De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


Omroep Odrie: vlakbi’j, uut de eigen streek en… mit eigen tael en meziek: Odrie

Veur wie et nog niet wus: Omroep Odrie in Oost-Stellingwarf het twie hiele mooie pergrammes in en mit streektael en streektaelmeziek. Ze wo’n hieronder nog es nuumd. Die lekaole omroep is te heuren op 106.9 FM, kabel 104.1 FM.
Veur wie dit ok niet wus: via internet kuj’ Omroep Odrie ok goed heuren:
http://www.radioviainternet.nl/omroep-odrie.

Die streektaelpergrammes dat bin:

Op de vri’jdag:
16:00 ure: Huus en Hiem (herhaeling van de zundag d’r veur)
17:00 ure: Singeliers, meziekpergramme in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans.
Techniek: Jitze Hofstra

Op de zundagmorgen:
10.00 ure: Singeliers. Herhaeling van de zundag d’r veur (zie boven)
11.00-12.00 ure. Huus en Hiem. Stellingwarfs tael- en kultuurpergramme mit hiel wat zaeken die in huus en op et arf gebeueren. Prissentaosie: Hendrik Betten. Techniek: Peter Cruiming.


Oostelike perveensiaole omroepen: in et ni’je jaor aovens een ure meziek in et Nedersaksisch

De omroepinstaansies RTV-Noord, RTV-Drenthe, RTV-Oost en Omroep Gelderlaand hebben de hanen in mekere sleugen en gaon bi’jkotten, van 2 jannewaori 2017 of, elke warkdag tussen 19.00 en 20.00 ure mit mekeer een meziekpergramme in de locht brengen, mit allienig artiesten uut et Nedersaksische gebied en meziek in de streektael. ‘Streektael is een stark element in de kultuur oostelik van de Iessel. Et is van belang et gebruuk d’r van te stimuleren. Een mooie taek veur de regionaole omroepen’, neffens direkteur/heufdredakteur Marcel Oude Wesselink van RTV Oost. ‘Saemenwarking tussen regionaole omropen is belangriek en krek op et gebied van tael en kultuur kun we mekeer op een geweldige meniere anvullen. We vertegenwoordigen een gebied mit meer as drie miljoen inwoners,’ zegt kollega Dink Binnendijk van RTV Drenthe anslutend.


Riemsloot naor de Bargfeesten

De leerlingen van de groepen 1 en 2 van OBS De Riemsloot van Appelsche stonnen d’r vri’jdag mar zommers op. Dat kwam omreden ze as ofsluting van een muzikaol en zommers taelprojekt die dag de Bargfeesten van Appelsche vierden.

Et muzikaole taelprojekt wodde geven in et kader van arfgoededukaosie. Daans- en expressiedocente Lianne Jacobs uut Appelsche en Sietske Bloemhoff van de Stellingwarver Schrieversronte weren vier morgens in de weer mit dit deur heur speciaol ontwikkelde projekt. Et onderwarp van et projekt was et toerisme in Appelsche. Wat d’r in Appelsche allemaole te zien is was te heuren in lieties en verhaelties over Piepmoes. De Stellingwarver moes gaot mit zien buurman de molle op vekaansie naor Appelsche. De molle wil wel es zien as de dunen en bargen van Appelsche écht hoger binnen as zien mollebulte! En Piepmoes daenkt dat ze in Appelsche gien hinder hebben zullen van zien iewige vi’jaand Klaos Kaeter.

An de haand van de lieties en verhaelties leerde Lianne Jacobs op een slim levendige en enthousiaste wieze de kiender alderhaande muzikaole expressievormen an. Bi’j een zowat drie kertier durende slotveurstelling van et projekt dee blieken mit hoeveul plezier de kiender alles in vier morgens in heur opneumen hadden. De veurstelling wodde een groot sukses, en et pebliek, dat uut veul oolden, bruurties, zussies, paken en beppen beston, zong dan ok uut volle bost et slotlied ’Gaon jim mit naor Appelsche’ mit.

Et doel is dat et projekt ok an ere Stellingwarver basisschoelen anbeuden wodt. Et wodt dan inhooldelik anpast naor de omgevingssituaosie van die schoelen.


Harmen Houtman wint eerste pries van verhaelewedstried

Op vri'jdag 28 oktober kreeg Harmen Houtman tiedens een kulturele aovend de eerste pries uutrikt van een verhaelewedstried. Die wedstried wodde orgeniseerd deur STEM (Stichting Taalpodium Emmen). De uutrikkinge was in de Nacht van de Nacht in de Grote Karke in dat plak. Et thema van de verhaelewedstried was et toepasselike woord ‘Donker/Duuster’. D’r weren mit mekeer rond de veertig inzendings.
Veur de kattegorie Streektael stuurde Houtman et verhael ’Een zaacht vellegien’ in. Prissentaoter Eric van Oosterhout, neerlandikus en borgemeister van de gemiente Hunze en AA, hadde veurofgaonde an de uutrikkinge een vraoggesprek mit Harmen Houtman. Die vertelde dat veural de Stellingwarver Schrieversronte een enorme anvieterende rolle het bi’j et schrieven en et behoold van de Stellingwarver tael.
Nao et veurlezen van et winnende verhael kwammen de volgende opmarkings van de jury-leden Jan Veenstra (Drentse schriever), Ton Peters (redaktie Roet/ schriever/dichter) en Coosje Hoekstra (schriever en redaktrice): ‘Een geweldig verhael mit een verrassend aende. De tragiek van de ienzemhied is goed weergeven. Et geft de stried tegen et noodlot goed weer. D’r is spraoke van een lakonieke meniere van vertellen. D’r is zeker gien drama kreëerd.’
Et winnende verhael staot , mit vuuftien ere verhaelen, in de bundel ’Duister’ die as op die aovend ok prissenteerd wodde. Tiedens de aovend weren d’r optredens van schriever A.L. Snijder (winner van de Constantijn Huygenspries in 2010), Jan Veenstra en Ton Peters. Veur meziek zorgde et Swing String Quartet.


'Stellingwarfs bedrog' beste lied op Meziekfestival

Zaoterdagaovend 12 november wun de zanggroep ‘’k Wait nait’ et Stellingwarfs Meziekfestival 2016 mit et lied 'Stellingwarfs bedrog'. Serge Epskamp wun de twiede pries mit 'Kri’jen op et veld', wiels de dadde pries naor de band Flashbang gong mit 'Gisteraovend’. Et Stellingwarfs Meziekfestival was dit keer in De Miente in Oosterwoolde. Roem over de honderd bezukers zorgden mit mekeer veur een sfeervolle muzikaole Stellingwarver aovend. Behalven de drie winners van de wedstried deden an et festival mit: Lammy Bruyns (zi’j wun veurig jaor de eerste pries), et duo The Lion Rules, et koor Elser Smart en De Scheve Schaatsband. Deur ziekte mos de band Spirit of the Dark verstek gaon laoten. De jury beston uut Gerda Hoogeveen, Philomène Bloemhoff en Appie van Riesen. De prissentaosie was, op heur bekende enthousiaste wieze, in hanen van Anna Span, veur et veurtreffelike geluud zorgde Kor Slofstra. Et festival wodde rechtstreeks uutzunnen deur de lekaole omroep Odrie. Et doel is dat de Stellingwarver Schrieversronte et festival ankem jaor opni’j orgeniseren zal in Oosterwoolde. De eerste dielnemers gavven heur al op.


Taelboek over et Nedersaksisch van de Overiesselse stad Hasselt verschenen

Woensdagmiddag 9 november prissenteerde de Iesselakedemie in et oolde stadhuus van Hasselt een ni’j boek mit een beschrieving van et Nedersaksisch van Hasselt. Eerder verscheen een soortgeliek boek over et Stienwiekers. De liefhebbers vienen ok in dit boek de klaanken illestreerd mit hiel wat veurbeeldwoorden, en etzelde gelt veur de woordvorms. Een betien ommedaenken krigt ok de zinsbouw, mar klaanken en vormen daor gaot et in dit boek heufdzaekelik omme. Et Hasselters liekt aorig op et Stellingwarfs, mar het bi’jveurbeeld niet de ae-klaank; in plaets d'r van heur ie meerst een klaank die tussen 'aa' en 'ae' in zit en die vaeke as ‘ää’ angeven wodt. Auteur is dr. J.J. Spa, die eerder ok et boek over et Stienwiekers schreven hadde.


Stellingwarfs Meziekfestival komt d'r an!

Kommende zaoterdag is et zo veer: van 18.00 tot 24.00 ure is d'r een groot spektaokel in gebouw De Miente in Oosterwoolde. Dat is: Et Stellingwarfs Meziekfestival. Allemaole henne netuurlik, butendat: de intree is ommenocht.
Kuj' beslist niet henne? Gien nood, de regio-radiozender Odrie stuurt et ok rechtstreeks uut, ok via internet. De hiele wereld kan et heuren!
Om middernaacht henne zal de jury bekendmaeken wie veur de beste drie Stellingwarver lieties zorgden.
An et festival doen mit: Spirit of the dark, Lammy Bruyns, The Lion Rules, Elser Smart, Serge Epskamp, 'k Wait Nait, De Scheve Schaats Band en Flashbang.
Alle dielnemers laoten in ieder geval ien lietien in et Stellingwarfs heuren, mar verscheiden dielnemers zullen veul meer Stellingwarfs heuren laoten.
Krek as de veurige keer zorgt Anna Span, veural bekend as Pippi van Odrie, veur heur eigen spraankelende prissentaosie. De orgenisaosie is in hanen van een speciaole warkgroep van de Stellingwarver Schrieversronte. Meer over et festival op stellingplus.nl, > aktiviteiten.


Perf. Leonie Cornips over taelige ienhiedswost in Limburg

Et beleid van staotssiktaoris Dekker schrift veur dat elke leerkracht van een ukkespeulpak in Nederlaand per 1 augustus 2018 een veerdig taelnivo het. Et risiko is, schrift hooglerer taelkultuur in Limburg Leonie Cornips, dat docht wodden zal dat allienig Nederlaans op et ukkespeulplak goed is en eers niks. Vrouw Cornips haemert d’r op dat d’r niks mis is mit meertaelighied, krek eersomme. En ze nuumt de bekende veurdielen weer, die de laeste jaoren al zo vaeke naor veuren brocht wodden. Zi’j legt te veurdielen nog es dudelik uut en et waorschouwt veur et verlös van de belangrieke riekdom an kennis van et Limburgs, en ok van et Duuts en Fraans in de wereld van Limburg. Ze sluut of mit: ‘Limburg wordt steeds eentaliger en verliest zijn rijkdom aan ‘natuurlijke’ taalbronnen die thuis geleerd worden. Een beleid dat Nederlandse eentaligheid voorstaat in de Limburgse peuterspeelzaal betekent de vernietiging van die laatste rijke bronnen.’ Et zal dudelik wezen, docht oons, dat et eventuele niet bruken van et Stellingwarfs op et ukkespeulplak en et negeren van et Stellingwarfs in de opvoeding in et algemien op dezelde schraolhied uutlopen zal.


Belangrieke digitaole indexen publiceerd bi’j T.H. Oosterwijk zien geschiedenisboek over de dörpen van Stellingwarf-Oostaende

Kotleden het de Stelllingwarver Schrieversronte een uutvoerig bestaand op Stellingia.nl publiceerd dat et bekende en algemien wardeerde boek 'Notities uit de Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen' nog toegaankeliker maekt. Waor as et omme gaot? Et bestaand bestaot in feite uut drie indexen, die aachter mekeer opneumen binnen. De eerste index geft de naemen van personen en instellings, mit aachter elke naeme netuurlik de paginaverwiezing(s). En dan komt, krek zo, een index op de topografische naemen die in et boek veurkommen. De dadde en laeste index nuumt de zaeknaemen in et boek, uteraord ok weer mit alle paginaverwiezings.
De auteur dr. Oosterwijk het hiel wat naemen opneumen in zien beschrieving, dat de sneuper zal uteraord zien veurdiel doen mit disse indexen.
Et maeken van de indexen was een hiele klus. Die wodde uutvoerd deur Jaap Elzenaar, vri’jwillig mitwarker van de Stellingwarver Schrieversronte. De heer Elzenaar het slim sekuur an et wark west en hi'j het ok slim uutvoerig west in et weergeven van naemen, in de hope dat degene die wat opzuken wil d'r zien veurdiel mit doen zal. Dit is de link: www.stellingia.nl/boeken/boekenindex/


Gerrit Hof zien boek 'Jongesjaoren' is te lezen op Stellingia.nl

De Berkoper Gerrit Hof (1942-2012) hadde een verzaemeling teksten naolaoten daor hi'j in vertelt over zien jonge jaoren in Berkoop. Een flink tal staon in et boek 'Jongesjaoren'. Dat boek het zo goed verkocht dat et now niet meer te leveren is. D'r komt gien herdrok, mar d'r bin meensken die et nog graeg lezen zollen. Veur die meensken oonze webstee www.stellingia.nl/jongesjaoren-gerrit-hof/ uutkomst brengen; de uutgifte is daor te vienen onder 'Boeken'. Hof zien boek geft een prachtig tiedsbeeld van een Stellingwarfs dörp van kot nao de oorlog. Misschien ok wat veur jow om nog es even in te lezen?


Freddie de Vries en Ruurd Jelle van der Leij, maekers van Et Stellingwarver Voegelboek, ontvongen de H.J. Bergveldpries 2016

Op veurdracht van de jury het et bestuur van de Stellingwarver Schrieversronte de H.J. Bergveldpries 2016 toekend en uutrikt an Freddie de Vries en Ruurd Jelle van der Leij, schriever en fotograaf van Et Stellingwarver Voegelboek. In dit boek wo'n de voegels beschreven die in et gebied Stellingwarf veurkommen of veurkommen kunnen. De dudelike, toegaankelike wieze van et beschrieven van al die voegels, et prachtige fotomateriaol en een register mit naost de Stellingwarver naemen ok de naemen in et Nederlaans en Latien maeken dit boek biezunder en uniek.



De H.J. Bergveldpries wodt toekend an personen of an instellings die heur inzetten, of inzet hebben, om et Stellingwarfs en de Stellingwarver streekkultuur uut te dregen, in schrift of op een aandere wieze. In heur besluut te kiezen veur Et Stellingwarver Voegelboek volgde et bestuur van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte de unanieme veurdracht van de jury.
Et is de eerste keer dat de Schrieversronte disse eervolle pries, bestaonde uut een geldbedrag en een penning, uutrikt het. Et doel is om dat iens in de zes jaor te doen. Eerder deden de Stellingwarver gemienten Oostaende en Westaende dat, omstebeurten. De uutrikkinge van 2016 was op maendagaovend 17 oktober in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. De bi'jienkomst was veur geneudigden. Zoe'n 70 meensken weren d'r bi'j, waoronder borgemeister Gerard van Klaveren van West-Stellingwarf en kultuurwethoolder Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf. De jury van de H.J. Bergveldpries 2016 beston uut Grietje Bosma, Peter Riksma en Carel Zuil, die op de aovend van de uutrikkinge et juryrepot veurlas. Et repot zal publiceerd wodden in et Stellingwarver tiedschrift De Ovend. De Warkgroep H.J. Bergveldpries dee de veurbereidings, krek as bi'j eerdere uutrikkings van de pries, en beston disse keer uut Gerard Floor, Attie Nijboer, Frank Spijkers (vz.) en Geke Zanen.
Veur meer over disse biezundere aovend: lees veerder op www.stellingplus.nl, > algemien.


Stichting Stellingwarver Schrieversronte orgeniseert minisymposium 1517

De Stichting Stellingwarver Schrieversronte is van doel en orgeniseer in 2017 een minisymposium angaonde et biezundere jaor 1517. In dat jaor wodde et gebied Stellingwarf, dat vanof 1500 bi’j Frieslaand onderbrocht is, opdield in de twie grieteni’jen Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende. Op et symposium zal d’r ommedaenken wezen veur verschillende onderwarpen die mit die gebeurtenis te maeken had hebben en naor de invloed d’r van. De daotum van et 1517-symposium is op dit mement nog niet bekend.


’t Vak Hiemkunde onderwarp in et kader van de Maond van de Geschiedenis (= oktober)

Oktober is de Maond van de Geschiedenis. In de pebliekshal van et gemientehuus van West-Stellingwarf in Wolvege is dan een tentoonstelling te zien van archiefstokken over de Hiemkundelessen die sund 1988 op 'e Stellingwarver basisschoelen geven wodden.
Op vri’jdag 14 oktober wodt de tentoonstelling om 14.00 ure officieel eupend en geft de heer Jan de Vries om 15.00 ure een lezing over dit onderwarp in de raodszael. De heer De Vries was indertied heufd van de ofdieling onderwies van de gemiente en nauw betrokken bi’j et opzetten en invoeren van et vak Hiemkunde. Dat laeste was per 1 augustus 1988 op ‘e Stellingwarver basisschoelen.
Wie de lezing graeg mitmaeken wil, kan him tot 12 oktober opgeven via info@weststellingwerf.nl, t.a.v. J. Houtsma. In de Maond van de Geschiedenis bin d’r ok rondleidings in et gemiente-archief, op 14-10 om 16.00 ure, op 19-10 om 14.00 ure en op 27-10 om 19.00 ure. Aj’ mit willen kuj’ dat angeven bi’j de peblieksbalie. [Veur meer: > webstee gemiente West-Stellingwarf.]


Brogge in Ni'jlaemer wodt ok officieel Brogge van Jikke

De brogge in Ni'jlaemer over De Schipsloot krigt ok officeel de naeme ´Brogge van Jikke´. Zodoende wodt de brogge nuumd naor Jikke Oosterhof, die in de veurige ieuw een groot pat van heur leven hier broggewaachter was. Op donderdag 13 oktober 2016 onthult borgemeister Van Klaveren van West-Stellingwarf in anwezigheid van de femilie van Jikke een plaquette bi'j de brogge mit een gedicht van Harmen Houtman d'r op, dat over broggewaachter Jikke vertelt. Meer is te vienen in de bron:
www.weststellingwerf.nl/home/actueel-in-weststellingwerf_3719/item/brug-in-nijelamer-wordt-officieel-brogge-van-jikke_33526]www.weststellingwerf.nl/home/actueel-in-weststellingwerf_3719/item/brug-in-nijelamer-wordt-officieel-brogge-van-jikke_33526


Otto Groote: Nederduutse lieties in Oosterwoolde

Op 7 oktober was d’r een biezunder optreden in Oosterwoolde, en dat was ok aorig vanuut de taelkaante. De pergrammekemmissie van aktiviteitecentrum 'De Miente' hadde een koncert orgeniseerd van de Nederduutse lietieszanger Otto Groote, ofkomstig uut Bremen. Hi’j brocht een slim muzikaol en poëtisch pergramma, zedig van prissentaosie. Hi’j begeleidede himzels, en hadde nog twie prima meziekmaekers miteumen dit begeleidden. Et boeide tot en mit de laeste menuten, wiels et geluud in de grote zael van De Miente butengewoon goed was. Een vorm van kleinkeunst, mar een groots optreden. Komt Groote nog weer in Stellingwarf, dan is et an te raoden om een optreden bi’j te wonen. Et pergramme is half Hoog-, half Nederduuts: veur Stellingwarvers bin mit naeme de lieties in et Nederduuts vaeks een feest van herkenning.

https://farm6.staticflickr.com/5040/30231386645_065acb8fd7_m.jpg


Beppe As een boom ommevaalt: ok veul wardering bi’j Filmwerf

Et Oosterwooldiger filmhuus ‘Filmwerf’, onderdiel van ‘Kunstwerf’, brocht zaoterdagaovend 8 oktober de Baskische film Amama. Die was veur oonze regio speciaol in et Stellingwarfs ondertiteld. De kleine vuuftig man pebliek was boeid van begin tot aende en herkende de thematiek, een generaosiekonflikt op et plattelaand. D’r was biezunder veul wardering ok veur opzet en techniek van de film. Die dri’jt niet in et gewone Nederlaanse bioskopecircuit mar was deur de Stellingwarver Schrieversronte naor Stellingwarf haeld i.s.m. et Europees Buro veur Kleine Taelen en mit deur toedoen van de relaosies in Baskenlaand. De vertoning in Oosterwoolde vul in et filmpergramme van Filmwerf en was et risseltaot van een saemenwarkingsaktiviteit van Kunstwerf en Stellingwarver Schrieversronte. Orgenisaosie en prissentaosie in Stellingwarf van disse film was deur de Stellingwarver Schrieversronte – eerder brocht de Schrieversronte him al in Buurthuus Noordwoolde, zie hieronder.


Amama, oftewel: 'Beppe. As een boom ommevaalt': indrokwekkende film uut Baskenlaand

In et buurthuus van Noordwoolde wodde vri’jdagaovend 30 september de Baskische film Amama vertoond. De film is veurzien van een Stellingwarfstaelige ondertiteling. Daorveur zorgde Henk Bloemhoff van Oosterwoolde. Amama wodde dri’jd in et kader van de dag van de Europese taelen op 26 september. De bezukers geneuten ommeraek van de film. Die gaot over een generaosiekonflikt op et plattelaand. De Stellingwarver ondertiteling wodde ommeraek wardeerd en bleek veur iederiene goed te volgen. Orgenisaosie: Stellingwarver Schrieversronte i.s.m. et Europese Buro veur Kleine Taelen. Technische hulpe gaf et Filmhuus Noordwoolde. De perveensie Frieslaand maekte financieel ien en aander meugelik. Wie de film ok graeg zien wil: veur de twiede veurstelling zorgt Stichting Kunstwerf op zaoterdagaovend 8 oktober in Hotel De Zon in Oosterwoolde. Geern je opgeven op www.kunstwerf.com

https://farm6.staticflickr.com/5174/30088663835_10e35d31de_m.jpg


Nedersaksisch, de ‘sleeping giant’: flink in de Europese kieker en veur ’t eerst in ’t Europarlement – mit biezunder Stellingwarfs tintien!

Et Stellingwarfs, Twents, Aachterhoeks, Sallaans, Drents, Veluws en Grunnings weren 28 september onderwarp van de konfereensie ‘Low Saxon, the sleeping giant’ in et Europees Parlement, tegere mit et Nederduuts van de Noord-Duutse dielstaoten. Die konfereensie was bedocht en opzet deur de EP’ers Annie Schreijer-Pierik (mit Twentse aachtergrond) en Jens Gieseke, elk van de Europese Volksperti’j. Et was mit naor een idee van et Europees Buro veur Kleine Taelen. De konfereensie beston uut vuuftien flitsprissentaosies of kotte uutienzettings van een hiele riegel deskundigen. Tussendeur riegden Vrouw Schreijer en de heer Gieseke de onderwarpen an mekaander en gongen d’r soms kot op in. An et aende gavven ze elk een hiele kotte indrok van et gehiel. Die hul ok in dat et indrokwekkend west hadde. Dat kwam deur alles wat andreugen was deur de sprekers en de grote toeloop van pebliek en media. Ok nuumden ze de neudige kaansen en meugelikheden .

Zoveul meugelik praotten sprekers in heur Nedersaksisch of Nedderdüűtsch veur zoveer ze konnen en wollen. De ere bruukte taelen weren Engels, Duuts en Nederlaans. Zoas gebrukelik wodde d’r tolkt m.n. naor Duuts en Engels.
Veurof hietten Vrouw Schreijer en de heer Gieseke iederiene netuurlik hattelik welkom, wiels adviseur van EBKT Onno Falkena opreup de hanen in mekeer te slaon en de tael te bruken ‘op ‘e schoelen, in de media, in de liefde en in de haandel’. Hi’j prees Gieseke en Schreijer: et getuugt van historisch besef en van visie. We numen hiernao per prissentaosie ien of twie punten. Zo wodt netuurlik gien recht daon an et gehiel van de teksten, mar wel kuj’ as lezer zo even een indrok kriegen.

https://farm9.staticflickr.com/8274/30054631286_5d202595a4_m.jpg

Eerste spreker was Stellingwarver Henk Bloemhoff, siktaoris van SONT en bestuurslid EBKT. Hi’j beschreef in et kot wat Nedersaksisch aenlik is en waor et weg komt, gaf tael- en literetuurkenmarken, et onderscheid tussen de heufdvariaanten Twents, Sallaans, Aachterhoeks, Veluws, Stellingwarfs, Drents en Grunnings en hi’j gaf gebruuks- en beheersingsciefers. Zien advies: geef et beeld van een volweerdige tael, want dat is ’t ja. Op naor een beter imago asjeblief!
Reinhard Goltz warkt an et Institut för Nedderdüűtsch (Niederdeuts), dat is in Bremen. Et weerommelopen van et gebruuk in de Nederduutse lanen zoas Nedersaksen, Sleeswiek-Holstien en Mekkelenborg-Veurpommeren gaot niet veerder. Dat dot blieken uut de jongste taeltellings. Uut dezelde steekproef dot ok blieken dat een stevige meerderhied et goed vint dat et Nederduuts struktureel op ‘e schoelen komt. Dat bin betere berichten as eerder, mar de heer Goltz wees wel op ‘e muuilike financieringsstruktuur veur instituten zoas daor hi’j warkt. Zoks het ok te maeken mit de regels en termienen van financiering. Goltz en de eerste spreker verzorgden et onderdiel ‘Wat is Nedersaksisch / Nederduuts’. Et onderwarp ‘Hoe moe’n we die tael stimuleren’ wodde verzorgd deur dippeteerde Erik Lievers van Overiessel (CDA), et lid van de Duutse Bondsdag Gitta Connemann (CDU) en Hans Gerritsen, veurzitter van SONT. Lievers gaf veurbeelden van de inzet van Overiessel, zoas bi’j et grote perjekt Woordenboek van de Overijsselse Dialecten. Bondsdaglid Vrouw Connemann nuumde dat men ok echt wat doen moet en et niet bi’j mooie woorden holen moet. Bi’j gebrek an daodkracht van sommige overheden mos toch mar an sankties docht wodden, leek heur toe. Hans Gerritsen van SONT gong van een aandere opvatting uut: him docht dat meer beregeling en wetgeving striederi’je opleveren zal en de zaeke gien goed dot. Mar wel: meer ruumte, meer wardering s.v.p., en veural: zorg veur een beter imago. Nog te vaeke wodt docht dat et Nedersaksisch niet vule weerd is.

In de riegel ‘best practices’ kwammen onderwiespraktieken van de Stendenhogeschoele in Emmen goed in locht. Et gaot om et projekt Drents en Duuts, dat behalven om taelredenen ok om ekenomische redenen vaeke ommedaenken krigt en een grote uutstraoling het. Pabo-studenten van de hogeschoele prissenteerde uut et projekt, m.m.v. projektleider Jan Kruimink. Cornelia Nath prissenteerde anslutend onderwieswark in dielen van Noord-Duutslaand. Eerder was zi’j direkteur an et Plattdűtskbűro Ostfriesischen Landschaft (Aurich). Sterre Leufkens, taelkundige van de Universiteit van Utrecht, nuumde mit naodrok daj’ in de opvoeding beter beginnen kunnen mit je eigen tael zoas Twents en aander Nedersaksisch, in plaets van et te negeren. Meertaelighied is beter, om alderhaande redenen, en zo sleut ze an bi’j de gangbere opvattings van vandaege-de-dag. Jochem de Groot is manager EU-zaeken bi’j Microsoft Translate Benelux en nuumde meugelikheden zoals Google Translate ok veur kleine taelen. Anne van der Meiden vertelde over erverings bi’j zien Twentse biebelvertaelwark. Et onderwarp ‘Nedersaksisch in de media’ was veur journalist Hedwig Ahrens over heur pergrammes in de regionaole tael bi’j de NDR. Ok weren an et woord Bert Eeftink van RTV Oost en Martin ter Denge (o.e. Facebook-schriever in et Twents).

Wat kan Europa doen? Dat wodde behaandeld deur Sixto Molina, heufd van et siktariaot van de Raod van Europa. Die gaf hiel genuanceerd an wat et Europees Haandvest veur regionaole taelen ‘veurschrift’ en ok weer niet: de akties veur tael bin uutslutend zaeken van de eigen overheden. Daor kan en wil de Raod him niet mit bemuuien. De Raod hoolt wel bi’j en rapporteert, om positieve redenen; die legt anrikkemedaosies veur.
Szabolcs Horvat is lid van et kammenet van EU-kommesaoris Navracsics (Kultuur). Hi’j leut zien dat de meugelikheden van de EU beparkt binnen. D’r is gien lopend beleid of financieringsstruktuur allienig veur de tael. Op sommige foonsen kan wel een beroep daon wodden, as et gaot om bi’jglieks ‘tael leren’ of wat aanders in de sfeer van kultuur. Iene van de regels is dan wel dat et projekt over de greenzen van op zien minst drie lanen gaon moet.

Een biezunder Stellingwarfs tintien kreek de konfereensie ok nog: Onno Falkena van EBKT en SONT-veurzitter Hans Gerritsen praoten van huus uut gien Nedersaksisch, mar maekten in heur toespraoke gebruuk van et Stellingwarfs as iene van de heufdvariëteiten van et Nedersaksisch. Ok spreker Henk Bloemhoff dee dat, mar dat is ‘gien wonder’, hi’j is native speaker.

Annie Schreijer prees Gerritsen in et biezunder: et Nedersaksisch is niet allienig een kwessie van praoten over, mar veural ok gewoon dingen doen. Kiender moe’n et Nedersaksisch weer meer leren, dat stelde ze hiel dudelik. Meertaelighied is goed, ok mit Twents d’r bi’j. Jens Gieseke nuumde dat men tegenwoordig praot over ‘Wat is ok al weer Europese identiteit’? Now, dat is in elk geval van onderop: zoas et altied al anwezige Nedersaksisch/Nederduuts, een taelige ienhied mar an weerskaanten van de staotsgreens. Alle prissentaosies bi’j mekeer: et gaf stof tot naodaenken en laeter overleg. Niet te vergeten: d'r was extra fleurighied deur et optreden van et Nedersaksisch Vocaal Ensemble en deur de Twentse happies en draankies. Mar in et biezunder wi’jt d’r van Brussel uut sund 28 september een frisse, stevige wiend veur et Nedersaksisch.


Van Osaka via Hitzacker, Waeterloo en et stroomgebied van De Lende naor De Kaele Dunen en De Hildenbarg in Oosterstelling: et kan allegere mit et ni’jste nommer van ‘De Ovend’!

Disse maonden september & oktober nemt ‘De Ovend’ je op alderhaande menieren weer mit: in verhaelen, poëzie, reisindrokken, een duuk in et verleden en mit ‘gewone verhaelen en gedichten’. Mar zo gewoon bin die verhaelen niet: neem ‘Et grote modderspektaokel’ deur Freddie de Vries, ‘As de blatties valen’ deur Sjoukje Oosterloo, Johan Veenstra zien oflevering van ‘Boris en Joris – katteverhaelen’ en zeker ok et kruderige ‘Veuroffien'. Dat vertelt: reklame veur de mooie perveensie Drenthe in een ‘glossy verkeerskraante’ toont de uutkiektoren mit fietpad in De Kaele Dunen en schrift: ‘Fietspaden in Drenthe van het hoogste niveau’. Profiteer, gemiente Oost, zo rikkemedeert schriever Jannes Westerhof. Ok de poëzie in disse Ovend is biezunder: Jurrit Meindertsz. Bergsma zien gedicht het ‘Dromen’ as titel en Harmen Houtman zienend hiet ‘Op ‘e fiets’. Anne Henk Bloemhoff geft zien beleving van de kultuurverschillen tussen Japan en oonze wereld en vertelt dat hi’j now in Brussel toehoolt. Henk Jongsma brengt zien diel II over de buurtschop De Hildenbarg, Carol Klok komt mit anvullings angaonde zien eerdere ‘Waeterloo’, en Henk Bloemhoff gaot nog es in op et woord ‘Stelling’ (van ‘Stellingwarf’) en een oolde anduding die hi’j vun veur et Oostaende: ‘Oosterstelling’. Disse ni'jste Ovend, nr. 5 van dit jaor, brengt netuurlijk nog veul meer. Zoas ni’js over twie Lenderoutegidsen (deur Geert Lantinga); speulsighied en eernst wisselen mekeer of. Ondervien de eigen kultuur weer mit oons tiedschrift: deur een abonnement (€ 20) of mit een los nommer (€ 4). Van Osaka via Hitzacker, Waeterloo en et stroomgebied van De Lende naor De Kaele Dunen en De Hildenbarg in Oosterstelling: et kan dus allegere mit et ni’jste nommer van ‘De Ovend’.


25 september: fietstocht mit verhaelen!

Stellingwarf is een riek gebied as et gaot om et prachtige laandschop, de netuur en de streekkultuur. Op zundag 25 september hoolt de Stellingwarver Schrieversronte een biezundere fietstocht. De tocht is 52 km en gaot langs prachtige plakkies om Berkoop henne. Ik kun him ok makkelik inkotten aj' dat willen zollen. Onderwegens staon vier Stellingwarver verhaelevertellers om de dielnemers een mooi verhael te vertellen. Dat gebeurt niet op vaaste tieden, mar as d’r een groepien is dat d’r aorighied an het en luuster. De vertellers bin Femmie van Veen, Klaas Dijkstra, Frank Spijkers en Johan Veenstra. De tocht kan tussen 10.00 en 12.00 ure begonnen wodden bi’j et kantoor van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop (Willinge Prinsstraote 10), mar ok bi’j kefé-resteraant Boszicht in Ni’jberkoop (Bovenweg 26). An et aende is d’r veur ieder een aorighied as andaenken. De kosten bin € 5,00 per persoon en kun an et begin van de tocht betaeld wodden.


Aovend mit Stellingwarver en Friese verhaelen voldee meraokels

De Stellingwarver en Friese verhaelen van Freddie de Vries en Gjalt de Groot vullen oflopen vri’jdagaovend 16 september ommeraek in de smaek. Op de gezaemelike literaire aovend van de Fryske Krite van Oosterwoolde en de Stellingwarver Schrieversronte kwammen goed vuuftig personen of. De Groot vertelde veural verhaelen uut zien jonge jaoren die hi’j deurbrocht in de omgeving van Wergea. Nao et schoft vertelde hi’j o.e. op humorische wieze over et vieren van Sunderklaos eerder, mar ok hoe hi’j now as pake zien kleinkiender veur et lappien hoolt…
Freddie de Vries las een zestal verhaelen veur uut eigen wark. Ok die warkten goed op ‘e lachspieren van de bezukers, zoas et verhael hoe via et pergramme ‘Spoorloos’ een onbekende zeune veur et locht komt. En hoe de heit daor nogal nochter op reageert. Ok et verhael waoromme een Stellingwarver skiër besluut om mit zien breuken bienen en ribben naor et ziekenhuus van Meppel te gaon en niet naor dat van Et Vene, is slim vermaekelik.
In 2017 wodt opni’j een literaire aovend orgeniseerd, dan mit een extra feestelik jubileumtintien, omreden et dan de vuufde keer wezen zal dat disse suksesvolle aovend gezaemelik orgeniseerd wodt.


Ni’je encyklopedie van Frieslaand verschenen

Deur aandere ni’jsgeving ’t zal ‘t haost gieniene in Frieslaand en omgeving ontgaon wezen, mar meensken veerder buten oons gebied en buten Nederlaand moet et ok niet ontkommen. Gister verscheen, mit een anbieding deur Tresoar-direkteur Bert Looper an kultuurdippeteerde Sietske Poepjes, de ni’je, vierdielige encyklopedie van Frieslaand. Die kwam tot staand onder heufdredaktie van dr. Meindert Schroor. Dit jongste Friese naoslagwark (‘NEF’) geft deur zoe’n 11.000 ingangen (trefwoorden) zicht op veurnaeme info op haost elk terrein van et bestaon in Frieslaand. Uutgever is Bornmeer, op ’e Gediek; 3152 blz.; pries € 99,50 tot 1-11-2016; dan € 125.


De Sprokies van Grimm in ’t Stellingwarfs bin d’r! (2-9-2016)

‘De wolf en de zeuven geities’ is iene van de sprokies die in et ni’je boek ’Sprokies van Grimm in ’t Stellingwarfs’ staon. In et sprokien verstopt et kleinste geitien him in een klokke as de wolf van plan is om alle geities uut et geitegezin op te eten. De wolf vint dat laeste geitien niet, en uuteindelik wo’n daordeur alle ere geities redded. Femmie van Veen las tiedens de prissentaosie van et boek et sprokien veur an de leerlingen van groep 5 en 6 van de Meester K.J. Dijkstraschoele van Else en die geneuten daor mit volle teugen van.
De eerste exemplaoren van et boek wodden deur SSR-veurzitter Jan Baas uutrikt an leerlinge Femke Prakken en an de beide Stellingwarver kultuurwethoolders, de heren Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf en Frans Kloosterman van Stellingwarf-Westaende.
Beide wethoolders weren, krek as Femke, slim inneumen mit et ni’je boek. Wethoolder De Boer gaf butendat nog es naodrokkelik an hoe belangriek hi’j et vint dat et Stellingwarfs van generaosie op generaosie deurgeven wodt: ‘Zodat jim kiender laeter et ok weer deurgeven kunnen an heur kiender as jim pake en beppe binnen.’
Tiedens de middag vertelden initiatiefnemer veur et boek Anne Popkema van Taelburo Popkema en de beide illestraters Hilda Groenesteyn en Peter Boersma over heur wark an en veur et boek. Henk Bloemhoff vertelde as vertaeler, mar ok as taelkundige, daormao over de biezunderheden van de sprokies. Dat gebeurde in een gesprek dat SSR-direkteur Sietske Bloemhoff mit heur hadde. De leerlingen konnen intied vraogen stellen en maekten daor ommeraek gebruuk van.
’Sprokies van Grimm in ’t Stellingwarfs’ wodde uutgeven deur Taelburo Popkema uut Grunningen i.s.m. de Stellingwarver Schrieversronte. Veur de vertaeling van de sprokies zorgden Sietske Bloemhoff en Henk Bloemhoff. Et boek is te koop in de boekhaandel, bi’j de SSR en tiedens de sutelaktie. Tal pagina’s: 114; pries: €12,50. Kiek veur meer info ok veerder naor beneden op disse webstee


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)


tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 27-11-2016