|
|
| NI'JGIES OVER: |
|
|
|
|
|
|
| | ALGEMIENE INFO: |
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|
et instituut
Stellingwarf is een bijzondere regio in Zuidoost-Friesland (NL), waar men vanouds Stellingwarfs spreekt. Het Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Het is geen Fries en ook geen Drents.
De Stellingwarver Schrieversronte is het belangrijkste instituut voor taal, literatuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. De administratie is geopend op maandag tot en met donderdag van 9.00 tot 16.00 uur, en op vrijdag van 9.00 tot 12.00 uur. Overleg met andere medewerkers is alleen na telefonische afspraak mogelijk.
NI'JS
Tip: gao al moesaaiende oftewel scrollendewieze over disse bladziede, want d’r is meer ni’js as daj' now staon zien. En: zie veur eerder ni'js oons webstee-archief (anklikmeugelikhied linksonder). Hiel veul algemiene infermaosie vien ie onder de aandere anklikmeugelikheden links.
Zwitserlaand-lezing op 9 feberwaori
Op et historisch kongres in Noordwoolde van 28 september kowwe gien lezing meer holen laoten over de overienkomsten tussen de Stellingwarver en Friese vri’jhied en die van Zwitserlaand. Dat daoromme hewwe een lezing pland in et ni’je jaor, in et kader van, zeg mar, ‘Stellingwarf’700+.
Zwitserlaand – geschiedenis, laand en meensken.
Mit veul plezier kondigen we an dat bi’j oons komt om daor over te vertellen de geschiedenisliefhebber en zaekeman de heer Oliver F. von Borstel. De heer Von Borstel is ofkomstig uut et kanton Luzern en woont now al weer een jaormennig in Schiedam. In et daegeliks leven is de heer Von Borstel Salesman & Managing Director bi'j Managers of Sales Europe b.v., Rotterdam.
Et wodt een soort Zwitserlaand-aovend, veur geschiedenisliefhebbers liekegoed as veur liefhebbers van dit mooie vekaansielaand in de Alpen. Een tal onderwarpen die in de lezing op ‘e bodden kommen, bin: de tied van veur 1291: mit vechteri’jen tegen de ‘voogd’ en veur de vri’jhied (dat hoolt in: tegen de Habsburgers); de gebeurtenissen op 1 augustus 1291: Uri, Schwyz en Unterwalden zweren de ied veur et Iedgenootschop; 1332: Luzern slöt him an en kanton nao kanton komt d’r vervolgens bi’j; de komst van Napoleon; 1848: van Staotebond naor Bondsstaot; Zwitserlaand vandaege-de-dag: laand, meensken, poletiek en neutraliteit.
De lezing is mit powerpointprissentaosie. De tael daor de lezing in holen wodt is Nederlaans.
Tied: 9 feberwaori, 20.00 ure; plak: gebouw Stellingwarver Schrieversronte, Willinge Prinsstraote 10, Berkoop; Intree: vuuf euro. Zoj' je even opgeven willen op info@stellingwarfs.nl?
Ni'jste Ovend komt weer naor je toe
Et eerste nommer van de achtendattigste jaorgaank van De Ovend komt d'r an! Et is weer een nommer mit een rieke inhoold netuurlik. De leden van de Stellingwarver Schrieversronte kriegen him automatisch toestuurd. Dit is de inhoold van et ni'jste nommer: Jannes Westerhof: 'Et Veuroffien' en 'Abel Darwinkel van et Drentse Huus van de Taol'; Henk Bloemhoff: '"Stelling" misschien van 'Stellinga' van 841/842? (II)';
Pieter Jonker: 'Opni’j Johannes Mulders' en 'Appelsche: geschiedenis van een boeredörp'; Rob Zethoven: 'Bene zien kesteel'; Klaasje Herder-Heeroma: 'Dát vien ik now een mooi boek'; Jimmy Visser: 'Droom'; Sjoukje Oosterloo: 'Iesvri’j'; W. de Jong: 'Margien'; Grietje Bosma: 'Mien lichem en ik'. En d'r is meer, zoas nogal wat redaktionele berichten en netuurlik veul foto's.
Neem een abonnement op dit hatstikke mooie Stellingwarver tiedschrift. Informeer of geef je dreks op op info@stellingwarfs.nl.
Kleine mar biezundere Johannes Mulders-tentoonstelling
Tot 26 meert is d’r in et gebouw van de Stichting Stellingwarver Schrieversronte een tentoonstelling mit wark van Johannes Mulders (1899-1989), die as keunstschilder, graficus en illestraoter in Stellingwarf aktief was. Op de tentoonstelling hangen 21 warken, waoronder een drietal biezundere zelspetretten mar ok petretten van femilieleden van Mulders. D’r hangen hoolt- en linosneden, tekenings, waetervarveschilderi’jen en et topstok is de gouache 'Zundagmorgen'. Veerder is d’r een mooie dwasdeursnee te zien van zien ontwarpen van boekomslaegen, van zien boekillestraosies en zien illestraosies veur o.e. kelinders.
De tentoonstelling is te bekieken op maendag tot en mit donderdag, van 8.30 – 16.30 ure, an de Willinge Prinsstraote 10. Daor is ok een overdrok te koop van et uutgebreide Ovend-artikel, augustus 2000, van de haand van Pieter Jonker, over leven en wark van Johannes Mulders. Die overdrok kost 2,75 euro.
Ni’j boek van Gerke P. Mulder verschient in et laeste van feberwaori
Op et heden wodt bi’j de drokkeri’je de laeste haand legd an et boek ‘Appelsche. Bijdrage tot de Geschiedenis van een oude Stellingwerfse Boerengemeenschap’. Et is een herdrok van een dubbelnommer van et tiedschrift ‘It Beaken’ van de Fryske Akademy uut et jaor 1977. Mar et is niet alliend een herdrok. Et boek is ok veurzien van een uutgebreide inleiding van Pieter Jonker over et wark van Gerke P. Mulder. Alderdeegst is een list mit publikaosies van Gerke P. Mulder opneumen. Hi’j publiceerde riegelmaotig in ‘Driemaandelijkse Bladen’, ‘De Ovend’ en de ‘Nieuwe Ooststellingwerver’. In et boek zels is ommedaenken veur de geschiedenis van de naeme Appelsche. Netuurlik komt et zonuumde klooster Lux Mundi ok op de bodden. Etzelde gelt ok veur de burcht van Terwische. D’r wo’n heufdstokken spendeerd an Appelsche in de 17de en 18de eeuw. Belangrieke femilies uut de begintied van de schriftelike bronnen wo’n uutgebreid behaandeld. Ok gegevens uut de administraosie van de diakonie kriegen heur gerak van Mulder. Ok Appelsche in de 19de ieuw komt an bod. Mulder onderbouwt op alle fronten et feit dat veurdat Appelsche bekend wodde deur zien verveningsgeschiedenis dat Appelsche echt een boeredörp was.
Et boek telt 92 pagina’s, verschient in een oplaoge van 500 stoks mit toestemming van de Fryske Akademy en gaot Euro 12,50 en kan now al besteld wodden bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, de Historische Verieninge Appelsche en de boekwinkels. Et boek verschient o.e. mit steun van de perveensie Frieslaand.
In et kenniscentrum van de Stichting is de uutgebreide Mulder-collectie onderbrocht. Een beschrieving daorvan vienen jim veerderop op disse webstee.
Stellingwarver Schrieversronte zette et jaor in de vroege ni'jjaorsmorgen goed in: mit daank an de Berkoper Geitefok!
In de vroege morgen van 1 jannewaori 2010 wodde de Stellingwarver Schrieversronte bliede maekt mit een kedo van de ooldejaorsverieninge van Berkoop, beter bekend as ‘De Geitefok’.
In een fleurige bi’jienkomst op de driehoeke bi’j de karke kregen verscheiden Berkoper verienings een aorig kedo. En zo ok de Schrieversronte. Direkteur Sietske Bloemhoff kreeg veur et kantoor uut hanen van de ‘gulle gevers’ een ni’j koffiezetapperaot en een mooi ni’j tillefoontoestel. Daor is de Schrieversronte ommeraek bliede mit. De aandere orgenisaosies weren netuurlik al lieke bliede. Een orgenisaosie die ok ‘bovenplaetselik’ warkt en wat kreeg is... de braandweer. Braandweer, aandere hulptroepen en de pelisiehelikopter hoefden d’r veur een goeie gang van zaeken op disse happening niet an te passe te kommen. Alles gong fleurig en mit verdrag. In disse prachtige winternaacht was d'r een macht volk op de lappen in Berkoop, en dat hadden de orgeniserende Geitefokkers ok wel verdiend!
Stellingwarf onder een ni'j laogien sni’j...
Veur meensken die veerder vot wonen en wat bi’jholen willen hoe et nog is in oonze streek! Et begon al veur de Kastdaegen te sni'jen, en sund hewwe de hieltied winterweer. Et dujt now en dan vot, mar dat vröst et ok weer een poze. Hier en daor bin nog plakken of bulten sni'j, en d'r schient weer koolder weer in de locht te zitten. Op 29 jannewaori ligt d'r wat natte sni'j... En gisteraovend al hadden een boel meensken, in Noordwoolde o.e., slim last van de gladde.
Mit de dikke laogen van lessend bin netuurlik de verhaelen ok loskommen... Mar zo slim as de Stellingwarver schriever H.J. Bergveld (1902-1966) et indertied ‘naovertelde’, now nee, zo slim hewwe et toch nog niet had, ok disse winter niet:
Dan hebben wi’j nog niks te klaegen…
Jan Saanders Klaos zat lessendaegs
Bi’j Ties van Geert wat op te snieden.
‘Ie hebben now’, zo zwetste Jan,
‘Gien winters meer as vroeger tieden!
Wat is mi’j now zoe’n druppien sni’j?
Dan mag ’t mi’j nog wel aanders heugen!
Et was van ien- op twienentachtig,
Doe lag die sni’j, da’s ongeleugen,
Bi’j Pake an de daoke toe!
Et kachellit was vaastevreuren!
En nargens kon ie onder ’t ies
Een spraankien waeter meer bespeuren!
Doe laggen in de Weme-bos
De haezen in de eksternusten!
En op een keer zat dokter Sluus
Op ’t klokkehuus wat uut te rusten!’
(H.J. Bergveld, De Oolde Pook, Wolvege, 1970: 51)
Veur nog een dichterlike beleving van de sni'jwereld: zie onderan op disse bladziede.
Ok Drentse staoten aachter weens tot veerdere erkenning Nedersaksisch
Op 16 december hebben ok de Perveensiaole Staoten van Drenthe besleuten tot mitdoen in de anvraoge om et Nedersaksisch onder diel lll van et Europese Haandvest veur regionaole taelen of taelen van minderheden te brengen. Veur de zommer kwammen de perveensies Gelderlaand, Overiessel en Grunningen en de beide Stellingwarver gemienten al tot die besluutvorming. De perveensie Frieslaand volgt hier disse beleidsweens van de Stellingwarver gemienten. De bestuurlike ofstemming is beriekt veural op basis van et rappot 'Nedersaksisch waar het kan', schreven deur de rechtsgeleerden perf. dr. J.J. Jans en dr. M. Herweijer, verbunnen an de Rechtenfakulteit van de Rieksuniversiteit Grunningen.
Stripboek ‘Weeromme naor Stellingwarf’ op 11 december verschenen
In de loop van de feestelike ofsluting van et biezundere jaor 2009 verscheen op 11 december et stripboek Terug naar Stellingwerf/Weeromme naor Stellingwarf van Frank Spijkers uut Buil. De strips verschenen et oflopen jaor wekeliks in de regionaole kraanten ‘Stellingwerf’ en ‘Nieuwe Ooststellingwerver’. In dat verhael vertelt auteur en tekener Frank Spijkers de historie van Stellingwarf om 1309 henne en hi’j dot dat op een hiele eigen en ansprekende wieze vanuut et jaor 2009.
Dit stripverhael is biezunder geschikt veur kiender van zoe’n jaor of twaelf, dattien, mar ok ooldere lezers zullen et mit plezier bekieken en lezen. Omreden striptekenenings die in kraanten verschienen vaeke niet beweerd blieven, het de warkgroep Stellingwarf 1309-2009 een posien leden besleuten om et verhael in boekvorm uut te geven. In de kraanten wodde Weeromme naor Stellingwarf in et Nederlaans verteld, mar op verzuuk van mit naeme de schriever/tekener zels verschient de bundel now in een twietaelige vorm. Dat op ’e linkerbladzieden is et verhael in et Nederlaans te lezen, op ’e rechterbladzieden in et Stellingwarfs. Veur de Stellingwarver vertaeling zorgde Sjoukje Oosterloo uut Drachten. Et boek wodt begin 2010 uutdield an alle Stellingwarver basisschoelen, veur alle leerlingen van groep achte.
Frank Spijkers is al een hiele poze gien onbekende meer in de Stellingwarver regio. Mit naeme in et basisonderwies is hi’j bekend as Histotolk. Dit jaor gong Frank naor meer as 40 schoelen toe om daor as Otto van Buil te vertellen over die remoerige Stellingwarver periode om 1309 henne. Een peer jaor leden vertelde Frank ok al over de geschiedenis van de Bekhofschaans an vri’j wat kiender op de schoelen in de buurt. Et doel van de kreatieve Builiger is om in 2010 een eer stok van de Stellingwarver geschiedenis as Histotolk an de kiender van et basisonderwies te vertellen. Dat verhael zal dan opneumen wodden in et lesanbod veur et vak Hiemkunde in et basisonderwies.
Femilieberichten in et Stellingwarfs
Riegelmaotig wodt oons vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus gerust, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.
Lidmaotschop en abonnement van et Stellingwarver kulturele tiedschrift De Ovend
Et lidmaotschop tegere mit et abonnement op et Stellingwarver tiedschrift De Ovend kosten € 15.00 in et jaor m.i.v. 2009. Losse nommers gellen € 3.00. Jow lidmaotschop en toegelieke et abonnement kuj' je veur opgeven op info@stellingwarfs.nl.
Ok de kommende oflevering keer bin d´r weer hiel interessaante bi´jdregen te lezen.
Krek weeromme van een kuiertien, een fietstocht of nog wat aanders? Of: graeg even een betien rust onder al dat internetten? Hoe et ok zit, lees nog even veerder, je...
Keuning Roegbaord…
Keuning Roegbaord het zien haand
Daelelegd op stad en laand.
En hi’j blaost zien koolde aosem
Over ’t waeter, voorn en braosem
Vlochten in de diepte vot.
En hi’j schuddet naor zien aord
Grote vlokken uut zien baord,
Tot de wereld wietwaor wit wodt
En de wegen spiegelglad.
Keuning Roegbaord grinnikt wat.
Mar de kiender, mit heur sleden,
Draeven ov’ral of en an,
Glieden waor ’t mar even kan.
Keuning Roegbaord lacht tevreden,
Het d’r zien pleziertien van!
En hi’j blaost nóg even hadder,
En hi’j schuddet nóg wat barder,
En de oold’re generaosie
Klaegt netuurlik stien en bien,
Want ze meugen him niet zien!
- Roegbaord wat bin ie gemien!
- Wat bedoej’ en wat beblaos ie!
Roegbaord grinnikt om heur zorgen:
Oolde zoere proemers bin ’t!
Roegbaord is de Kiendervrind!
Wie de Jeugd het, die het Morgen!
(Jouk, ps. van M. Bakker (1926-1996), Een haandvol speulgoed. Wolvege, 1972: 63)
As ienigste plak in Stellingwarf het Else, al jaoren, een twietaelig plaknaemebod. 'Else' is de oolde, Stellingwarver naeme van dit mooie dörp. Aj' graeg weten willen hoe jow eigen dörp in et Stellingwarfs hiet, kiek dan even op de kaorte van Stellingwarf die te vienen is onder de anklikmeugelikhied 'kaorten', in de blauwe riegel, links bovenan op disse bladziede
Toon pit, doe mit: fleurige vlaggies veur an de fiets, an de tente, op 'e boot en al zo wat henne!
Wol ie, krek as oons, ok wat extra Stellingwarver fleur, gemoedelikhied en aandere aorige eigenschoppen uutstraolen? Dat moej' netuurlik veural doen! En maek et allegeer extra levendig mit een kleine, fleurige vlagge van Oost- of West-Stellingwarf, of, mooier nog, mit die beide tegere. Ze kosten elk mar 4,50 euro! Een grotere vlagge kan netuurlik ok, kiek hieronder. Toon pit, doe mit!
Fleurige vlaggen van Oost en West...!
Laot ie ok graeg now en dan zien hoe fleurig de Stellingwarven binnen? Dat kan ok mit de Stellingwarver vlagge. Of beter: mit die van Oost-Stellingwarf en/of die van West-Stellingwarf. Ze bin ok te koop bi'j de Stellingwarver Schrieversronte. Die van West-Stellingwarf kost 32,50 euro, die van Oost-Stellingwarf 34,50 euro. Verschil moet d'r blieven!
Over oonze uutgiften van de laeste tied vien ie van alles onder de anklikmeugelikhied 'ni'je uutgiften', in et blauwe riegeltien links van disse bladziede. Op iene nao onderan in dat riegeltien vien ie de anklikmeugelikhied 'webstee-archief', mit oolder ni'js van disse webstee
(ni'jste anpassing op 04-02-2010) |
|
