interview mit Richtje Schurer-Bijstra (1924-2009) uut et Friese tiedschrift De Moanne: ‘En de klokken ludeden mar’. Johan Veenstra schrift veerder in zien riegel ‘Boris en Joris – katteverhaelen’. Sjoukje Oosterloo vertelt in et verhael ‘Voete an vaaste wal’ over een eerder ‘groot aeventuur mit een ni’j botien’, Harmen Houtman brengt et gedicht ‘De oolde keizer’ en Jimmy Visser et verhael ‘Buren’. Jacobus Nijholt zien eerdere publikaosie ‘De buurtschop Wittenburg’ is in et Stellingwarfs bewarkt deur Sjoukje Oosterloo en in disse Ovend opneumen. Et is een interessaante tekst veur de lezers die intied deur de serie over buurtschoppen grepen binnen. Op 1 juli, al gauw dus, is de Stellingwarver dag in Oolde- en Ni’jlaemer. D’r is in disse Ovend ni’js over hiemkunde en d’r is nog meer… Lezen mar, dus.


Twaelf leerlingen van et Comperio College slaegden veur kursus Stellingwarfs

Tegere mit heur juffer Ageeth Bos kwammen oflopen vri’jdagmorgen 7 april twaelf leerlingen van et Comperio College uut Wolvege naor et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Naodat ze et oflopen seizoen lessen Stellingwarfs volgd hadden, kwammen ze daor examen doen. De leerlingen wodden tiedens et examen toetst op et mondelinge en et schriftelike gebruuk van de et Stellingwarfs. Veur et mondelinge pat mossen ze heurzels veurstellen in et Stellingwarfs en daornaost vertellen mossen ze over verhael vertellen dat ze in de kursus schreven hadden. Et schriftelike pat beston uut een diktee en et schrieven van een verhael n.a.v. een twintigtal woordkaorties.
An et aende van de examenmorgen bleek dat alle leerlingen et examen ommeraek goed daon hadden. Ze kregen daoromme allemaole een diplome uutrikt deur veurzitter Jan Baas van de Stellingwarver Schrieversronte. De twaelf verhaelties die veurofgaonde an et examen schreven binnen zullen nog bundeld wodden, mar wo’n ok publiceerd in et Stellingwarfs tiedschrift De Ovend.
De kursus en et examen wodde ontwikkeld en veurbereided deur Ageeth Bos, die daorbi’j de hulpe kreeg van Sietske Bloemhoff en van Henk Bloemhoff. Et doel is dat ok in et volgende schoelejaor de leerlingen van groep achte van et Comperio College opni’j Stellingwarver les kriegen zullen.
Et Comperio College is een akkedemisch leerpunt veur hoogbegaofde leerlingen van et basisonderwies in Oost- en West-Stellingwarf.


SSR stelt Raod van Advies in

De Stellingwarver Schrieversronte het sund donderdag 16 meert een Raod van Advies. De Raod wodde deur et bestuur van de stichting insteld omreden et de hieltied meer mit heufdzaekelik toekomstgerichte zaeken te maeken krigt die veural op bestuurlik terrein liggen. Om daor zo goed meugelik op in te speulen bin in de Raod van Advies personen benuumd die op verschillende gebieden veul kennis, ervering en inzicht hebben. Op dit mement bestaot de Raod van Advies uut Titia Bijwaard, Lutz Jacobi, Henk Bloemhoff, Ype Dijkstra, Victor Felder, Jan Haveman en Geert Lantinga.


De Ovend jg. 45 no. 1: Veul proza en ni’jgies

Bauke Visser Koenders dot de opmaek van De Ovend, mit ingang van et veurige nommer, en daor is mooi even ommedaenken veur in de ni’jste Ovend, feberwaori 2017. Bauke het een protte ervering mit zoks en et is mooi om zo even in de kunde te kommen mit de ni’je man van de opmaek. Mooi is ok dat we over een ni’je mitwarker van oons streektaelinstituut lezen, Joke Broekman van De Oosterstreek. En dan de inhoold zels! ‘Boris en Joris – katteverhaelen’ is et volgende in een riegel van Johan Veenstra - mooi om te lezen. En disse Ovend het vule meer an verhaelen. Mit ‘Een zaacht vellegien’ wun Harmen Houtman op 28 oktober veurig jaor de verhaelewedstried van Stichting Taalpodium Emmen. ‘Een geweldig verhael mit een verrassend slot’ oordielde de jury… En now dus in De Ovend. Veur Jan van Mackem was Jan Terlouw zien beeld van ‘et touwgien deur de brievebusse’ en et verlangst naor vroeger een tip en zo vertelt hi’j oons now zels zien verhael ‘Levertraon’. Freddie de Vries brengt et verhael ‘Een mooie instri’jinge’ en Sjoukje Oosterloo komt mit heur ‘Plattelaansgevuul’. Titia Bijwaard brengt in ‘In de voetsporen van Klaas Steenbeek’ een beeld van et doen en laoten van de kleinkiender-‘opvolgers’ van de bekende Klaas Steenbeek. Die is onderdehaand mit zien 91 jaor de ooldste geboren en getogen inwoner van Ni’jtriene. In zien warkzeme leven was Steenbeek o.e. aktief as raodslid en wethoolder van West-Stellingwarf. Hi’j en mit naeme de kleinkiender wo’n mooi in beeld brocht in et verbaand van heur wark en beleving van de boerkeri’je van now en doe. De laeste twie jaor bin d’r ontwikkelings in de laandbouw die et niet makkelik maeken, mar veur de twie kleinzeunen bliekt et allegere nog wel wat mit te valen. Boeiend is ok Geert Lantinga zien diel 2 over de buurtschop Keuningsbargen. Carel Klok beschrift een stokkien van et leven van Arjaan de Boer van Appelsche, die an et aende van 1893 naor Oost-Indië vertrok, en op Atjeh diende. In 1895 raekte hi’j uut de tied, en wodde begreuven op et begreefplak Peutjuk. Daor liggen in elk geval nog vier aandere Stellingwarvers, kriegen we te weten. Willem Jan Teijema komt mit poëzie: ‘De Jaeger’. Grietje Bosma dot dat ok, ze brengt ‘Leef’, een gedicht dat inspireerd is op een keunstwark van John Kok. Zi’j en zeuven aandere schrievers en dichters warken now en dan mit mekeer in een verbaand ‘De Letterstreken’. Ze warkten eerder mit an een tentoonstelling ‘Schilderi’jen mit gedichten’ (Oosterwoolde) en an een projekt van de fotoklub Makkinge. Behalven Grietje Bosma prissenteert ok Marijke Ponne een verhael, ‘Verbeuden liefde’. Grietje, Marijke en de aanderen zullen vaeker in De Ovend publiceren.
In de kattegerie geschiedenis brengt Gerrit Scheenstra ‘Stamboomonderzuuk’ en komt Carol Klok mit ‘Nog es ‘Bartje Schurer’, een deurzettertien uut Makkinge’.
In de kattegerie ni’js lezen we o.e. over twie belangrieke onderwiesprojekten daor mit uut aende zet wodt: de film ‘Daor klept de klokke weer’ en et projekt ‘De Veerkieker’. Doel is dat alle groepen van et basisonderwies ieder jaor op exkursie gaon naor een kulturele of arfgoedinstelling in Stellingwarf.
En netuurlik, ok disse Ovend begint mit een kruderig Veuroffien, mit redakteur Jannes Westerhof in dit geval.


Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende bin 500 wodden. Ze bin jaorig, op 18 feberwaori 2017, en... et hiele jaor deur!

Et ‘Groot Placaat en Charterboek van Vriesland 2’ vertelt, onder ‘Verdeeling van verbeurd verklaarde goederen en Grietenyen’, nao ‘Den 18 February 1517’, o.a.: ‘Lykle Eblens heeft commissie yp die helft van den Grietenye van Stellingwerff, ende die gehele Grietenye in Scoterlant.’ Lykle wodde veur iene helte nuumd, dus was d’r ok een ere helte! Tegere Oost en West! Hej’m al een fielsetaosiekaortien stuurd naor de gemienten? Kom in elk geval naor de aktiviteiten van meie t/m oktober in Oost-Stellingwarf, want mit naeme die gemiente pakt uut; vgl. onder aanderen de webstee http://www.500jaarooststellingwerf.nl/. En stik de vlagge uut! Die van Oost, die van West en/of die van hiel Stellingwarf. ET IS EEN BIEZUNDER JAOR!


Symposium 1517-2017

Oonze stichting orgeniseert tegere mit de historische verieninge van Appelsche e.o., de historische verieninge van Oosterwoolde e.o. en de ‘Vereniging Historie Weststellingwerf’ op 19 meie et symposium 1517 – 2017. Dat is omreden et dit jaor 500 jaor leden is dat Stellingwarf opdield wodde in twie grieteni'jen, de laetere gemienten Oost- en West-Stellingwarf. De gemiente Oost-Stellingwarf het in dat verbaand veur biezundere aktiviteiten dit jaor een fiks bedrag uuttrokken, om die aktiviteiten financieel steunen te kunnen. Op de webstee 500jaarooststellingwerf.nl is een overzicht van de aktiviteiten te zien. Jim kun jim vanzels ok al opgeven veur et symposium. De kosten bin € 10,00 inkl. koffie, thee mit wat d'r bi'j en een happien en een snappien. Leden betaelen mar € 7,50, krek as de leden van alle historische verienings, dörpsarchieven en zo.


Prissentaosie netuurflims Andries van der Veen

De prissentaosie van twie ni'je netuurfilms van Andries van der Veen is op deensdagaovend 21 feberwaori in et gebouw van de SSR. Et wodt een prachtige aovend, die aj' vanzels niet missen meugen... Kosten € 5,00, inkl. koffie en thee, mit wat d'r bi'j.


Stellingwarfs Radiopergramme: CDA-politika Annie Schreijer bepleit et – en meer

Europarlementariër Annie Schreijer orgeniseerde 28 september tegere mit heur Duutse kollega Jens Gieseke een EP-konfereensie in Brussel, veur meer praoten, schrieven, bescharmen en anvieteren van et Nedersaksisch en Nederduuts. Die konfereensie hadde en het nog een beheurlike uutstraoling en Vrouw Schreijer gaot mooi deur mit heur promosie van et Nedersaksisch. Ze is behalven politika ok nog iene van de ambassadeurs van SONT. In de laeste Drentse Taelkraante is een biezunder aorig interview mit heur opneumen; dat is et lezen meer as weerd. Een peer biezundere rikkemedaosies uut et gehiel binnen:
-zorg veur een Stellingwarfs radiopergramme
-maek tillevisieseries zoas de eerdere van Herman Finkers (Jongeleu,
Oalde groond)
-wark an projekten mit meensken en orgenisaosies over de oostelike
greens
-zorg dat meensken geregeld Nedersaksisch heuren, lezen en spreken. Dat
is ok goed veur de rieke kultuur en de vaaste weerden van oonze regio,
zoas naoberschop, gezinsbedrieven en genoeglikhied


Europese Buro veur Kleine Taelen tekende ‘Protocol to Ensure Language Rights’

Et EBKT / EBLT tekende kotleden et ‘Protocol to Ensure Language Rights’ in Donostia / San Sebastián in Baskenlaand, uteraord mit aandere taelorgenisaosies. Dat protokol is een soortement eventaoris van zoe’n 180 maotregels in de vorm van rikkemedaosies die overheden en sprekers van minderheden nemen kunnen zollen om een minderhiedstael geliekense kaansen en ontwikkelingsmeugelikheden te geven as de grote laanstaelen. Et is een initiatief van een Baskische koepel van taelorgenisaosies en van Kulturele Heufdstad Donostia/San Sebastián. Bi’j de ondertekening was EBKT vertegenwoordigd deur veurzitter Froukje de Jong-Krap. Zoe’n 600 belangstellenden uut hiele Europa weg weren anwezig.


Fietsen deur et stroomgebied van De Lende I, II en III: drie keer een ni’je routegids van Geert Lantinga

In december 2016 verschenen mar liefst drie ni’je routegidsen in een ofwisselende en genoeglike prissentaosie in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Schrieversronte-siktaoris Hendrik Fokkema kon een flinke koppel geneudigden welkom hieten. Die hadde de leiding, wiels et grootste pat van de aovend beston uut een boeiende prissentaosie deur saemensteller / auteur Geert Lantinga. Krek as et drietal gidsen beston ok de prissentaosie uut drie patten. Diel 1 gaot om ‘Tussen Elsloo en De Hoeve’, diel 2 om ‘Tussen De Hoeve en Blesdijke’ en diel 3 om ‘Tussen Blesdijke en Kuinderbos’. Et gaot om fietstochten van 40, 36 en 45 km. De drie gidsen geven naost de routebeschrieving veul biezundere infermaosie over de geschiedenis en et laandschop van de omgeving. Butendat is d’r een weelde an kaorties en oolde en ni’je foto’s.
Et eerste exemplaor van elk wodde deur de auteur overhaandigd an een biezundere gaast, Wethoolder van Kultuur Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf. Wethoolder Frans Kloosterman van West-Stellingwarf hadde ok kommen zuld, mar mos him i.v.m. ziekte verontschuldigen. De Boer reageerde slim positief op de gidsen en vertelde dat hi’j de laeste tied mit vekaansies oonze streken deur trokken hadde op de fiets. Dat hadde him nog es weer leerd dat et eigen gebied toch hiel veul an moois te bieden het, ok in vergelieking mit verkaansie-omgevings in et butenlaand. Zo bin d’r vule meer meenksken die zoks ondervienen. Vandaor dat de gidsen behalven veur toeristen ok veur streekbewoners beslist de muuite weerd binnen, zo zee De Boer.

De gidsen bin Nederlaanstaelig; de Stellingwarver Schrieversronte kan ze as uutgever leveren. Pries van elk van de gidsen: € 8,50. De drie gidsen bi'j mekeer: tiedelik: € 19,95. Te bestellen bi'j de Stellingwarver Schrieversronte, op info@stellingwarfs.nl.


Omroep Odrie: vlakbi’j, uut de eigen streek en… mit eigen tael en meziek: Odrie

Veur wie et nog niet wus: Omroep Odrie in Oost-Stellingwarf het twie hiele mooie pergrammes in en mit streektael en streektaelmeziek. Ze wo’n hieronder nog es nuumd. Die lekaole omroep is te heuren op 106.9 FM, kabel 104.1 FM.
Veur wie dit ok niet wus: via internet kuj’ Omroep Odrie ok goed heuren:
http://www.radioviainternet.nl/omroep-odrie.

Die streektaelpergrammes dat bin:

Op de vri’jdag:
16:00 ure: Huus en Hiem (herhaeling van de zundag d’r veur)
17:00 ure: Singeliers, meziekpergramme in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans.
Techniek: Jitze Hofstra

Op de zundagmorgen:
10.00 ure: Singeliers. Herhaeling van de zundag d’r veur (zie boven)
11.00-12.00 ure. Huus en Hiem. Stellingwarfs tael- en kultuurpergramme mit hiel wat zaeken die in huus en op et arf gebeueren. Prissentaosie: Hendrik Betten. Techniek: Peter Cruiming.


Belangrieke digitaole indexen publiceerd bi’j T.H. Oosterwijk zien geschiedenisboek over de dörpen van Stellingwarf-Oostaende

Kotleden het de Stelllingwarver Schrieversronte een uutvoerig bestaand op Stellingia.nl publiceerd dat et bekende en algemien wardeerde boek 'Notities uit de Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen' nog toegaankeliker maekt. Waor as et omme gaot? Et bestaand bestaot in feite uut drie indexen, die aachter mekeer opneumen binnen. De eerste index geft de naemen van personen en instellings, mit aachter elke naeme netuurlik de paginaverwiezing(s). En dan komt, krek zo, een index op de topografische naemen die in et boek veurkommen. De dadde en laeste index nuumt de zaeknaemen in et boek, uteraord ok weer mit alle paginaverwiezings.
De auteur dr. Oosterwijk het hiel wat naemen opneumen in zien beschrieving, dat de sneuper zal uteraord zien veurdiel doen mit disse indexen.
Et maeken van de indexen was een hiele klus. Die wodde uutvoerd deur Jaap Elzenaar, vri’jwillig mitwarker van de Stellingwarver Schrieversronte. De heer Elzenaar het slim sekuur an et wark west en hi'j het ok slim uutvoerig west in et weergeven van naemen, in de hope dat degene die wat opzuken wil d'r zien veurdiel mit doen zal. Dit is de link: www.stellingia.nl/boeken/boekenindex/


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)


tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 2-8-2017