De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kuj' allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl!


NI'JS


Verhael van Harmen Houtman bi'j beste drieje van Friese schriefwedstried

Nao de nommenaosie van et Stellingwarver ‘Van schossel tot slingerpad’, een keunstboek mit poëzie en beeldende keunst van drie Stellingwarver dichters en drie keunsteners, bi'j de DvhN-streektaelpries is Stellingwarf opni'j bi'j de beteren in groter verbaand, en nog wel bi'j de top-drieje van een grote perveensiaole schrieveri'jepries in Frieslaand.
Vandaege wodde bekend dat schriever Harmen Houtman een pries wunnen het mit zien bi’jdrege an een gezaemelike schriefwedstried van et Fries Dagblad, Omroep Frieslaand en et Fryske Skriuwersboun. An de verhaelewedstried deden mar liefst 54 meensken mit, en et verhael ‘De verleuren zeune’ van Harmen heurt bi’j de beste drieje. Op donderdag 26 meert wodt in een livepergramme van Omroep Frieslaand bekend maekt wie de uuteindelike winner wodden is.


Snuffelkursus veur leden van raoden en staoten

De zunne leut him vandemorgen van twie kaanten zien: buten in et centrum van Berkoop mit tieden van mooi zunnig weer en… binnen, in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte. Daor was een fleurig en slim geïntesseerd zelschop van negen raods- en staoteleden bi’j mekeer om mit mekeer mit te doen an de Snuffelkursus, speciaol saemensteld veur heur as groep. Die kursus beston uut een mooi anbod op et terrein van de geschiedenis (brocht deur Geert Lantinga), de tael (Henk Bloemhoff) en de laandschopsgeschiedenis (lezing deur Dennis Worst). Dielnemers weren slim enthousiast over wat ze te heuren en te zien kregen. Nao et gemienschoppelike broodeten kreeg de kursus nog een levendig vervolg in et Diakenievene ,mit een netuurexkursie onder leiding van twie Fryske Gea-gidsen.
Al mit al een mooie aktie van vroege, echte deurzetters op de zaoterdag.

Minister geft Madeleine van Toorenburg bescheid

Op 5 meert het minister Plasterk van Binnenlaanse Zaeken bescheid geven op de vraogen van CDA-kaemerlid Vrouw M. van Toorenburg. De antwoorden bin niet schokkend; de minister wist veuruut naor de kommende evaluaosie mit de Raod van Europa en overleg mit SONT en de regio-overheden om te zien wat meugelikerwieze daon wodden kan. Veur meer lezen kuj' naor de webstee van Binnenlaanse zaeken gaon. Klik dan an: http://bit.ly/1ETcX3H]


Position paper veur de Raod van Europa en Kaemerkemmissie Binnenlaanse Zaeken angaonde Fries en Nedersaksisch

Gister 6 meert is een ‘position paper’ anbeuden an de Kaemerleden de vrouwluden Magda Berndsen (D'66) en Lutz Jacobi (PvdA). Waornemend veurzitter van EBLT / EBKT Tryntsje van der Veer en adviseur Onno Falkena hebben in heur inleidings behalve veur Friese kwessies dudelik ommedaenken vraogd veur de pesisie van et Nedersaksisch, in de geest van de pesaosie d’r over in et paper, in et biezunder veur de erkenning onder diel III. Vrouw Berndsen is veurzitter, vrouw Jacobi twiede veurzitter. Zi'j zullen et paper an de odder stellen in de Kaemerkemmissie. Lutz Jacobi gong nog op de weigering tot erkenning onder diel III deur Plasterk in en zee dat ze d'r wat an perberen te doen vanuut de Kaemerkemmissie. Berndsen nuumde de laeste wet op et Fries as een positieve ontwikkeling. Vrouw Marieke Sanders, Nederlaans lid van et Committee of Experts van de Raod van Europa kreeg uteraord ok een exemplaor van et paper anbeuden en vun persoonlik de evaluaosie van de warking van et haandvest belangriek. Dat gebeurt in principe driejaorliks, en daoromme bin goeie verslagleggings een veurnaem ding. Verschillende anwezigen nuumden et belangriek dat d'r een struktureel nationaol overleg op gang komt tussen NGO's enz. en overheden over evaluaosies, ofstemmings en zo wat henne. Duutslaand geft van dat al jaoren et goeie veurbeeld, zo staot ok in et paper te lezen. En dat is ok de rikkemedaosie deur de RvE. De tekst van et paper is te vienen op de webstee van eblt.nl.


Tentoonstelling Twiede Wereldoorlog wodt eupend deur borgemeister Harry Oosterman van Stellingwarf-Oostaende (13 april)

Vanof maendag 13 april is d’r bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop twie weken lange een tentoonstelling rond de Twiede Wereldoorlog. De tentoonstelling, die holen wodt omreden et van ’t jaor 70 jaor leden is dat oons laand bevri’jd wodde, is mit naeme richt op wat d’r in die periode gebeurde in de Stellingwarver regio. De tentoonstelling wodt inricht deur Hendrik Betten van Else, Roelof Dragt van Berkoop, Pieter de Jong, ok uut Berkoop, Jan Menger uut De Blesse en Jan de Vries van Wolvege.
Veul materiaol dat te zien wezen zal komt van Jan Menger uut De Blesse. Tegere mit Jan de Vries richtte Menger jaoren leden al es een vergeliekbere tentoonstelling in, die was in et gemientehuus in Wolvege. Dat gebeurde doe mit naeme in et kader van et vak Hiemkunde in et basisonderwies. Ok dit keer zullen schoelen nuugd wodden om naor de tentoonstelling te kommen; d’r wodt daorveur speciaol een begeleidende lesbrief ontwikkeld deur mitwarkers van de Schrieversronte.
Hiel biezunder wodt de speciaole beeld- en geluudshoeke. Daor zullen deurlopend filmbeelden te zien wezen, mar d’r bin ok biezundere gesprekken te heuren van ooldere inwoners die nog over de zwaore oorlogstied vertellen. Veur dat laeste onderdiel zorgen Hendrik Betten en Jan de Vries.
De tentoonstelling wodt op 13 april eupend deur borgemeister Harry Oosterman van Oost-Stellingwarf. Bi’j de eupening bin leerlingen van basisschoele De Lamer van Ooldelaemer betrokken. Niek van der Oord vertelt zien biezundere verhael over de koffer die tiedens de oorlog aachterbleef.
De tentoonstelling is op maendag tot en mit vri’jdag te bezuken tussen negen en vier ure. Op zaoterdag en zundag kuj’ terechte van iene tot viere. De toegang is ommenocht.

Lezing deur Niek van der Oord

Op donderdagaovend 16 april hoolt Niek van der Oord een lezing over de joodse warkkaampen in oonze regio. Van zien boek over dat onderwarp verschient krek in disse tied de dadde drok. De aovend is in et gebouw van de Schrieversronte, de intree is € 5,00.
Vanwegens et beparkte tal stoelen moet risserveerd wodden, dat kan deur te mailen naor info@stellingwarfs.nl of te bellen mit et Schrieversrontekantoor: 0516-451108.


Blievende wardering en ommedaenken veur streektael bepleit: het et DvhN et veurjaor reuken?'

Nao sombere geluden in et Dagblad van et Noorden van de laeste tied over de toekomst van de streektael is d’r weer wat evenwichtiger praot te beleven in et kommentaor van de heufdredaktie van 2-3-2015. Et gaot niet om ekenomie mar om kultuur, zo wodt steld. ‘As streektael now leeft of starft, et was en is een follement van oonze identiteit, krek as et Nederlaans. Wie zien tael kwietraekt, raekt himzels kwiet. Allienig al om die reden verdient et wardering en ommedaenken die blieven. Niet allienig in meert [streektaelmaond in pattie regio’s], mar ok daornao’ zo risseneert et DvhN. We kun beter an de slag gaon en flink an de slag blieven veur et Stellingwarfs as dat we wat op een duustere toekomst ommestennen, zo is bi’j de Stellingwarver Schrieversronte altied oordield. Al in de begintied van de Schrieversronte (1972) wodde d’r wel es zwatgallig tegen de Schrieversronte zegd dat et Stellingwarfs nog hooguut 25 jaor te leven hebben zol, en et Fries nog zoe’n 40 jaor. Gien van beide veurspellings bin uutkommen. Morgen begint de toekomst...


Streektaelpries van et Dagblad van et Noorden veur de tiende keer uutrikt

mit Uutdielbundel mit Stellingwarver bi’jdregen van Sjoukje Oosterloo en Johan Veenstra

De Grunninger Chris Kiel het de Streektaelpries 2014 wunnen in de kattegerie poëzie en proza. Et Stellingwarver ‘Van schossel tot slingerpad’, een keunstboek mit poëzie en beeldende keunst van drie Stellingwarver dichters en drie keunsteners dat deur de Stellingwarver Schrieversronte uutgeven wodde, was nommeneerd, krek as et Drentse ‘Strunen in de taoltuun’ van Abel Darwinkel, en de Grunninger app ‘Lassa dut bosschoppen’, van Esther en Kirsten Plomp in de vertaeling van Riemke Bakker. Bert Hadders en de Nozems wunnen in de kattegerie CD/DVD.
De jury nuumde ‘Van schossel tot slingerpad’ een arg mooi vormgeven boek, mit een biezunder goed op mekeer ofstemde inhoold van beeldende keunst en poëzie. Ok de veertig inbunnen boeken deur haandboekbienders wodde as positieve saemenwarking benuumd. ‘Een boek om vaeke in te kieken en van te genieten’, zo zee juryveurzitter Eric van Oosterhout. In et daegeliks leven is Van Oosterhout burgemeester van de gemiente Aa en Hunze; hi’j zet him mit riegelmaot arg in veur et behoold van de Nedersaksische streektaelen.
Omreden et de tiende keer was dat de pries uutrikt wodde, wodde ok nog de bundel ‘De eerste pries’ uutdield aan alle bezukers van de middag. An die bundel konnen alle eerdere nommeneerden veur de pries mitdoen. In et boekien bin Stellingwarver bi’jdregen opneumen van Sjoukje Oosterloo en Johan Veenstra.


Eventaoris haandbiebeltheek op stellingia.nl

Al sund jaor en dag beschikt de Stellingwarver Schrieversronte over een interessaante haandbiebeltheek. Die biebeltheek is in et eerste plak bedoeld veur intern gebruuk, mar is ok te bezuken deur eren. Van de boeken van de biebeltheek is now een beschrievende index maekt deur Schrieversronte-vri’jwilliger Jaap Elzenaar van De Hoeve. Die index is sund kot in te zien op www.stellingia.nl. In de haandbiebeltheek kuj’ nao ofspraoke terechte in kantooruren van de Stellingwarver Schrieversronte. Et maeken van een ofspraoke kan tillefonisch (0516-451108) of via de mail info@stellingwarfs.nl .


Winters cadeau-aanbod Stellingwerver routegidsen

De Stichting Stellingwarver Schrieversronte geeft sinds een paar jaar Stellingwerver fiets- en wandelroutegidsen uit. In de gidsen worden routes beschreven door streekkenners uit de regio, die voor veel extra informatie zorgen over het gebied waar de route langs voert. Er is veel aandacht voor de historie, het landschap, de natuur en de taal van de streek. Alle gidsen (op zakformaat en met ringband) zijn bovendien voorzien van een duidelijke routekaart.
Tot nu toe verschenen de volgende vijf gidsen:

De buurtschappen van Oosterwolde, fiets- of wandeltocht, 26 km, door Sietske Bloemhoff
32 bladzijden, € 7,50
Wandelen rond Wolvega, wandeltocht, 20 km, door Geert Lantinga
64 bladzijden, € 8,50
Taalfietstocht rond Berkoop, fietstocht, 52 km, door Sietske Bloemhoff
32 bladzijden, € 7,50
Fietsen in en om Appelscha, van 28.5 – 61 km, door Jan Koops
32 bladzijden, € 7,50
Langs oolde en ni’je hooltpaeden, wandeltocht, 21 km, door Geert Lantinga
64 bladzijden, € 8,50

Alle vijf gidsen zijn financieel mede mogelijk gemaakt door de Rabobank. Tot 31 meert 2015 geldt voor leden van de bank een speciale korting. Wanneer u alle vijf gidsen aanschaft betaalt u in plaats van € 39,50 slechts € 34,50. Onderstaande bon kunt u sturen naar:
Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraat 10, 8421 PE Oldeberkoop. Na ontvangst worden u de gidsen z.s.m. toegestuurd.

KORTINGSBON
Ja, ik maak gebruik van dit speciale aanbod en bestel alle vijf Stellingwerver routegidsen voor € 34,50

Naam:
Straat:
PC en plaats:
Telefoon:
Email:
Handtekening

Stichting Stellingwarver Schrieversronte
Willinge Prinsstraat 10
8421 PE Oldeberkoop
info@stellingwarfs.nl
0516-451108
www.stellingwarfs.nl – www.stellingplus.nl


Meertaelig onderwies Drents & Duuts en een Drents lektoraot op kommenwegen

De Drentse staoten boerken goed mit et Drents en et Duuts. De perveensie Drenthe wil meer ommedaenken veur et Duuts en toegelieke veur et Drents in et Drentse onderwies. Perveensiaole Staoten van Drenthe hebben d’r maximaol een ton per jaor veur beschikber steld, veur de tied van de kommende vier jaor. Doel is om de streektael in levendig gebruuk te holen en de weerde van meertaelig onderwies beter uut te buiten. Et projekt zal dreven wodden deur een anjaeger veur Drents en Duuts, die uutgruuien zal tot een lektor bi’j de Stenden-hogeschoele in Liwwadden, die een vestiging het o.e. in Emmen. Inkelde basisschoelen in Zuudoost-Drenthe kriegen een proefprojekt. Ok et Drentse streektaelinstituut Huus van de Taol zal uteraord betrokken wezen. D’r wodt o.e. docht an et opwarken van de kundigheden van docenten en studenten. Dippeteerde Munniksma risseneert ok dat meertaelighied meer kaansen geft veur wark en ontwikkeling.


Ni’jste Ovend is uut: neem een abonnement!

De Ovend jg. 43 no. 1 is pas verschenen. Dat is et feberwaorinommer van 2015. Daorin staot weer veul an interessaants te lezen, zoas krek as altied mit ‘De Ovend’. Geert Lantinga van Wolvege gaot in een fotorieke bi’jdrege kuierendewieze deur een mooi Stellingwarver laandschop, de redaktie vertelt dat de Schrieversronte-uutgifte ‘Van schossel tot slingerpad’ op nommenaosie staot bi’j de Dagblad van het Noorden-streektaelpries, Jannes Westerhof praot mit de Twent Gerrit Dannenberg in de riegel 'Oosterse kontakten' en Attie Nijboer publiceert een mooi gedicht mit as titel 'Dikke vlokken’. Anne Henk Bloemhoff geft zien Japanse indrokken now hi’j in Osaka an een taele-opleiding Japans leert, Lily Köhler schreef et verhael ‘Bemuuien’, Freddie de Vries schrift over woorden uut de wereld van de voetbalderi’je en schriever Johan Veenstra begint an een riegel kollums: ‘Boris en Joris – katteverhaelen’, kotomme, zoas aenlik ok van schrievers verwaacht wodden mag, zo legt hi’j uut. Henk Bloemhoff bleek mit hulpe van Jerem van Duijl ooldere vienplakken van Aekinge, De Knölle, Jardingen, Terwissche en Venekoten vunnen te hebben, en d’r is ommedaenken veur de prissentaosie van et ni’jste boek van Henk Jager: ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’. Wethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf en wethoolder Frans Kloosterman van West-Stellingwarf bleken d’r bliede mit te wezen dat zi’j et eerste exemplaor anlangd kregen. En d’r is nog meer, lees zels mar es in et ienigste kulturele blad veur hiel Stellingwarf, in et Stellingwarfs netuurlik, et tiedschrift 'De Ovend' dus! Losse nommers van De Ovend gellen € 4,00, een jaorabonnement gelt € 20,00. Bi’j een jaorabonnement kriej’ zes nommers, elke twie maonden kriej’ dan et ni’jste nommer toestuurd.


PVDA-staotelid-kandidaot Anneke Beukers wil meer struktureel geld van de perveensie veur et Overiesselse Nedersaksisch

PVDA-kandidaot-staotelid Anneke Beukers uut Overiessel het veurbi’je zaoterdag op een symposium in Hengelo bepleit dat d’r meer geld komt veur et Nedersaksisch in Overiessel. En dat moet dan ok struktureel wezen. Zoks komt goed te passe bi’j de aktie van de CDA in de Kaemer veur et pleiten veur staotus diel III richting minister Plasterk, zeggen ingewijden. Op de webstee van de kraante Tubantia wodt nog anhaeld dat in 2013 een motie van CDA en PVDA in de Twiede Kaemer veur promosie van et Nedersaksisch naor diel III deur minister Plasterk ofwezen wodden, wiels die doe een kaemermeerderhied mit wus te kriegen. Zoks ondaanks goeie pleidooien van de PVDA-fraktie (Lutz Jacobi) en de CDA-fraktie (Sander de Rouwe) en ondaanks positieve oordielen van de juristen Herweijer en Jans in heur rappot ‘Nedersaksisch waar het kan’. Zoe’n 57% beantwoorders van een internetenquête wil taelbeleid veur et Twents krek as in Frieslaand veur et Fries (peiling 24-2-2015).


CDA-er Madeleine van Toorenburg vragt minister Plasterk nao an over de erkenning onder diel III van et Nedersaksisch

Alweer zoe’n aanderhalf jaor leden of zoks was d’r een kaemerdebat waorin o.e. Lutz Jacobi (PVDA), Sander de Rouwe (CDA) en op 'e aachtergrond Eddy van Heijum (CDA) et opnammen veur et Nedersaksisch tegenover minister Plasterk, die mit de wonderlikste argementen toch krek de meerderhied hul: niet opni’j praoten over erkenning van et Nedersaksisch onder diel III van et Europese Haandvest, ik blief bi’j de eerdere ofwiezing. In de kaemerkemmissie van Binnenlaanse Zaeken is daor liekewel kritisch op deurpraot, mar in Plasterk liekt niet vule schot te zitten om d'r wat positiever naor te kieken. Gelokkig bin d’r nog altied aktieve kaemerleden, zoas CDA-kaemerlid Vrouw Madeleine van Toorenburg. Zi’j het een tal vraogen steld an Plasterk, PvdA-minister dus van Binnenlaanse Zaeken en Keuninkrieksrelaosies. Die vraogen kommen d’r in et kot op daele hoe et d’r mit staot. Zi’j wil o.e. weten as Plasterk him bepaolde toezeggings herinnert, wat de ambtelike gesprekken mit SONT opleverd hebben en as hi’j nog altied mient dat de inspannings onvoldoende binnen om tot erkenning onder diel III van et Europese Haandvest over te gaon. Ok wil zi’j weten wanneer as de experts van de Raod van Europa kommen om de naoleving van et haandvest in Nederlaand nao te gaon en hoe et ministerie daor now betrokken bi’j is.

Belangriekste vraoge: erkenning onder diel III

Alderbelangriekste vraoge veur et Nedersaksisch is liekewel et volgende. Vrouw Van Toorenburg citeert een kemmissieverslag van 24 april 2014; doe stelde et kammenet him veurstellen te kunnen dat et bezuuk van de Raod van Europa ‘ok ankneupingspunten bödt om de pesisie van et Nedersaksisch onder et Europees Haandvest tegen et locht te holen’. Vraoge die Vrouw Van Toorenburg d’r uut votkommen lat is as Plasterk daoromme bereid is om et kommende jaor zien pesisiebepaoling over erkenning onder diel III te heroverwegen.’

Gremietighied bi’j de Schrieversronte

De Stellingwarver Schrieversronte dringt al van rond 1994 an op erkenning onder diel III van et Nedersaksisch en in 1995 hebben beide gemienten dat verzuuk overneumen. Wel wodde in dat jaor diel II toekend, mar d’r is sund die tied al drie keer degelik antoond dat et Nedersaksisch an de bepaolings veur diel III voldot neffens et telsysteem van et haandvest. De laeste keer was dat mit et verschienen van et rappot Herweijer / Jans, te lezen op www.sont.nl. Nog mar een peer daegen leden sprak Schrieversronte-veurzitter Ype Dijkstra op Radio Odrie zien grote teleurstelling uut over de holing van minister Plasterk in dit verhael. Die man was him ommeraek ofvalen, zee hi’j ronduut. Dijkstra wodt now deur de CDA-kaemervraogen as et waore op zien winken bediend. Oold-streektaelfunktionaoris van de Stellingwarver Schrieversronte Henk Bloemhoff daenkt al krek liek. Die zit van 1994 of dichte op de erkenningskwessie en zegt: ‘Plasterk miende bliekber wat stoer doen te kunnen deur een fesoenlik verzuuk uut Noord- en Oost-Nederlaand, dat ok nog es niks kost en daor hi’jzels niks an hoeft te doen, nogal hooghattig naost him daele te leggen. Et Nedersaksisch en wi’j as gewone burgers moe’n zok gedrag dan zeker mar weer belieden.’ Et bestuur, direkteur en passeniel van de Stellingwarver Schrieversronte bin dus slim bliede dat volksvertegenwoordigers as Madeleine van Toorenburg d’r mit an de slag gaon.


SONT-webstee weer in de locht

Et het een posien duurd, mar et is ok al weer een dag of wat o.k. mit de SONT-webstee: die is weer in de locht. Inderdaod, www.sont.nl.
En dat is goed, veural veur die meensken die zuken naor et rappot 'Nedersaksisch waar het kan', daor de hooglerers Herweijer en Jans in bewezen hebben dat et Nedersaksisch op grond van de beleidssituaosies in de regio erkend wodden kan onder diel III van et Europese haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden.


Stellingwarver pergrammes op radio Odrie (lekaole omroep Oost-Stellingwarf): ok via live-stream

We kregen de vraoge of Odrie ok buten Oost-Stellingwarf beluusterd wodden kan, omreden meensken graeg naor et pergramme Huus en hiem van de zundagmorgen luusteren willen, en naor vri’jdagse uutzending mit meziek in de streektael. Dat kan tegenwoordig, mit daank an internet. Tip: zuuk daore http://www.omroepodrie.nl/. Klik an: ‘Luister naar Odrie via onze live-stream’

De pergrammes daor wi’j op doelen bin zo verdield over de weke:

Op vri’jdag, van 16.00 tot 17.00 ure, herhaeling van et pergramme ‘Huus en Hiem’ dat de veurbi’je zundag west het.
Ok op vri’jdag, van 17.00 ure tot 18.00 ure, et pergramme ‘Singeliers’, mit meziek in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans. Techniek: Jitze Hofstra.

Op de zundagmorgen, van 10.00 – 11.00 ure: herhaeling van et pergramme 'Singeliers' van de veurbi’je vri’jdag. Van 11.00 ure tot 12.00 ure: et pergramme vol Stellingwarver kultuur en gebeurtenissen: ‘Huus en hiem’. Prissentaosie: Marry de Vos en Hendrik Betten; techniek: Peter Cruyming.


Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte: mit mekeer zorgen veur de tael en en aandere eigene van Oost- en West-Stellingwarf! Veur et locht kommen d’r mit!

Meensken moe’n zorgen veur et eigene en daor mit naor veuren stappen. Dat eigene moej’ toch veural niet sloeren laoten. Disse bosschop brocht veurzitter Ype Dijkstra van de Stellingwarver Schrieversronte in een noflik en interessaant vraoggesprek dat Odrie vandemorgen, 15 feberwaori, mit him hadde. Et pergramme Huus en Hiem van de Oost-Stellingwarver radio Odrie is bi’j veul meensken wel bekend, mar bi’j aanderen jammer genoeg ok niet. Niet iederiene zal de uutzending mit Dijkstra heurd hebben en daoromme brengen we hier nog wat grepen d’r uut naor veuren. Et onderwarp en de uutienzettings weren feitelik geschikt veur een veul groter pebliek as allienig Oost-Stellingwarf, dat was dudelik. Wi’j moe’n, zo zee de veurzitter, de kleine dingen: de gewoonten, mar ok de tael, die in Nederlaand en in et verbaand van West-Europa toch feitelik hiel biezunder is, slim koesteren en we moe’n die eigen tael en kultuur naor veuren brengen. As streektaelinstituut het de Stellingwarver Schrieversronte daor netuurlik een stok verantwoordelikhied in en ze doen daor allemachtig veul, mar ok de gewone meensken zels in alle veertig dörpen kun veul betekenen, en zeker zollen ok de overheden meer kunnen as now. Netuurlik warkt de Stellingwarver Schrieversronte op alderhaande fronten goed saemen mit de beide gemienten en de perveensie, mar Dijkstra zol now oe zo graeg zien dat die zorg ok wat meer uut betrokken bestuurders en politici zels kwam. De prissentaosie van de Schrieversronte veur de Raod van Oost nog niet zo lange leden het wat him as Schrieversronte-veurzitter betreft een voltreffer west, want hi’j vernam dat d’r toch echt wel goeie belangstelling was en dat de goeie wil ok dudelik was. D’r is deur alle enthousiasme dan ok een iendaegse flitskursus Stellingwarver tael en kultuur in de maek, uutgerekend ok veur oonze volksvertegenwoordigers in de gemienteraoden.
Dijkstra wees op et biezundere van oons gebied; dat bin niet allienig de tael en de kultuur, mar dat bin ok netuur en laandschop, zoas et Lendedal. Hi’j vun dat we mit ’n allen, dus ok de gemienten en alderhaande orgenisaosies en instellings, et biezundere van oons gebied goed in de gaten hebben moeten en die ok waor et kan naor veuren brengen moeten. Oons gebied het die prachtige weerden, now, dat moe’n meensken daor niet mit een ‘now ja, och ja’ half an veurbi’jgaon. We moe’n dat mooie uutdregen, dan kan de biezunderhied van oons gebied ok dudelik wodden bi’j aanderen.
In dat verbaand nuumde de veurzitter ‘zien’ instelling een fantastische instelling, mit een kleine staf mit mitwarkers en een hiele protte vri’jwilligers die mit mekeer hiel vule uut de wege zetten. De Stellingwarver Schrieversronte is d’r veur de gemienschop en het allienig al een belangrieke funktie as infermaosiecentrum over de streek, de kultuur en de tael in et biezunder. Et zol, zo markte de veurzitter tussendeur op, verschrikkelik wezen as zokke aktiviteiten deur gemientelike bezunigings in et gedrang kommen zollen.
Van dat wees hi’j d’r nog es op dat et hielemaole verkeerd west het dat de gemienten in 2008 stopt binnen mit de subsidiëring van et ienigste wetenschoppelik onderzuuk naor et Stellingwarfs dat d’r was: dat van de Stellingwarver Schrieversronte. Meer as zunde, zee hi’j, want wie wat wil moet wat leren willen en wat onderzuken willen, eers overheerst al gauw de oppervlakkighied, en dat moe’n we echt veurkommen.
Wi’j moe’n trots wezen op de eigen tael en et aandere eigene, zo was de bosschop van Dijkstra, en dat moe’n we echt uutdregen. Zo zol et ok mooi wezen om de Stellingwarver naeme onder de Nederlaanse naeme op ‘e plaknaembodden te zetten. Om et eigene, et biezundere, uut te dregen.
Et vraoggesprek wodde voerd deur Hendrik Betten, en die kreeg netuurlik veul meer info van Dijkstra as wi’j hiere now beschrieven. Et was zoas vaeke een mooie uutzending, die extra fleur kreeg deur de meziekkeuze van Dijkstra. Zoas een lied van de verZweedste Nederlaander Cornelis Vreeswijk, mit kienderkoor en al.


Nog plak in kursus laandschopsgeschiedenis Appelsche

Op donderdag 2 april gaot de kursus Laandschopsgeschiedenis Appelsche uut aende. Al hebben heur onderhaand al flink wat meensken opgeven veur de kursus, d’r kun d’r nog wel een peer bi’j. De kursus bestaot uut vier lesaovenden en wodt geven in de Hoolten Klinte in Appelsche. Tiedens de aovens is d’r ommedaenken veur et ontstaon van et laandschop (drs. Dennis Worst), de dörpsgeschiedenis (drs. Dennis Worst), veldnaemen as gidsfossiel veur de dörps- en laandschopsgeschiedenis (dr. Henk Bloemhoff) en de netuurgebieden om Appelsche henne (Corné Joziasse van Staotsbosbeheer). De kursusaovens bin op 2, 9, 16 en 23 april. Op zaoterdag 11 en 25 april bin d’r butendat twie (fiets)exkursies. Veur uutgebreide infermaosie over de kursus, et pergramme en de kosten kuj’ terechte op www.stellingplus.nl. Opgeven kan via info@stellingwarfs.nl of deur te bellen naor 0516-451108 (Stellingwarver Schrieversronte).


Oplaeden, tot in de e-wolken(s)...

Al een jaor of wat numen we in et digitaole wereltien van de Stellingwarver Schrieversronte de website de webstee, krek as in Drenthe en Overiessel en zo, en et downloaden daelelaeden. Mar hoe dan mit uplaoden, kregen we as vraoge. Now, dat is niet botte ingewikkeld: uploaden = oplaeden. Ie kun huusraod oplaeden (op een waegen), en ie kun ok huj, kuil en dong oplaeden. En zo kuj' dus ok een bestaand oplaeden op o.e. een webstee of e-wolke. Inderdaod, de iCloud. Eerlik is eerlik, dat liekt een soortnaeme mar et is feitelik een marknaeme, van Apple. We heuren die bron wel even te numen.


Nog mar es een keer weer: ‘dialekt’ levert gien schae op bi’j kiender

As dielprojekt bi’j een groter projekt naor meertaelighied van de universiteit van Utrecht dot Kirsten van den Heuij onderzuuk naor de taelbeheersing van schoelekiender in een Limburgs dörp. Ze zegt: ‘We zien dat de kiender die hiel vule Nederlaans bruken, niet per definitie ok een grote woordeschat van et Nederlaans hebben. Kiender die veul dialektwoorden hebben, skoren in elk geval niet minder op oonze taek. Butendat zitten alle kiender in oonze steekproef wat boven et laandelike gemiddelde. Et dialekt zit heur dus niet in de wege.’ Uut heur grotere onderzuuk dot blieken dat kiender die twietaelig opgruuien, kognitief veurdiel hebben kunnen. Deurdat ze de hieltied iene van beide taelen onderdrokken moeten, kun ze hiel goed infermaosie die van belang is scheiden van wat onbelangriek is. Op alderhaande kognitieve taekies doen ze et daordeur over et algemien beter, zegt de onderzuukster. (bron: de ni’jsbrief van et Meertens Instituut)


Wethoolders wies mit Henk Jager zien ni’je boek: ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’

‘Een belangrieke uutgifte in een belangrieke serie Stellingwarver netuurboeken,’zo leut veurzitter Ype Dijkstra oflopen zaoterdagmiddag 7 feberwaori weten bi’j de prissentaosie van de ni’jste uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte. Hi’j doelde daormit op et boek ‘Vissen, amfibienen en reptielen in Stellingwarf’ van Henk Jager uut Berkoop. De eerste beide exemplaoren van dit prachtig uutgeven boek wodden deur de auteur uutrikt an de beide Stellingwarver wethoolders van kultuur Sierd de Boer (Stellingwarf-Oostaende) en Frans Kloosterman (Stellingwarf-Westaende). Beide manluden gavven an slim inneumen te wezen mit disse ni’jste uutgifte van de Schrieversronte. Bi’j et lezen van et koncept was beide wel dudelik wodden hoe belangriek ok disse uutgifte weer is veur de eigen Stellingwarver streekkultuur. Veur Jager was dit et twiede diel in de serie netuurboeken; in 2006 verscheen van zien haand ‘Et Stellingwarver plaanteboek’. Krek as bi’j et plaanteboek zorgde opni’j netuurfotograaf Klaas van der Veen uut Meppel veur professionele foto’s.
De feestelike bi’jienkomst in et gebouw van de Schrieversronte wodde bi’jwoond deur roem vuuftig belangstellenden. Veur een muzikaol intermezzo zorgde Serge Epskamp van Zaandhuzen. Tal bladzieden: 120; pries: € 17,50.


Analyse en opinie Weststellingwerfs Belang angaonde een kotting van West-Stellingwarf in december 2014 op de subsidie van de Stellingwarver Schrieversronte; mit vergeliekings van subsidies veur streektaelondersteuning

In december 2014 het de gemiente West-Stellingwarf tot een kotting besleuten op de subsidie van de Stellingwarver Schrieversronte. Butengewoon jammer veur de instelling, de meensken in de Stellingwarver regio en daorbuten en veur de Stellingwarver kultuur. Hoewel et d’r even op leek dat de meerderhied van de raod et kollegeveurstel niet volgen wol,gong die meerderhied toch omme, ok al hadden et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte en de koepelorgenisaosie EBLT / EBKT dudelik en helder inspreuken en helder maekt dat de streekkultuur krek steund wodden moeten zol in plaets van eersomme. De lekaole perti’j Weststellingwerfs Belang, die him tegen de bezuniging verzet hadde, het naotied een analyse maekt van de gang van zaeken en het ok veerder de subsidiebasis onder de loep neumen, waorbi’j vergeleken is mit Fries en Bildts. Et risseltaot van de analyse volgt hieronder. Et leek oons goed om ien en aander bi’j de belangstellende websteebezuker bekend te maeken.


“Alles van waarde is weerloos” (Lucebert)


En dat is erg spijtig, want je zou graag willen dat onze gemeente zich voor honderd procent inzet voor de cultuur, in het bijzonder voor de Stellingwerver streekcultuur. Anders gesteld: onze gemeente, en dan met name het gemeentebestuur, zou juist erg trots op en blij moeten zijn met de bijzonderheden van de streekcultuur die onze prachtige regio zo kenmerken. Een gebied met bijvoorbeeld een grote diversiteit aan landschappen en natuur, daardoor kent Stellingwerf o.m. de grootste verscheidenheid aan vogelsoorten in ons land. Een gebied met een rijke en bijzondere historie wat betreft de ontstaansgeschiedenis, en bovendien een gebied met een prachtige Nedersaksische taal die vele jaren ouder is dan het Nederlands.
Helaas moeten wij constateren dat het huidige gemeentebestuur de zorg, bescherming en verdere ontwikkeling van die eigen streekcultuur steeds minder belangrijk lijkt te vinden. Want opnieuw werd eind 2014 de stichting Stellingwarver Schrieversronte (SSR), die zich al ruim veertig jaar op vele manieren inzet voor de Stellingwerver streekcultuur, met tien procent op haar structurele subsidie gekort, terwijl dat ook in 2012 al was gebeurd. Met elkaar komt dat neer op een verlaging van ongeveer € 10.000,-.
De reden voor met name de laatste bezuiniging is onnavolgbaar. Omdat, volgens het college van B & W, de SSR in de vorige bezuinigingsronde in 2012 gespaard zou zijn gebleven, was de stichting nu wel ‘aan de beurt’. Op zich een vreemde redenering, maar bovendien was de SSR in 2012 wél met tien procent gekort. Tijdens de begrotingsvergadering op 3 november werd dit door het college hardnekkig ontkend, maar na de toen ontstane verwarring werd op voorstel van Mariska Rikkers van Weststellingwerfs Belang het besluit over wel of niet bezuinigen doorgeschoven naar de volgende raadsvergadering.

Beschikbare subsidiegelden Stellingwerfs i.v.m. die voor het Bildts en Fries

Het lijkt goed om hier de vergelijking aan te geven wat betreft de beschikbare subsidiegelden t.b.v. het Stellingwerfs en die voor het Bildts en Fries. Zo geeft de gemeente Het Bildt (10.650 inwoners) € 4,00 subsidie per inwoner voor taal en cultuur, de provincie € 1,50. Daarnaast is er ook nog een post ondersteuning vanuit de gemeente en een historisch archiefmedewerker die een belangrijke bijdrage levert voor het behoud van de Bildtse historie. De provincie stelt ongeveer € 5.000.000,- beschikbaar voor de instandhouding van de Friese taal en cultuur. Met 650.000 inwoners komt dat neer op € 7,50 per persoon. Voor het behoud van het Stellingwerfs en de Stellingwerver streekcultuur is de gemeenschappelijke bijdrage van de gemeenten € 1,76 per persoon en die van de provincie ± € 0,89 per persoon. Vanaf januari 2015 gaat de gemeentelijke bijdrage structureel opnieuw naar beneden dankzij de nieuwste bezuiniging door Weststellingwerf.

Memo college

Na 3 november werden middels een memo van het college aan de raadsleden andere redenen voor de geplande bezuiniging opgevoerd. Zo zou in de eerste plaats de stichting niet willen samenwerken met de Friese collega-instituten Afûk, Tresoar en Fryske Akademy (1), is er in de tweede plaats een reservepost van € 125.000,- (2) en als derde reden werd aangegeven dat de Schrieversronte ook nog eens in het bezit is van een eigen pand (3).

Samenwerking met Friese instituten (1)

Van het al dan niet willen samenwerken met Afûk, Tresoar en de Fryske Akademy kan het volgende worden gezegd: een paar jaar geleden kreeg de SSR opdracht van de toenmalige portefeuillehouder van cultuur, tevens voorzitter van de gemeenteraad, om uitgebreid onderzoek te doen naar mogelijkheden voor verdere samenwerking met de drie belangrijkste Friese instituten. Een aantal taken van de Schrieversronte zouden best kunnen worden overgenomen door die instituten, zo vond die portefeuillehouder en dat zou een fikse besparing op kunnen leveren.
Na uitvoerige gesprekken met de directies van Tresoar, Afûk en FA bleek dat de door portefeuillehouder genoemde samenwerking niet mogelijk te zijn. Immers, voor de Friese instituten zou voor het uitvoeren van de genoemde activiteiten óók financiële middelen beschikbaar moeten zijn, en dat is beslist niet het geval. Deze instituten worden niet gesubsidieerd voor samenwerkingsprojecten. Overigens werkt de Schrieversronte al op veel fronten op een plezierige en vooral ook constructieve manier samen met alle drie instituten. Zo wordt met Tresoar samengewerkt op het gebied van de digitalisering van taalkundige en historische onderwerpen, en komt er bovendien steeds meer een gezamenlijk aanbod van cursuswerk: in 2014 gingen de eerste voorbereidingen van start voor een cursus liedteksten schrijven in het Stellingwerfs, Bildts en Fries t.b.v. moderne muziek. Het doel is om in 2015 of 2016 een festival in Leeuwarden te organiseren waarbij deze teksten uitgevoerd worden door singer-songwriters, bands etc. uit de hele provincie.
Met de Afûk wordt o.a. al sinds jaar en dag gezamenlijk het zo bijzondere boekje voor peuters ‘Tomke’ uitgegeven. Aan Afûk wordt bovendien ook ondersteuning geboden aan een taalproject rond de ouderenzorg. Bij de Fryske Akedemy is een neerlandicus als vrijwillig gastonderzoeker t.b.v. het Stellingwerfs één dag per week actief én zijn er met enige regelmaat andere samenwerkingsverbanden op wetenschappelijk niveau. Samenvattend: daar waar mogelijkheden zijn om elkaar aan te vullen en/of elkaar te versterken gebeurt dat op een hele adequate wijze.
In samenwerking schuilt echter géén enkele mogelijkheid voor kostenvermindering. De betrokken instituten hebben geen middelen om taken van een collega over te nemen.

Reservepost van € 125.000,- (2)

De reservepost van € 125.000,- is in de eerste plaats het werkkapitaal van de uitgeverij van de Schrieversronte, stichting Et Boekefoons. Om die reden is het bedrag soms ook aanmerkelijk kleiner. Ook al wordt per titel goed gekeken naar de verkoopmogelijkheden, soms zijn er uitgiften waarvan de verkoop tegenvalt. Maar uit deze de reservepost wordt jaarlijks ook minstens € 10.000,- beschikbaar gesteld aan de SSR en is het bedrag daarnaast bedoeld voor eventuele financiële tegenvallers bij beide stichtingen. De uitgeverij van de Schrieversronte lijkt een financieel gezond bedrijf, maar er zijn maar een paar tegenvallers voor nodig om tot een heel ander beeld te komen.

Eigen pand (3)

Tot slot blijkt dat de toenmalige portefeuillehouder het een goed idee zou vinden wanneer de SSR een hypotheek op het eigen vrij van schulden zijnde pand zou nemen. Door daarvoor te kiezen zou immers ook minder subsidiegeld nodig zijn. Een onvoorstelbaar slecht idee van een gemeentebestuurder! Een idee om iemand, in dit geval de SSR, respectloos linea recta richting afgrond te sturen.

Opmerkelijke mening CDA tijdens raadsvergadering 15 december

In de raadsvergadering van 1 december werd de beslissing van het collegevoorstel om de subsidie voor de SSR te korten opnieuw uitgesteld, nu naar 15 december. Tijdens deze laatste vergadering werd door Weststellingwerfs Belang een motie ingediend met het verzoek om de bezuiniging met één jaar uit te stellen, om de verschillende ideeën hierover nog eens goed tegen het licht te kunnen houden. Helaas kreeg WB onvoldoende steun van de andere fracties en werd voor de bezuiniging gestemd.
Bijzonder was de opmerking van het CDA tijdens de raadsvergadering van 15 december. Deze partij liet weten subsidiegelden ten goede te willen laten komen aan de inwoners en niet aan een organisatie als de SSR… Wellicht ten overvloede: de Schrieversronte zet zich in voor de instandhouding en verdere ontwikkeling van de Stellingwerver streektaal en streekcultuur, juist t.b.v. ALLE Stellingwervers: voor die van nu én die van later!

Conclusie

Met de bovenstaande bezuinigingsideeën wordt duidelijk dat het huidige college veel minder met de Stellingwerver streekcultuur lijkt te hebben dan eerder het geval was. Juist in een tijd dat er steeds meer waardering voor de streektaal en streekcultuur komt, laat men het ondersteunen daarvan in onze regio steeds meer afweten. En dat is op z’n minst een schande voor onze zo bijzondere cultuur-, natuur- en historierijke Stellingwerven.

Rest een open vraag: hebben we hier te maken met cultuurbarbarij…??

december 2014


Bus vol verhaelen


In saemenwarking mit de perveensie Frieslaand en 'Boeken fan Fryslân' gaot op donderdag 29 jannewaori et boekeprojekt ‘Bus vol verhaelen’ uut aende. In vuuftien bussen van Arriva en Qbuzz kommen kaasten mit Friese en Stellingwarver boeken te staon. Reizigers kun zo tiedens heur reize een boek lezen. Van vier Stellingwarver schrievers bin boeken deur de Stellingwarver Schrieversronte beschikber steld veur dit unieke projekt. Et gaot om boeken mit gedichten en kotte verhaelen van Roely Bakker, Harmen Houtman, Sjoukjkke Oosterloo en Johan Veenstra.






‘Van schossel tot slingerpad’ op nommenaosie

De jury van de jaorlikse Dagblad van het Noorden-streektaelpries het zien kotte liesten opsteld van perdukties in de streektael uut 2014. In de kattegerie boeken staon d’r zesse op nommenaosie. Et goeie ni’js is dat et keunst- en poëzieboek ‘Van schossel tot slingerpad', een uutgifte van de Stellingwarver Schrieversronte, iene van die zesse is [bron: DvhN 17-1-2015].
Hej’ trouwens zels belangstelling veur dit prachtboek? In ‘Van schossel tot slingerpad’ bin ofbelings van wark te zien van drie belende keunsteners uut Stellingwarf, en bin gedichten te lezen van drie Stellingwarver dichters. Alle zesse hebben heur bi’j heur wark inspireren laoten deur et thema 'ruumte'. Et boek is uutgeven in een had kaft, is 56 blz. en gelt € 17,50. Et is Schrieversronte-uutgifte 160; ISBN 987-90-6466-173-0.


Netuurgidsen vraogd; bruuk Stellingwarfs as 't even kan

In de beide Stellingwarver gemienten bin of wo’n meensken vraogd om mit naeme veur et basisonderwies rondleidings te verzorgen angaonde de netuur in de eigen leefomgeving en/of de historie van et dörp. Et doel van de exkursies is om kiender (meer) in de kunde te brengen mit et biezundere van heur eigen dörp.

De gidsen hoeven niet zels aktief mit heur anbod naor de schoelen te gaon, as schoelen graeg een rondleiding op dit gebied hebben willen zollen kun ze zels mit heur vraogen of verzuken kontakt opnemen mit de gidsen. De gidsen bepaolen vervolgens as ze al dan niet an de vraoge voldoen kunnen. Datzelde gelt ok veur een evt. onkostevergoeding. Et kontakt van de schoelen is dus rechtstreeks mit de gids. De inhoold van et pergramme van de gids is streekgericht, et gebruuk van de Stellingwarver streektael het de veurkeur.

Intied is op de speciaole webstee veur et basisonderwies www.stellingwerf-heemkunde.nl et eerste begin van et anbod van gidsen te zien. Dat anbod zal de kommende tied de hieltied uutbreided wodden. Opgeven kan bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop (mail: info@stellingwarfs.nl; bellen mit et kantoor kan ok: 0516-451108, dan even vraogen naor Sietske Bloemhoff).


Aorighied an schrieveri’je in et Nederduuts?

’t Zol wezen kunnen daj’ aorighied hebben an de schrieveri’je in de streektael van vlak over de greens. En dan is dit misschien een aorig ni’jgien. In de Duutse stad Leer (Nedersaksen) wodt op verschillende menieren vierd dat de bekende, om niet te zeggen beroemde Nederduutse schriefster Wilhelmine Siefkes 125 jaor leden op ‘e wereld kwam. De eerstvolgende aktiviteit is op 9 feberwaori; as laeste is d’r een lezing angaonde de Nederduutse schrieveri’je op 12 november. D’r tussenin bin nog drie aktiviteiten. Meer hierover op www.leeraner-bz.de/2014/12/12/leer-feiert-den-125-geburtstag-von-wilhelmine-siefkes/


Lees et wark van Lamkje Hof op oonze webstee Stellingia.nl

Deurdat et NCRV-pergramme Plein 5 Radio Nostalgie ommedaenken gaf an oonze Stellingwarver schriefster Lamkje Hof (zie hieronder) is ok heur wark weer in de belangstelling. Bi'j' misschien op zuke naor heur beide Schrieversronte-publikaosies? Die bin uutverkocht, mar ie kun ze tegenwoordig wel digitaol lezen. Kiek onder 'boeken' op oonze webstee Stellingia.nl: www.stellingia.nl/boeken. Ruul mit de moes naor beneden en vien Van mien kaant bekeken en Veur loon en verval.


Lezingteksten over de Beneficiaalboeken verschenen

In et naojaor van 2013 wodden de bekende Beneficiaalboeken (1543) opni’j uutgeven. Negen onderzukers was vraogd om een lezing te holen over bepaolde aspekten in de Beneficiaalboeken die mit heur vakaachtergrond te maeken hadden. Die lezings bin holen op een symposiumdag, bi’j gelegenhied van de prissentaosie. Zo ontston een beeld van de grote, veural historische weerde van de Beneficiaalboeken. Van de negen lezings gongen twieje in et biezunder in op oonze regio. Die van Dennis Worst, over et winnen van huj an de benedenloop van De Lende, De Kuunder of Tsjonger en De Boorn, hiet ‘Hooi halen stroomafwaarts. het belang van hooiwinning voor de veenboeren in Zuidoost-Friesland’, en die van Henk Bloemhoff ‘Nedersaksische elementen in de Stellingwerver Beneficiaalboekteksten. Alle lezings bin now verschenen in et themadiel van jaorboek De Vrije Fries (2014), dl. 94, vanof blz. 129. Hans Mol en Peter van der Meer leiden van die bladziede of de lezingteksten in.


Lamkje Hof-de Boer kreeg ommedaenken in NCRV’s Plein 5

Deensdagmiddag 30 december was d’r in et pergramme ‘Plein 5’ van de NCRV roem ommedaenken veur de Stellingwarver schriefster Lamkje Hof-de Boer (1908-1991). Et pergramme is nog te beluusteren op Radio 5 Nostalgia, in de herhaeling ('uitzending gemist'): http://plein5.ncrv.nl/ncrvgemist/30-12-2014/plein-5.
Plein 5 het altied veul andacht veur de kultuur uut de verschillende regio’s; mit naeme gelt dat ok veur de (biezunderheden) van de streektaelen.
Lamkje Hof-de Boer het veur et Stellingwarfs altied een belangrieke vertegenwoordigster west. Al veurdat de Stellingwarver Schrieversronte opricht wodde schreef Vrouw Hof, zoas ze bi’j veul meensken bekend was en nog altied is, Stellingwarver verhaelties en riempies veur o.e. 'De Dreijer', et dörpsblad van Berkoop. Doe de Schrieversronte opricht wodde dee Vrouw Hof ok mitien mit an de aldereerste kursus Stellingwarfs veur beginners. Ze schreef al rap bi’jdregen veur et Stellingwarver tiedschrift De Ovend en was ok een belangrieke infermaant veur et Stellingwarfs Woordeboek. In 1981 gaf de Schrieversronte heur dichtbundeltien Van mien kaant bekeken uut en in 1986 verscheen heur twiede boek, Veur loon en verval. In dat boek vertelt ze over heur biezundere leven, mit veul hoogte-, mar ok dieptepunten. Kotleden gaf SONT (Streektael Orgenisaosie Nedersaksisch Taelgebied) de bloemlezing Gloepends mooie verhalen uit Stellingwerf, Groningen, Drenthe, Salland & Land van Vollenhove, Twente, Achterhoek en de Veluwe uut, mit ok een verhael van Lamkje Hof-de Boer. Et is niet veur et eerst dat de NCRV ommedaenken het veur Vrouw Hof. Al in 1988 wodde deur de omroep een dokementaire uutzunnen over heur biezundere leven, dat was n.a.v. van heur boek Veur loon en verval. Of bi'j' nog op zuke naor heur beide Schrieversronte-publikaosies? Kiek dan op www.stellingia.nl/boeken; ruul mit de moes deur naor onderen en vien Veur loon en verval en Van mien kaant bekeken. De pepieren uutgiftes van disse boeken bin uutverkocht bi'j de Schrieversronte.


Gedichteweke en toegelieke aorighied an een stevige winter? We kun helpen! Hier komt…

KEUNING ROEGBAORD!

Keuning Roegbaord het zien haand
Daelelegd op stad en laand.
En hi’j blaost zien koolde aosem
Over ’t waeter; voorn en braosem
Vlochten in de diepte vot.
En hi’j schuddet, naor zien aord,
Grote vlokken uut zien baord,
Tot de wereld wiedwaor wit wodt
En de wegen spiegelglad.
Keuning Roegbaord grinnikt wat.

Mar de kiender, mit heur sleden,
Draeven ov’ral of en an,
Glieden waor ’t mar even kan.
Keuning Roegbaord lacht tevreden,
Het d’r zien pleziertien van!
En hi’j blaost nóg even hadder!
En hi’j schuddet nóg wat barder!
En de oold’re generaosie
Klaegt netuurlik stien en bien,
Want ze meugen him niet zien!
Roegbaord, wat bin ie gemien!
Wat bedoej’ en wat beblaos ie!
Roegbaord grinnikt om heur zorgen:
Oolde zoere proemers bin ‘t!
Roegbaord is de Kiendervrind!
Wie de Jeugd het, die het Morgen!

(Jouk; = ps. van schriever / dichter Martinus Bakker (1926-
1996);uut: Een haandvol speulgoed. Wolvege, 1972.
Meer Stellingwarver poëzie lezen? Klik veur oonze boeken op
'oonze uutgiften', links op disse bladziede.


Webstee 'Stellingia' bödt een digitaole blik in belangrieke studies, beschrievings, dicht- en verhaelebundels en meer uut et Schrieversronte-kenniscentrum

Op zaoterdag 22 november het de Stellingwarver Schrieversronte officieel een ni'je webstee eupend, www.stellingia.nl. www.stellingia.nl! Daor is een hieleboel te zien. D'r bin alderhaande belangrieke studies over et Stellingwarfs en de Stellingwarver geschiedenis opneumen. Vri'jwilligers scannen materiaol uut et Schrieversronte-kenniscentrum en zullen dat gaondeweg veur de wereld toegaankelik maeken op de ni'je webstee. Mit naeme ok uutgiften die uutverkocht binnen en die niet nog es opni'j drokt wodden, zullen op disse meniere makkelik in te zien wezen. Dislange koj' op www.stellingwarfs.nl et haandwoordeboek Stellingwarfs - Nederlaans inzien, mar sund 22 november 2014 is op www.stellingia.nl ok et grote, vierdielige Stellingwarfs Woordeboek te raodplegen. En zo is d'r meer. Ok de verschillende jaorgangen van et Stellingwarver kulturele tiedschrift 'De Ovend' kommen daor te hangen; flink wat ofleverings bin d'r al in te zien.


Stellingwarver Schrieversronte eupende de archiefdeuren

Op zaoterdag 22 november kon iederiene van morgens tiene tot middags vier ure in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte terechte. De stichting zette die dag de deuren van et verni’jde Kenniscentrum waegenwied los, zodat bezukers een indrok kriegen konnen van wat d’r in dit veur de streek unieke centrum beweerd wodt. Al sund de oprichting van de Stellingwarver Schrieversronte in 1972 wodt perbeerd om alles op et gebied van de geschiedenis van et Stellingwarfs én dat van de Stellingwarver streekkultuur in dit centrum onder te brengen. Deur de jaoren henne is d’r zo een unieke verzaemeling ontstaon, die nargens eers in de regio te vienen is. Niet alliend is daor deur de mitwarkers van de Schrieversronte en een groep aktieve vri’jwilligers veul wark veur verzet; ok nogal wat biezundere kollekties bin deur de eigeners of arfgenaemen d’r van an de Schrieversronte schonken. Biezundere kollekties bin die van o.e. de ammeteur-historici Gerke P. Mulder (1905-1980) uut Appelsche, mar bi’jglieks ok op et gebied van de archeologie is d’r veul te bekieken. De hiele zaoterdag hebben mitwarkers en vri’jwilligers de bezukers rondleided. De vri'jwilligers hadden butendat veur een alderaorigste, overzichtelike tentoonstelling zorgd, die de bezukers slim wardeerden.


Studiekaemer

In de ni’je studiekaemer van et gebouw van de Schrieversronte kan iederiene die dat wil dokementen uut et Kenniscentrum veerder inzien. Vri’jwilligers hebben ien van de kantoorruumten daorveur speciaol inricht. In de studiekaemer is ok de haandbiebeltheek van de Schrieversronte te vienen. In de biebeltheek bin boeken opneumen die mit de regio te maeken hebben, mar ok alle Stellingwarfstaelige romans en dichtbundels bin daor in opneumen. In de studiekaemer is butendat een komputer te gebruken die ansleuten is op Internet, zodat eventueel mitien gebruuk maekt wodden kan van de webstee van et Kenniscentrum. De (biezundere) kollekties van et Kenniscentrum, mar ok de boeken in de haandbiebeltheek, wo’n niet uutliend. Kenniscentrum en studiekaemer bin alliend nao ofspraoke te bezuken.


Belangriek ommedaenken veur Nedersaksisch in et locht van kienderrechterapportage an VN

De vierde ngo-rapportage van et Nederlaanse Kienderrechtekollektief het ok et belang van zorg veur voldoende plak veur de minderhiedstaelen Fries, Limburgs en Nedersaksisch mit naeme in et onderwies onderstreept. Et bliekt, zo nuumt et rappot, dat et veur kiender vaeke muuilik is om zoe’n tael te bruken, omreden d’r in et onderwiespergramme en op tillevisie en radio weinig of gien ommedaenken an geven wodt. Ok bin d’r klachten dat d’r te min vakbekwaome meensken op ’e schoelen binnen. Et Nederlaanse kienderrechtekollektief rikkemedeert daoromme dit an de Verienigde Naosies: ‘Garandeer dat er op school en in de media voldoende aandacht wordt besteed aan minderheidstalen’. Uteraord vint ok de Stellingwarver Schrieversronte zoe’n geraansie veur voldoende ommedaenken van groot belang.
Et rappot is schreven deur ngo’s en maotschoppelijke orgenisaosies uut hiele Nederlaand die heur daegeliks doende holen mit kiender en kienderrechten. Zo onstaot een goed beeld van de kienderrechtesituaosie, zo stelt et rappot. Hoewel Nederlaand een ontwikkeld laand is waor veul kiender et goed hebben, is dat toch niet mit elk zo. Et rappot gaot dan ok over kiender daor et niet goed mit gaot of daor et mis mit gaon kan. Et wodde onderschreven deur tachtig maotschoppelike orgenisaosies, en zal deur de VN weer bruukt wodden om oonze overhied rikkemedaosies te doen om te verbeteren.


Gegevens in oolde dagblaeden zuken: dat kan goed mit ‘Delpher’

Een aorig ni’jgien uut de digitaole wereld, daor et Meertens Instituut mit naeme op wezen het: d’r bin now hiel vule oolde kraante-uutgiften beschikber om digitaol deur te zuken, zo te zien ok meer as dat de meersten bekend wezen zal. Vandaor dit berichien: veur elkeniene die bepaolde oolde dagbladen deurzuken wil is d’r now de zuukmesiene Delpher. De Keuninklike Biebeltheek (KB) het d'r hiel veul veur anleverd. Die het trouwens een jaormennig leden al weten laoten an de Stellingwarver Schrieversronte dat ze zels al heur boeken gaondeweg digitaliseren zullen, ok heur boeken in de streektael. Mar Delpher is dus now even in et ni’js. Ie kun in oolde kraanten vanzels berichten vienen over streektaelschrievers vroeger, over stokkies m.b.t. de geschiedenis, en al zo wat henne. Et is netuurlik wel even goed naodaenken om een logisch woord in te tikken daor aj' mit zuken willen. Veur oonze omgeving is van belang om te weten dat ok de ‘Friese Koerier’ (1952-1969) deur te zuken is via Delpher. Die kraante, die veul infermaosie het uut Stellingwarf weg, is now dus ok beter te vienen en in te zien as eerder. De KB hadde al wel de ‘Friese Koerier’ digitaol beschikber sund et laest van 2011. De Liwwadder kraante van vroeger koj’ al eerder digitaol deurzuken, via dekrantvantoen.nl. Dat was al aorig bekend. Dat de Friese Koerier ok te deurzuken was, was dus niet bi'j elkeniene bekend. Mar dat zal now mit ‘Delpher’ wel aanders wodden. Hier kuj’ him vienen:
www.delpher.nl


Of bi'j' an 't zuken naor oolder ni'js van de Stellingwarver Schrieversronte? Klik dan 'webstee-archief' an, linksonder, en ruul algedurig deur naor beneden!


Stellingwarver Schrieversronte vragt vri’jwilligers!

Veur et veerder digitaliseren van et Kenniscentrum van de Schrieversronte is de Stellingwarver Schrieversronte op zuke naor meensken die een dagdiel in de weke daor an mithelpen willen. Sund een posien is om die reden al een groepien vri’jwilligers o.l.v. Schrieversrontemitwarkster Saskia Douma drok doende mit et herorgeniseren van et belangrieke centrum. Et Kenniscentrum van de Schrieversronte is ét centrum in de Stellingwarven waor unieke kollekties angaonde de Stellingwarver tael en streekkultuur op een goeie meniere beweerd blieven. Et doel is om de kommende tied alle unieke materiaol dat in et Kenniscentrum te vienen is op de ni’je webstee www.stellingia.nl te plaetsen. Veur et inscannen van alle schriftelike materiaol wodt now uutkeken naor meensken die de Schrieversronte daor bi’j helpen willen. Dus… hebben jow een morgen of een middag over in de weke, en jow zollen mithelpen willen, jow bin van hatte welkom! Anmellen kan deur even te bellen mit de Schrieversronte (0516-451108), en dan even te vraogen naor Sietske Bloemhoff.



Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de ni'jste Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)



tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 21 meert 2015