De Stellingwarver Schrieversronte is het belangrijkste instituut voor taal, literatuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een bijzondere regio in Zuidoost-Friesland (NL), waar men vanouds Stellingwarfs spreekt. Het Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Onze administratie is geopend op maandag tot en met donderdag van 9.00 tot 16.00 uur. Overleg met andere medewerkers is alleen mogelijk na telefonische afspraak. Tip: bezoekt u ook eens onze andere website: www.stellingplus.nl!


NI'JS


Verni男d Kenniscentrum zet de deuren los

Op zaoterdag 22 november kan iederiene van morgens tiene tot middags vier ure in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte terechte. De stichting zet die dag de deuren van et verni男de Kenniscentrum wiedwaegen los, zodat bezukers een indrok kriegen kunnen van wat d池 in dit veur de streek unieke centrum beweerd wodt. Al sund de oprichting van de Stellingwarver Schrieversronte in 1972 wodt perbeerd om alles op et gebied van de geschiedenis van et Stellingwarfs 駭 dat van de Stellingwarver streekkultuur in dit centrum onder te brengen. Deur de jaoren henne is d池 zo een unieke verzaemeling ontstaon, die nargens eers in de regio te vienen is. Niet alliend is daor deur de mitwarkers van de Schrieversronte en een groep aktieve vri男willigers veul wark veur verzet; ok nogal wat biezundere kollekties bin deur de eigeners of arfgenaemen d池 van an de Schrieversronte schonken. Biezundere kollekties bin die van o.e. de ammeteur-historici Gerke P. Mulder (1905-1980) uut Appelsche, mar bi男glieks ok op et gebied van de archeologie is d池 veul te vienen. Tiedens de dag zullen mitwarkers en vri男willigers de bezukers rondleiden.

Ni男e webstee

Sund halverwege 2013 is bi男 de Stellingwarver Schrieversronte al een groepien vaaste vri男willigers drok in de weer mit et inscannen van alle materiaol dat in et Kenniscentrum beweerd wodt. Et doel is dat mit verloop van tied al dat materiaol via een ni男e webstee in te zien wezen zal. Mar ok alle boeken, et tiedschrift 船e Ovend en kelenders en zo wat henne wo地 inscand, zodat mit naeme de uutgiften die uutverkocht binnen op disse wieze makkelik in te zien wezen zullen. De ni男e webstee zal op 22 november officieel 租e locht ingaon.

Studiekaemer

In de ni男e studiekaemer van et gebouw van de Schrieversronte kan iederiene die dat wil dokementen uut et Kenniscentrum veerder inzien. Vri男willigers hebben ien van de kantoorruumten daorveur speciaol inricht. In de studiekaemer is ok de haandbiebeltheek van de Schrieversronte te vienen. In de biebeltheek bin boeken opneumen die mit de regio te maeken hebben, mar ok alle Stellingwarfstaelige romans en dichtbundels bin daor in opneumen. In de studiekaemer is butendat een komputer te gebruken die ansleuten is op Internet, zodat eventueel mitien gebruuk maekt wodden kan van de webstee van et Kenniscentrum. De (biezundere) kollekties van et Kenniscentrum, mar ok de boeken in de haandbiebeltheek, wo地 niet uutliend. Kenniscentrum en studiekaemer bin alliend nao ofspraoke te bezuken.


Prozabundel Nedersakisch verschenen: bloemlezing van nao W.O. II

Op zaoterdagmiddag 15 november verscheen de ni男e bloemlezing 賎loepends mooie verhalen uit Stellingwerf, Groningen, Drenthe, Salland & Land van Vollenhove, Twente, Achterhoek en de Veluwe. Dat is, kotomme, een boek mit prozateksten uut de zeuven streektaelregio痴 van et Nedersaksische taelgebied. In die regio痴 hadden deskundige selekteerders een eerste keuze maekt uut wark van nao de oorlog, en naotied het een redaktie van weer aandere deskundigen van elke regio drie verhaelen anwezen die in de bloemlezing kwammen. Dat weren: Gees Bartels, Annet Timmer en Eric van Oosterhout, anvuld mit Baukje Bloemert van Stichting Het Drentse Boek. Die stichting het dit projekt uutvoerd en dus et boek ok uutgeven. De Nedersaksische koepelorgenisaosie Stichting SONT was de opdrachtgever. SONT en Drentse Boek vienen et belangriek om now en dan goed wark in et Nedersaksisch uut alle regio痴 te prissenteren, waorbi'j redaktieman Eric van Oosterhout him ansleut doe hi'j et woord kreeg in de prissentaosie. SONT en Drentse Boek willen meensken in de kunde kommen laoten mit wark uut ere regio痴, ze zien laoten wat d池 zoal an goed wark schreven is, ze willen ok zien laoten dat d池 een goeie Nedersaksische literetuur bestaot en ok vullen ze zo as et waore et Haandboek Nedersaksisch an. Dat boek is wel beheurlik uutvoerig over taelkunde en literetuur, mar et kon mar een klein tal teksten opnemen om die literetuur te illestreren. Dit ni男e boek lat wark van 26 Nedersaksische schrievers zien, is 112 bladzieden, gelt 12,50 en as e-boek 9,95. Uut Stellingwarf is wark van Jouk (ps. van M. Bakker), Lamkje Hof-de Boer en Johan Veenstra opneumen. Selekteerder veur Stellingwarf was Peter Riksma. Et boek wodde uutgeven as ko-produktie van SONT en Drentse Boek, en is bi男 Drentse Boek te koop. Ok de streektaelinstituten in de regio痴 hebben mitwarkt, en daor is de pepieren versie per 18 november ok te koop. Et Planten Fonds, Stichting Sasland en SONT hulpen mit centeraosie.
De prissentaosie was in de twiede helte van de middag dat de Stichting Nederlandse Dialecten een streektaelkonfereensie hul in Hoogevene, in de biebeltheek daore. Annet Westerdijk, vice-veurzitter van SONT, benaodrokte dat heur orgenisaosie et van belang vint om naost de stried veur erkenning onder diel III now en dan goed ommedaenken te geven an et regio-overkoepelende belang, zoas ok et veuruuthelpen van kennis en inzicht in schrieveri男e van doe en now. SONT was en is daoromme ok slim bliede mit de inzet van ieder in dit projekt.
Vice-veurzitter Westerdijk overhaandigde et eerste exemplaor an Veronique De Tier, veurzitter van de Stichting Nederlandse Dialecten, warkzem an de universiteit van Gent en toegelieke ok doende as streektaelfunktionaoris Zeeuws. Die antwoordde uteraord mit een toepasselik woord.
Eerder hadde Eric van Oosterhout, lid van de redaktie en in et daegelikse leven borgemeister van de gemiente Aa en Hunze, ien en aander verteld over de warkwieze van de selekteerders en van de redaktie. Hi男 hul een pleidooi veur goed ommegaon mit de streektael, benaodrokte de weerde en meugelikheden van meertaelighied en nuumde nog dat et een goed ding wezen zol as Den Haag, in et biezunder minister Plasterk, now es een keer over de brogge komt mit die erkenning diel III. Siktaoris van SONT Henk Bloemhoff zette mit naeme de mitwarkers van Drentse Boek Hermien Haar en Baukje Bloemert nog even in et zunnegien. Want et hadde al mit al een boel wark west, alles was mooi op 粗 tied klaor kommen en de prissentaosie leup ok meraokels.


Lendesymposium Stellingwarver Schrieversronte: dik in odder neffens algemiene miening

Op vri男dag 14 november hul de Stellingwarver Schrieversronte veur een ommeraek interesseerd pebliek een mooi symposium in Noordwoolde, in et bekende Vlechtwark. Thema: De Lende, in briede zin. De Schrieversronte hadde zes inleiders bereid vunnen om een lezing heuren te laoten. Dennis Worst, onderzuker bi男 de Fryske Akademy begon mit een lezing over de laandschopsgeschiedenis. Een biezunder punt in zien lezing was zien argementaosie veur een lange, gemienschoppelike benedenloop van De Lende en/of De Kuunder, dat hangt van et perspektief of, naor Vollenhove. Zoks zol mitien een verbaand leggen kunnen mit een historische biening mit Vollenhove. Archeoloog Jan Slofstra richtte him in eerste instaansie op et gebied van De Boorn, mit uutstappen naor et Lendegebied. Him leek meer archeologisch onderzuuk naor de streek om De Lende een veurnaem ding; him dochte dat zoks nog wel es belangrieke zaeken veur et locht brengen kon. Ok hadde hi男 een aorige hypothese over een baand van 粗t Oolde Leger (bi男 Donkerbroek) mit et oolde laandweerstelsel. Historikus Meindert Schroor nuumde o.e. kaansen veur veerder onderzuuk angaonde de vene-ontginnings zudelik van De Lende, in verbaand ok mit de vorming en loop van de perveensiaole greenzen. Streekgeschiedenis- en netuurkenner Geert Lantinga gaf inzicht hoe de plannemaekeri男e en uutvoering van de kenalisering van De Lende niet zomar veur mekeer was; et op verschillende plannen ommestennen, et zuken van ko-financiering en de uutvoering, et kwam allegeer op 'e bodden, an de haand van foto痴 die hiel wat van de praktiek zien leuten. Taelkundige Henk Bloemhoff sleut him an bi男 de visie van Moritz Schnfeld dat de vorm van de naeme De Lende mit 貌- de ooldste is en gaf argementaosie, en neerlandikus Peter Riksma vertelde hoe De Lende een rolle speuld het in de literetuur; hi男 verwaachtte dat zoks ok bi男 schrievers van now en laeter zo blift. In de twiede helte van de middag was d池 mooi tied veur diskussie en uutwisselen van idenen mit de zael. Belangriek gemienschoppelik punt was dat et hier, alles bi男 mekeer, een stok identiteit anbelangt, dat die deur hiel vule meensken zo anvuuld en dreugen wodt en dat de regio daor veerder mit moet. Op et punt van de tael kun de meensken daor al vri男 ienvooldig an mithelpen deur et Stellingwarfs te bruken en bruken te blieven. Wat et laandschop anbelangt d池 bin al aorig wat slingerbochten weer in herkenbere staot, mar d池 kan ok flink wat meer, zo dee blieken.
Schrieversronteveurzitter Ype Dijkstra leidede de dag, was dikke tevreden mit de lezings en kon ofsluten mit et idee dat Stellingwarf mit zien mooie, him opniエj ontwikkelende Lendedal veerder kan en moet. En ok de Stellingwarver Schrieversronte kan veerder mit et onderwarp. Dijkstra nuumde de vorming van idenen over et laandschop ok in relaosie mit de netuur. Hi男 nuume mit naeme ok et Schrieversronteplan om van de lezingteksten en nog wat teksten over anvullende onderwarpen een mooi Lendeboek te maeken.


Flitskursus: Stellingwarfs leren in iene dag!

Kan dat? Et leren van een tael in iene dag? Now, hielemaole flitsend zuj d池 nao zoe地 dag nog niet mit ommegaon kunnen, mar in iene dag kuj w駘 hiel wat van een tael leren. Vandaor dat de Stellingwarver Schrieversronte op zaoterdag 29 november een 詮litskursus Stellingwarfs orgeniseert!
De kursus is bedoeld veur meensken die et Stellingwarfs niet machtig binnen en graeg mit et schrieven 駭 praoten d池 van an de gang willen. De Flitskursus is ok bedoeld veur meensken die et deur de weke niet an tied hebben om kursussen te volgen.
De kursus wodt holen in Berkoop, en begint morgens om tien ure. Tot twaelf ure is d池 dan andacht veur de spelling en de grammatika van et Stellingwarfs. Dit onderdiel zal geven wodden deur dr. Henk Bloemhoff, taelkundige en saemensteller van et Stellingwarfs Woordeboek. Et middagdiel is van 13.00 tot 15.00 ure, dan is d池 veural ommedaenken veur et praoten en et daegelikse gebruuk van et Stellingwarfs. Dat onderdiel wodt verzorgd deur Ypie v.d. Boer en Sietske Bloemhoff.
De Flitskursus wodt geven in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop, de kosten bin 20,00 per persoon, koffie en thee inbegrepen. Opgeven kan via de mail info@stellingwarfs.nl, bellen kan ok naor et kantoor: 0516-451108 (van maendag t/m donderdag).


Belangriek ommedaenken veur Nedersaksisch in et locht van kienderrechterapportage an VN

De vierde ngo-rapportage van et Nederlaanse Kienderrechtekollektief het ok et belang van zorg veur voldoende plak veur de minderhiedstaelen Fries, Limburgs en Nedersaksisch mit naeme in et onderwies onderstreept. Et bliekt, zo nuumt et rappot, dat et veur kiender vaeke muuilik is om zoe地 tael te bruken, omreden d池 in et onderwiespergramme en op tillevisie en radio weinig of gien ommedaenken an geven wodt. Ok bin d池 klachten dat d池 te min vakbekwaome meensken op 弾 schoelen binnen. Et Nederlaanse kienderrechtekollektief rikkemedeert daoromme dit an de Verienigde Naosies: 賎arandeer dat er op school en in de media voldoende aandacht wordt besteed aan minderheidstalen. Uteraord vint ok de Stellingwarver Schrieversronte zoe地 geraansie veur voldoende ommedaenken van groot belang.
Et rappot is schreven deur ngo痴 en maotschoppelijke orgenisaosies uut hiele Nederlaand die heur daegeliks doende holen mit kiender en kienderrechten. Zo onstaot een goed beeld van de kienderrechtesituaosie, zo stelt et rappot. Hoewel Nederlaand een ontwikkeld laand is waor veul kiender et goed hebben, is dat toch niet mit elk zo. Et rappot gaot dan ok over kiender daor et niet goed mit gaot of daor et mis mit gaon kan. Et wodde onderschreven deur tachtig maotschoppelike orgenisaosies, en zal deur de VN weer bruukt wodden om oonze overhied rikkemedaosies te doen om te verbeteren.


Gegevens in oolde dagblaeden zuken: dat kan goed mit 船elpher

Een aorig ni男gien uut de digitaole wereld, daor et Meertens Instituut mit naeme op wezen het: d池 bin now hiel vule oolde kraante-uutgiften beschikber om digitaol deur te zuken, zo te zien ok meer as dat de meersten bekend wezen zal. Vandaor dit berichien: veur elkeniene die bepaolde oolde dagbladen deurzuken wil is d池 now de zuukmesiene Delpher. De Keuninklike Biebeltheek (KB) het d'r hiel veul veur anleverd. Die het trouwens een jaormennig leden al weten laoten an de Stellingwarver Schrieversronte dat ze zels al heur boeken gaondeweg digitaliseren zullen, ok heur boeken in de streektael. Mar Delpher is dus now even in et ni男s. Ie kun in oolde kraanten vanzels berichten vienen over streektaelschrievers vroeger, over stokkies m.b.t. de geschiedenis, en al zo wat henne. Et is netuurlik wel even goed naodaenken om een logisch woord in te tikken daor aj' mit zuken willen. Veur oonze omgeving is van belang om te weten dat ok de 詮riese Koerier (1952-1969) deur te zuken is via Delpher. Die kraante, die veul infermaosie het uut Stellingwarf weg, is now dus ok beter te vienen en in te zien as eerder. De KB hadde al wel de 詮riese Koerier digitaol beschikber sund et laest van 2011. De Liwwadder kraante van vroeger koj al eerder digitaol deurzuken, via dekrantvantoen.nl. Dat was al aorig bekend. Dat de Friese Koerier ok te deurzuken was, was dus niet bi'j elkeniene bekend. Mar dat zal now mit 船elpher wel aanders wodden. Hier kuj him vienen:
www.delpher.nl


Of bi'j' an 't zuken naor oolder ni'js? Klik dan 'webstee-archief' an, linksonder, en ruul algedurig deur naor beneden!


Stellingwarver Schrieversronte vragt vri男willigers!

Veur et veerder digitaliseren van et Kenniscentrum van de Schrieversronte is de Stellingwarver Schrieversronte op zuke naor meensken die een dagdiel in de weke daor an mithelpen willen. Sund een posien is om die reden al een groepien vri男willigers o.l.v. Schrieversrontemitwarkster Saskia Douma drok doende mit et herorgeniseren van et belangrieke centrum. Et Kenniscentrum van de Schrieversronte is 騁 centrum in de Stellingwarven waor unieke kollekties angaonde de Stellingwarver tael en streekkultuur op een goeie meniere beweerd blieven. Et doel is om de kommende tied alle unieke materiaol dat in et Kenniscentrum te vienen is op de ni男e webstee www.stellingia.nl te plaetsen. Veur et inscannen van alle schriftelike materiaol wodt now uutkeken naor meensken die de Schrieversronte daor bi男 helpen willen. Dus hebben jow een morgen of een middag over in de weke, en jow zollen mithelpen willen, jow bin van hatte welkom! Anmellen kan deur even te bellen mit de Schrieversronte (0516-451108), en dan even te vraogen naor Sietske Bloemhoff.



Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de ni'jste Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi男 et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a談 henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo地 groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi男 henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grs
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni男e paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grs.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op 粗 wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod

De zunne dri男t zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut池ig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi男. Gedichten. Berkoop, 2008)



tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
馗ht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo地 wi男 vraogd om hulpe bi男 et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi男 et maeken van een opschrift, bi男 et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi男 et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi男 zok soorte van dingen te helpen. En wi男 helpen jim graeg, dat blief d池 mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 17-11-2014