De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


’Zwarven deur de Stellingwarven’: Expesisie Annie Ligthart

Tiedens et Lendesymposium van een peer jaor leden weren veul schilderi’jen van De Lende te zien die Annie Ligthart maekt het. Daornao was d’r een prachtige ”Lende-expesisie’ van heur in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop.
Tot en mit donderdag 7 juli kan onder kantooruren van de Stellingwarver Schrieversronte de expesisie ‘Zwarven deur de Stellingwarven’ bezocht wodden. De schilderi’jen die te zien binnen, bin allegere van Annie Ligthart zels. Zi'j komt van Oosterwoolde en is veural bekend van heur schilderi’jen die ze maekte van de revier De Lende, mar ze schildert ok op ere plakken in de Stellingwarven. Zo is d’r prachtig wark van heur te zien dat ze in de Kaele Dunen maekte, en van bi’jglieks de Schaopedobbe en et Fochtelervene. Inspiraosie vun Annie Ligthart ok in verschillende plakkies in West-Stellingwarf. Zo legde ze o.e. De Braandemeer in de Westhoek en Et Iekenverlaot bi’j De Hoeve vaaste op et doek. De expesisie is van maendag tot en mit donderdag te bekieken tussen 9.00 en 16.00 ure in et gebouw van de Schrieversronte in Berkoop. De toegang is vergees.


Prachtartikel over Stellingwarver topauteur Johan Veenstra in de streekpasse

De weekblaeden Ni’je Oost-Stellingwarver en de Stellingwarf publiceerden op 20 april 2016 een prachtartikel over Johan Veenstra, topauteur van Stellingwarf. Ie kun uutvoerig lezen over zien wark en zien aachtergronden. Allienig al in boekvorm publiceerde Veenstra 25 keer. Biezundere anleiding veur et extra ommedaenken in de streekpasse was et 3000ste optreden van Veenstra as veurdreger uut eigen wark. Dat was op maendagaovend 18 april, op ’e Lemmer, veur de ‘Vrouwen van Nu’. Wi’j citeren even de beide kraanten: ‘Ype Dijkstra, veurzitter van de Stellingwarver Schrieversronte, fielseteerde Veenstra daor mit die biezundere gebeurtenis. De aldereerste keer dat Veenstra argens vertelde was in 1975. Et vertellen nam een grote vlocht doe hi’j mit zien Stellingwarver Stiekelstokkies wekeliks op Omroep Frieslaand te heuren was. Behalven in de drie zudelike perveensies het Veenstra in alle perveensies verteld veur alderhaande
groepen volk en et is him nog nooit overkommen dat ze et Stellingwarfs argens niet verstaon konnen. Ok niet in Den Haag. Veenstra: ‘ Ik hebbe et doe wel even inleided in et Nederlaans, mar et verstaon was gien inkeld perbleem. Aj’ mar dudelik praoten, dat is vanzels wel een veurweerde.’ Veenstra is nog lange niet van plan en hool d’r mit op. ‘Ik vien et prachtig wark. Eins vule mooier as schrieven. Dat zolange as meensken me vraogen om te kommen, stap ik in de auto en gao ’k d’r op of.’ Al de jaoren deur het Veenstra in et schoft en nao ofloop van zien optredens zien eigen
boeken an de man brocht.’
Even een aorige indrok van de regioverdieling van de optredens:
Drieduzend optredens: West-Stellingwarf: 453; Oost-Stellingwarf: 399, Et Friese Frieslaand: 1421, Drenthe: 329, Overiessel: 188, Grunningen: 119, enz.’


De Ovend jg. 44 nr. 2 is d’r: april 2016

Daor is hi’j al, de ni’jste Ovend. Redaktielid Jan Koops eupent mit een kruderig veuroffien naor anleiding van een bezuuk van de suteldillegaosie an de Twiede Kaemer. Daor is veerderop in dit ni’jste nommer ok een aorig verslag van te vienen. Et eerste artikel is de eerste oflevering in een riegel die de redaktie veur ogen het over de buurtschoppen. Dat belooft wel wat, want d’r bin nogal wat buurtschoppen in oonze streek. Veur de eerste keer is, in dit nommer dus, Riesberkaampe an de beurt. De auteurs brengen veural infermaosie over de ontginnings- en laandschopsgeschiedenis, en over de naemen die van Riese = rieshoolt ofleided binnen. Mit een viertal kaorties, de foto van een schilderi’je van Johannes Mulders en een uutvoerige literetuurlieste geven de schrievers Henk Bloemhoff en Dennis Worst toegelieke een aorig startschot veur de serie die dus volgen zal. Biezunder aorig en verrassend is, daornao, et artikel ‘Tante Coba’ van Inie Griffioen-Oord en Cootje Boekschooten-Oord, een impressie uut de femilie Siemen Oord, die een boekwinkel hadde op ’t Oost in Oosterwoolde. Harmen Hooltman beschrift in ‘Rooie Zundag’ diepgaonde indrokken uut et Noord-Ierse Londonderry in verbaand mit de gevulens van veur, op en veertig jaor lange nao et ingriepen van militairen op 30-1-1972, daor veul meensken bi'j ommekwammen ('Bloody Sunday'). De redaktie kondigt in dit nommer een boek mit sprokies van Grimm in et Stellingwarfs an. Ze laoten mit ‘De Oolde Sultan’ een soort veurteken zien. Al maekt die iene zwelver nog gien zommer, et doel bliekt wel dat de Grimm-vertaelings in de naozommer veur 't locht kommen.
WIE WIL TROUWENS MITDOEN AN ET STELLINGWARFS MEZIEKFESTITAL OP 23 JULI? Die vraoge klinkt dudelik halverwege De Ovend en we laoten him ok hier geern klinken. Katten lieken trouwe dieren te wezen en dat gelt al krek zo veur de katten van schriever Johan Veenstra: we lezen dus weer een oflevering van 'Boris en Joris – katteverhaelen'. Netuurlik, ok Sjoukje Oosterloo geft heur d’r weer bi'j en dat is disse keer mit et verhael ‘Pechweke’. Hiel biezunder is de beschrieving van Janny Boek-Beugeling, ‘De donkere daegen van 1944-1945’. Ze vertelt et indringende verhael van heur vader Jan Beugeling, die as Noordwooldiger verzetsman deur de Duutsers oppakt was en in et Duutse kaamp Ludwigslust belaand was, een butenkaamp van Neuengamme. Naodat de Amerikanen him en aanderen op 5 meie 1945 bevri’jd hadde, raekte hi’j op 19 meie 1945 toch nog weg as gevolg van slimme verzwakking; dat gebeurde in et ziekenhuus van Ludwigslust.
Disse Ovend brengt mit ‘Praoteri’jen’ poëzie van Jurrit Meindertsz. Bergsma, en ‘Now’ is een gedicht van Attie Nijboer. Lily Köhler brengt et verhael ‘Dreugbloemen’, en ok de redaktie lat him mit ni’js van zien aktieve kaante zien. Zo is d’r ommedaenken veur de cd ‘Op ‘e luuster staon’, veur de prissentaosie d’r van, veur de ‘Warkwinkel Liet’ en veur ‘Verkä, Wolf en de zeuven geities’, een Gerard Stout-produktie in verschillende streektaelen. Frank Spijkers sluut of mit een oflevering van ‘Otto, heer van Buil’.


Schriever Boele Land overleden

Op 6 april 2016 is wegraekt de heer Boele Land, opgruuid in Ni’jberkoop, laeter studerende in ’t Westen en daornao o.e. heufdonderwiezer in de perveensies Grunningen en Frieslaand. Boele Land was bi’j een protte meensken van de Stellingwarver Schrieversronte bekend as schriever en as belangstellende veur zowat alle wark van oonze stichting. Hi’j leut dat ok riegelmaotig blieken. Geboren wodde hi’j op 9 augustus 1927; zien heit verveerde mit et gezin uut et Friese Frieslaand, en begon in Ni’jberkoop een smederi’je. Daor kwam zien heit in de oorlog omme, deurdat laandwaachters die kerbied hebben wollen, begonnen te schieten. Een gebeurtenis die Land as persoon mit bepaold het, en daor ooldere dörpsbewoners nog heugenschop van hebben.
Boelde Land leerde van zien Ni'jberkoper omgeving et Stellingwarfs. Daorover en meer over wat him dreef kuj' lezen in zien reaktie op et winnen van de Oolde Pookpries, in De Ovend 19: 5: 155-157. In de tied dat hi'j nog flink wat uut ‘t stee zetten kon, schreef hi’j verhaelen in et Stellingwarfs, waoronder de novelle Gooldsje Ships passing in the night. Dat wark van him kreeg veul wardering, ok omdat de literaire inslag van Land d’r goed in te herkennen is. Zien briede belangstelling bliekt veerder uut zien betrokkenhied bi’j de filosofie en de netuur; ok op die punten gul hi’j as kenner. Hi’j was veerder hiel goed bekend mit de Nedersaksische literetuur in et algemien, ok mit die van et Nederduutse gebied. Een inkiekien in wat him doende holen kon as lezer is weeromme te vienen in zien bi’jdrege an de riegel ‘Dat vien ik now een mooi boek’ (De Ovend jg. 34, no. 4: 17 e.v.). In 1991 wun hi’j de Oolde Pookpries mit et verhael ‘De balke op ‘e schoelezoolder’ (opneumen in (De Ovend jg. 19, no 5: 147 e.v.). Zie veur disse schrieveri’je op stellingia.nl. D'r bin meer verhaelen van him opneumen in et tiedschrift De Ovend.. Humor en eernst lees ie bi’jglieks in et verhael ‘Et grote vergeten’ dat te vienen is in de bundel ‘Feest van (er)kenning’, eernstig ommedaenken ondergaoj' in et gedicht ‘Waoromme’ in etzelde boek. Al is de omvang van et wark van Land bescheiden, et het een blievend plakkien in de Stellingwarver schrieveri’je kregen.


TOPNI'JS! Krek bekend, 3-4-2016: De roman 'Vrouw van Ivoor' deur Johan Veenstra bekroond mit streektaelschrieveri'jepries Dagblad vh Noorden; zie ok hiernao

Dat numen we nog es goed ni'js op zundagmiddag 3 april 2016. Van hatte fielseteerd, Johan, mit disse bekroning. Uut naeme van alle Schrieversronte-leden! En van alle bijna-Schrieversronteleden!

Dit schreef de uutgeveri'je, de Stellingwarver Schrieversronte, in augustus veurig jaor, in de tied dat et boek uutkwam:

"Een vrouw van ivoor is een spannend en ontroerend boek over liefde en genegenhied.

Op een waarme julidag in 2006 komt een jonge vrouw uut Ivoorkust deur de aachterdeure in et huus van Johan Veenstra. Et zal een onrustige zoemer wodden. Johan Veenstra vertelt in zien ni’jste boek wie Aichata Guei is, dat ze vanwege de burgeroorlog uut Ivoorkust vlochten mos en… hoe een verliefdhied et leven kompleet op ’e kop zetten kan. Hi’j vertelt over zien en heur leven en hoe die levens mekeer op die waarme julidag kruzen.

Krek as zien roman Een brogge van glas uut 2006 is Een vrouw van ivoor een roman mit starke autobiografische elementen. In Een brogge van glas vertelt Veenstra dat hi’j eerst nao de dood van zien moeder geweerwodt wie zien vader is en dat hi’j een halfbreur het. Veur een klein pat is dit boek ok een vervolg op Een brogge van glas. Meensken die in dat boek veurkommen, kommen ok in dit boek veur. De schriever, zien moeder, zien kammeraod Frank en zien halfbreur. Mar et belangriekste pat van et boek gaot over die jonge vrouw uut Ivoorkust. Mit heur vader en moeder vlocht ze vanuut Bouaké naor Abidjan en laeter komt ze allienig naor Nederlaand. Daor belaant ze in een asielzukerscentrum en raekt tot over heur oren verliefd…

Et is Johan Veenstra opni’j lokt en schrief een boek daj’ et liefste in iene goeze uutlezen willen. 176 blz., € 13,50"

NOG NIET IN DE KUNDE MIT DIT MOOIE BOEK? BESTEL ET OP info@stellingwarfs.nl. Ok rondomtoe te koop in de boekwinkel.


Johan Veenstra weer nommeneerd

De Stellingwarver schriever Johan Veenstra het veur zien laeste roman Een vrouw van ivoor veur de twiede keer een nommenaosie kregen. Een schoffien leden wodde Veenstra mit vier Friestaelige schrievers nommeneerd veur de Rink van der Veldepriis. Now is de schriever uut Ni’jhooltpae nommeneerd veur de Streektaelpries van et Dagblad van het Noorden. Veenstra is op ’e kotlieste/shortlist terechtekommen mit de Drentse schrievers Gerard Nijenhuis, Klaas Koops, Tieme Woldman en de Grunninger schriever Jan Siebo Uffen. Butendat is d’r een biezundere edisie van et Drentse literaire tiedschrift Roet nommeneerd. Johan Veenstra kreeg de Streektaelpries van et Dagblad van het Noorden 2009 veur zien roman Et geheim van de wiend. In et Dagblad van het Noorden wodt Een vrouw van ivoor ongewoon eupenhattig in de streektaelliteretuur nuumd.
Op zundag 3 april wodt in de Winsinghhof in Roden bekendmaekt wie de Streektaelpries 2015 krigt.
De roman Een vrouw van ivoorverscheen 21 augustus veurig jaor bi’j de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop en telt 176 bladzieden. De roman kreeg geweldig goeie receensies in de Liwwadder Kraante en et Dagblad van het Noorden.
Ok in 2014 en 2015 weren d’r nommenaosies veur boekuutgiften van de Stellingwarver Schrieversronte. In 2014 was dat veur et kienderboek Winterwilleen in 2015 veur et boek Van schossel tot slingerpad, mit wark van drie Stellingwarver dichters en drie belende keunsteners.


Sprokies van Grimm in et Stellingwarfs

In de naozommer van 2016 verschient d’r een Stellingwarver verzaemeling van de wereldberoemde sprokies van de gebroeders Grimm: 'Sprokies van Grimm in et Stellingwarfs'. Et gaot om een ni’j diel in een serie van de Grimmsprokies in kleine taelen. Eerder verschenen al een Friese vertaeling (2012) en een Bildtse (2015), en op 19 meert 2016 kommen ze mit een Grunninger vertaeling veur ’t locht.
Veur de Stellingwarver vertaeling zorgen Sietske en Henk Bloemhoff, bekend van de Stellingwarver Schrieversronte; de uutgever is Taalburo Popkema. In et boek zullen ongeveer twintig sprokies opneumen wodden, mit kleurrieke illestraosies van Peter Boersma & Hilda Groenesteyn.
Et is veur et eerst dat d’r zoe’n grote verzaemeling Grimmsprokies in et Stellingwarfs verschient. Et boek is bedoeld veur iederiene, mar ’t is vanzels ok biezunder aorig om uut veur te lezen an jonge kiender.


Nedersaksisch veur Intergroup Europarlement

Op 10 meert 2016 stonnen Fries, Nedersaksisch en ok de streektael Bildts uut Noordwest-Frieslaand op ‘e agenda van de ‘Intergroup Minorities’ van et Europees Parlement, in Straotsburg. Daoromme weren EBKT-veurzitter Froukje de Jong en beleidsadviseur Onno Falkena anwezig om uutleg te geven. Van de ‘Intergroup’ weren meer as dattig parlementariërs, fraktiemitwarkers en zo wat henne anwezig. De prissentaosie was in et Engels, mit toegelieke overzettings in et Spaans, Pools en Hongaars. Onno Falkena schetste de Friese en Nedersaksische situaosie. Die van et Fries is in vergelieking redelik, zo dudede hi’j uut, mar d’r is veul te weensken op et terrein van o.e. rechtspraoke en onderwies. De drietaelige schoelen bi’jglieks doen et goed, wat meertaelighied en ok wat et Fries zels angaot; ere schoelen zollen meer doen moeten. Al mit al voldot Nederlaand in de praktiek nog niet an wat vaastelegd is onder diel III van et Europees haandvest. De ‘Intergroup’ wol graeg weten hoe et gaot mit de regionaole taelen en taelen van minderheden in Nederlaand, in et biezunder omreden Nederlaand now een half jaor veurzitter is van de EU. De situaosie van et Nedersaksisch is lastiger as die van et Fries. De Rieksoverhied het dislange nog gien laandelik beleid ontwikkeld, al het de Raod van Europa dat eerder al wel anraoden in een officiële rikkemedaosie deur de Raod van Ministers. Falkena legde uut dat et logisch dat de Nedersaksische NGO’s een hoger erkenningsnivo naostreven, ok al omreden in verschillende Noord-Duutse lanen wel meer aktiever warkt wodt an taelbeleid. Wat et Nedersaksische onderwies anbelangt, veur meer en beter liekt staorigan et dreegvlak over et gehiel toch wel groter wodden te wezen. EBKT-veurzitter Froukje de Jong het et Bildts as aachtergrondtael en stokte uut dat de Nederlaanse NGO’s ongerust binnen now de administratieve greenzen van de Bildtse gemiente vervalen deur een herindieling in Noordwest-Frieslaand. Daoromme ligt in Den Haag now de vraoge om diel II van et bekende Europese haandvest op et Bildts toe te passen. Europarlementariër Jan Huitema (VVD) uut Makkinge maekte an et aende een komplement veur de goeie EBKT-prissentaosie.


Fleurige middag: prissentaosie mediaboekien mit veurlees-cd in Berkoop

Et was een fleurige middag mit ien en al veurleesplezier die de Stellingwarver Schrieversronte hul gistermiddag, de tiende meert. Veur zoe’n dattig meensken die nuugd weren, prissenteerde veurzitter Ype Dijkstra in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte een peer mooie aktiviteiten. Dat was omreden d’r een ni’j mediaboekien mit cd verscheen bi’j de Stellingwarver Schrieversronte, onder de naeme ‘Op ‘e luuster staon’. O.e. de anwezige veurlezers van de cd en de anwezige wethoolder van kultuur Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf kregen eerste exemplaoren. De veurleesaktiviteiten die de Schrieversronte riegelmaotig hoolt bin now nog wat rieker wodden mit dit mediaboekien. D’r staon verhaelen op van H.J. Bergveld, hiel verzorgd inlezen deur Femmie van Veen, van Klaas van der Weg, krek zo verzorgd veurlezen deur Klaas Dijkstra, en verhaelen van Johan Veenstra, deur de schriever zels op mooie wieze veurdreugen. Butendat het Henk Bloemhoff nog drie van zien bekende lieties op ‘e cd inzongen. Zie over de cd veerder hieronder op disse bladziede, veur meer info. Et pebliek het in alle geval naor eigen zeggen geneuten van een mooie veurleesmiddag, wiels d’r ok nog mit mekeer zongen wodde. Butendat weren verhaelen en lieties reden om ok zels an de praot te raeken en over aorige dingen te vertellen. Gao veur meer info en beelden van de middag naor www.stellingplus en kiek daor veerder onder 'Laeste ni'js'.


Stellingwarver veurleesaktie in zorginstellings

Zoe’n twintig vri’jwilligers van de Stellingwarver Schrieversronte weren de oflopen weke op pad veur de jaorlikse veurleesaktie in de Stellingwarver zorginstellings. Veur die aktie, die dit jaor veur de negende keer was, is altied weer lieke veul belangstelling en wardering. In alle zorginstellings in de beide gemienten, mar ok in De Menning in Wilhelminaoord, wodt d’r deur de veurlezers uut een speciaole veurleesmappe veurlezen. Hiel vaeke wodt dan nao et veurlezen an de veurlezers vraogd as ze niet wat vaeker kommen kunnen, en pattie vri’jwilligers voldoen daor graeg an.
Deur financiële steun van 'Kring van Bercoop' kon de aktie dit jaor uutbreided wodden. Zo gaon veurlezers now ok naor de kleine dörpen toe om veur te lezen an meensken die nog wel thuus wonen kunnen, mar die wel (diels) gebruuk maeken moeten van thuuszorg. Dit ni’je anbod gong gister uut aende bi’j de prissentaosie van et mediaboekien ‘Op 'e luuster staon’, dat speciaol veur de veurleesaktie ontwikkeld en uutgeven wodde. Uut drie dörpen kwam de oflopen weke al vraoge naor et veurleesanbod. Zo is op 20 april al de eerste speciaole veurleesmiddag in et MFA van Berkoop. Ok vanuut Makkinge en Else is al belangstelling toond. Oolderensozen, mar bi’jglieks ok verienings van Plaetselik Belang kun, as ze ok belangstelling hebben veur dit anbod, kontakt opnemen mit de Stellingwarver Schrieversronte.


Sutelploeg van de Stellingwarver Schrieversronte te gaaste in Twiede Kaemer

De Stellingwarver Schrieversronte gong op 9 meert naor de Twiede Kaemer, om die te bezien en om et wark in de Twiede Kaemer een keer bi'j te wonen. Niet de hiele Schrieversronte netuurlik, mar de meensken die altied helpen bi'j et sutelen. Dat kwam, kaemerlid Lutz Jacobi het et oflopen jaor mitdaon mit sutelen in oonze gebied en zo kwam van et ien et aander. Veur een aorig verslag kiek op www.stellingplus veerder onder 'Laeste ni'js'.


Raod van Europa zien Committee of Experts angaonde regionaole taelen praotte mit Nedersaksische orgenisaosies

Vandemiddag 1 meert praotte de kemmissie van deskundigen angaonde et Europese haandvest veur regionaole taelen en taelen van minderheden mit de Nedersaksische streektaelorgenisaosies over de pesisie van et Nedersaksisch in al zien variaanten. Dat was in et kader van de driejaorlikse visitaosie in et raemwark van et haandvest. De kemmissie bestaot uut Vrouw Vera Klopčič (veurzitter; ofkomstig uut Slovenié), Vrouw Päivi Majaniemi (ofkomstig uut Finlaand) and Vrouw Marieke Sanders-Ten Holte (uut Nederlaand). Mitwarkster van et Siktariaot Vrouw Adina Richifor was anwezig veur ambtelike ondersteuning. Zo goed as alle Nedersaksische instituten uut de regio’s weren vertegenwoordigd. SONT-veurzitter Hans Gerritsen kreeg, as veurzitter van de koepel, as eerste et woord. Hi’j gaf een overzicht van de laeste drie, vier jaor angaonde et verschil van inzicht tussen de regio’s an de iene kaante (NGO’s, regio- en gemientebesturen) en de verschillende ministeries an de ere kaante, angaonde de al dan niet toepassing van diel III van et Haandvest. Hi’j gaf ok an dat d’r de laeste tied een konstruktief overleg is mit Den Haag over een aander soort vorm van erkenning deur et Riek, as alternatief. Daornao weren de instituten uut de verschillende Nedersakische regio’s an de beurt. De veurzitter gaf de aktivititeiten en perblemen in bespreking via de route van de verschillende domeinen, bi’jveurbeeld et slim belangrieke onderwies, de omroep, et sociaole leven en meer. Veural in de kulturele sektor gebeurt d’r veul in de verschillende gebieden. Dat gelt ok veur de zorg. Van dat wodde vanuut oonze regio et veurleesprojekt nuumd.Wat et onderwies angaot is Stellingwarf wel een gebied mit een biezundere pesisie, en dan mit naeme mit et strukturele vak hiemkunde, mit daorin ok ommedaenken veur et Stellingwarfs. Op verschillende terreinen is wel aorig wat te verbeteren, zoas de financieringsstruktuur. De Iesselakedemie uut Zwolle wees op et lastige van de anpak allienig in projektvorm; zo kuj’ muuilik an grotere aktiviteiten warken, ie kun haost gien expertise opbouwen en die kuj'ok muuilik vaasteholen. Slim ongerust is elkeniene over Gelderlaand, daor de perveensie al een poze niks meer bi’jdreegt an streektaelaktiviteiten van et instituut ECAL in Doetinchem. De noordelike regionaole omroepen van Drenthe en Grunningen doen wel an streektael, Overiessel zo goed as niet en Gelderlaand nooit, wat tot een hoop lelkens leidet. Mar, zo stelde de vergeerdering mit mekeer vaaste, d’r bin ok zeker lochtpunten de laeste jaoren: et aksepteren en de wardering veur streektael wodt toch de hieltied beter. Daenk allienig mar an al die streektael in de meziek, in boeken en in kraanten.
De bi’jienkomst was in et Grunninger perveensiehuus en wodde deur de Nedersaksische warkers as vruchtber en plezierig beschouwd en goed van infermaosieontwikkeling. Et Committee nemt nog een poze de tied en komt dan mit een rappot, dat veurlegd wodt an de Raod van Ministers van de Raod van Europa, die dat dan deur de regel overnemen en weer an de Rieksoverhied van Nederlaand sturen, mit adviezen en rikkemedaosies.


Veurlezen verhaelen: ni'je cd op et punt van verschienen

Grootkaans op 10 meert verschient d’r al weer een hiel biezunder perdukt bi’j de Stichting Stellingwarver Schrieversronte. De Schrieversronte hadde en het hiele goeie erverings mit veurleesaktiviteiten in et Stellingwarfs, in et biezunder in een speciaole veurleesweke in de wintertied. Dat is in de zorginstellings en verpleegtehuzen in hiel Stellingwarf en ok in Wilhelminaoord (De Menning). De veurlezers vernemen algedurig dat veurlezen en vertellen ommeraek wardeerd wodt, niet allienig bi'jveurbeeld op schoelen, mar wisse ok in de zorginstellings en verpleegtehuzen.
Om extra ark te hebben het de Schrieversronte now een mooi mediumprojekt uutvoerd, mit as doel een cd mit vertelde en veurlezen verhaelen. Et is een perdukt dat d’r wezen mag: om de verhaelen, et veurlezen d’r van liekegoed as et infoboekien dat alles kompleet maekt. Mar ok veur et aandere pebliek dat graeg Stellingwarfs heurt en lest is disse ni’je uutgifte, ‘Op ‘e luuster staon’, een meraokelse mooie anweenst. En lao’we de meensken die Stellingwarfs leren willen niet vergeten: die hebben d’r mooie veurbeelden an hoe et Stellingwarfs klinkt. As ze dan zels de tekst d’r ok nog bi’j nemen, zitten ze hielendal goed.
Wat is d’r op de cd te heuren? Om te beginnen is dat de bekende Stellingwarver schriever Johan Veenstra uut Ni’jhooltpae. Die lest twie van zien eigen verhaelen veur: ‘Op ‘e fiets vot’ en ‘De pries’. Die beide verhaelen kommen uut zien hiel bekende verhaeleboek ‘Lamert en Lutske’. Van de belangrieke schriever van vroeger H.J. Bergveld (uut Appelsche; 1902-1966) bin drie haost klassiek te numen verhaelen te beluusteren: ‘Balstiender as scheiding’, ‘Agatha’ en ‘Fesoen’. Bergveld zien verhaelen op disse cd bin inlezen deur de bekende veurlezeresse Femmie van Veen, van Hooltpae.
De dadde schriever daor wark van te heuren is, is Klaas van der Weg (1916 – 1995). Van der Weg was indertied behalven vaaste infermaant in Ni’jtriene veur et projekt Stellingwarfs Woordeboek ok beheurlik aktief as Stellingwarver schriever. Hi’j kreeg veural bekendhied om zien kruderige stokkies die hi’j onder de rebrieksnaeme ‘Daegeliks dinkies’ veur et locht brocht. Hi’j schreef ze deurgaons in et tiedschrift ‘De Ovend’. Naoderhaand bin die bi’jdregen tot een bundel van mar liefst vuuftig stokkies brocht onder de titel, en die is now al wel te raoden,’Daegelikse dinkies’. Dit bin de stokkies van him die op de cd staon: ‘Jouke en Jeltien’, ‘De Botterfebriek’, ‘Hielke’, ‘Et Wrattien’ en ‘De tuunslange’. Van der Weg zien ‘Daegelikse dinkies’ bin veur de cd inlezen deur Klaas Dijkstra van Langedieke, de man die ok de hieltied materiaol anlevert veur een webstee veur et vak hiemkunde op ‘e basisschoelen.
De verhaelen wo’n ofwisseld mit drie bekende Stellingwarver lieties uut de begintied van de Stellingwarver Schrieversronte: ‘Hujjinge’, ‘Oolde Plaetse’ en ‘Waor de Lende’. Dat bin lieties van Henk Bloemhoff, die ze veur de gelegenhied opni’j inzongen het, mit eigen gitaarbegeleiding. De woorden van ‘Waor de Lende’ bin trouwens van Martinus Bakker, van Noordwoolde (1926 - 1996; schoelnaeme: Jouk).
De cd duurt roem een ure en zit in een zonuumd mediaboekien. D’r staot van alles in over wat d’r op 'e cd te heuren is, mar ok vien ie d’r alderhaande infermaosie in over de Stellingwarver regio. Veur de vormgeving zorgde Alain ter Schuur uut Wolvege. De cd en et mediaboekien kommen douk, as een gehiel vanzels, veur € 10,00 euro in de verkope.


Bekende Noord-Duutse uutgever Theo Schuster wegraekt

Naor oons now pas bekend wodden is, is op 16 jannewaori wegraekt de bekende uutgever van Nedersaksische / Nederduutse studies Theo Schuster. Et gaot bi’j ‘Schuster Verlag’ veural om proza en poëzie in et Nederduuts / Nedersaksisch en om studies op et terrein van de Nederduutse / Nedersaksische tael en literatuur. Ok de volkskunde hadde zien grote interesse. Hi’j zorgde butendat veur hiel wat herdrokken van studies op de verschillende terreinen. Op de webstee van et Instituut veur Nederduutse spraok (INS) wodt butendat angeven dat Schuster Verlag zoe’n 40 jaor uutgever was van publikaosies van heur Bremer instituut. Ok verschillende meensken uut Stellingwarf kwammen de laeste jaoren nog wel es een inkelde keer in zien mooie winkel in Leer. Dat stattien maekte hi’j aenlik tot een centrum van de Nederduutse litereretuur, zo staot te lezen op de webstee van et INS.


Meertaelige Wolf en de zeuven geities: in negen taelen, waoronder et Stellingwarfs

In de meertmaond is d’r in et noorden van Nederlaand vaeks extra ommedaenken veur et gebruuk van (streek)taelen. D’r bin gemienteraoden die in de streektael vergeerderen en d’r bin karkediensten in de eigen tael. Et sprokien 'Verkă, Wolf en de zeuven geities' is een ni’jmoodse wieze om et gebruuk en et mooie van (streek)tael te belochten. De Drentse schriever Gerard Stout, uut Peize, schreef de sprokies van de gebroeders Grimm over de Wolf en de zeuven geities en over Roodkappien en de wolf as et waore opni'je. Hi’j vun acht vertaelers veur zien sprokien. In een haandzem boek staon die vertaelings: in et Engels, Fraans, Duuts, Stellingwarfs, Westerkertiers (een Grunninger streektael), Plattduuts, Zuudoost-Drents en Riestendrčents, de variaant van et Nedersaksisch rond de greensrevier de Reest; dat is tussen Drente en Overiessel.
'Verkă, Wolf en de zeuven geities' begint in Duutslaand en hoolt op bi’j Zuud-Barge an et Oranjekenaol. De Duutse variaant van Maria Ufkes-Kayatz stopt bi’j Hamburg. De moraal van et sprokien blift beholen: gao niet mit vremden mit, mar wees ok niet bange veur et aeventuur. Tussen de riegels deur staon verwiezings naor de spannings in Europa van vandaege-de-dag. De identiteit van Verkă (wolf in et Perzisch) en de eigenhied van Wolf kommen naor veuren. Verkă en de Wolf ontdekken romantiek en erotiek.

In et boek staot een Nederlaanse versie mit een toelochting in voetnoten. Beginnende (sprokies)lezers kun zo makkelik de weg vienen. Haost alle vertaelings bin op YouTube te beluusteren, veurzien van netuurbeelden uit Noord-Nederlaand. Ok de Stellingwarver vertaeling is op youtube te volgen; kiek daor veur op www.gerardstout.nl/wolf

De vertaelers bin Carl-Heinz Dirks (Plattduuts uut Ostfrieslaand), Ivor Osgerby Bishop (Engels), Martin Koster (Riestendrčents), Madeleine Meursault-Proust (Frans), Sjoukje Oosterloo (Stellingwarfs), Gerard Stout (Zuudoost-Drents), Tonko Ufkes (Westerkertiers) en Maria Ufkes-Kayatz (Duuts), die ok veur illestraosies zorgde.


Ni’jste Ovend is d’r: mit een protte verscheidenhied en veul ni’js

De ni’jste Ovend is die van feberwaori 2016. Die is krek uut. D’r is veur iederiene genoeg moois in te vienen om him drekt hebben te willen! Carol Klok, van vroeger uut Appelsche, schrift over iene van zien mooiste herinnerings an vroeger, hoe hi’j graeg een ponnie hebben wol en zoe’n aorig dier toch niet kreeg, ok niet van preensesse Marijke. Jannie van der Zee vertelt over oolderwets koffiedrinken, Femmie van der Veen lat et mooiste plakkien van Hooltpae zien, en de redaktie komt mit een nogal onbekend oold volksriem dat in De Hoeve optekend is. Dat is mar een greep; butendat komt de redaktie mit een protte ni’js en ni’je dingen. Meer weten? Neem een abonnement: 6 keer in et jaor et ienigste kulturele tiedschrift van Stellingwarf veur Stellingwarfs en hielemaole in et Stellingwarfs. Dat maj’ toch niet missen. Om de pries hoej’ et niet te laoten: 20 euro in et jaor, een kleine twiehonderd bladzieden plezier, verspreid over et hiele jaor. Gien abonnement nog? Toch nemen, zollen we zeggen. Trouwens, op sommige ni’jgies uut disse Ovend kommen we op disse webstee weer weeromme.


Internationaole memmetaeldag mit Nederlaanse premičre van Baskische film

Et Europese buro veur Kleine Taelen is aktief in opdracht van de meerste Friese en Nedersaksische taelorgenisaosies, zoas bi´j de meerste lezers wel bekend is. In et kader van de Internationaole memmetaeldag wodt op 20 feberwaori de Nederlaanse premičre van een Baskische film vertoond, mit ondertiteling in et Fries. Dat is bi´j Slieker Film in Liwwadden, in et Fries Museum. Et begint om 15.30 ure, de kaorties gellen zeuven euro et stok. D’r is butendat veurof ok een prissentaosie van Kulturele Heufdstad Donostia-San Sebastián 2016 over et pergramme daore. Dat is om 14.30 ure, ie kun d'r ommenocht bi'j wezen.
Wie zaoterdags niet kan en toch graeg henne wil: de film wodt nog es op zundag 21 feberwaori vertoond, om 11.30 ure. Ie kun de veurstelling mit Engelse ondertiteling volgen, of die mit Friese ondertiteling.


Dagblad van et Noorden maekt inzendings bekend

Et bekende Dagblad van et Noorden het op 5 jannewaori weten laoten wat veur inzendings d’r kommen binnen veur heur streektaelpries van 2016. Dat is een lange riegel. D’r bin twie ofdielings: iene veur de meziek en iene veur de schrieveri’je. Veur die twiede kattegorie bin d’r meer as twintig inzendings, mit viere uut Stellingwarf. Et Dagblad priest oons ‘kleine taelgebied’ daor veur. De Stellingwarver inzendings bin Henk Jager zien ‘Vissen, amfibienen en reptielen’, Gerrit Hof zien verhaeleboek 'Jongesjaoren’, Xavičre Kolk heur ‘Over beren en knuffels’ en Johan Veenstra zien ‘Een vrouw van Ivoor’. Dat boek is, neffens et Dagblad, ok de ienigste ‘dikke roman’ onder de inzendings. Bi’jkotten maekt een jury zien ‘eerste keur’ op in de vorm van een ‘kotlieste’, daornao gaon ze de priezen veerder bepaolen.


Ni'j boek: Over grote beren en knuffels

Op maendag 9 december overhaandigt auteur Xavičre Kolk et eerste exemplaor van et prenteboek ´Over grote beren en knuffels´ an vrouw Sietske Poepjes, dippeteerde veur tael en kultuur van de perveensie Frieslaand.
Et prenteboek is bedoeld veur oolden én kiender. Om een gesprek angaon te kunnen over grote meensken en de greenzen van kiender. Xavičre Kolk schreef dit boekien tegere mit heur zeuntien Daniël van acht jaor. Naodat Daniël twie jaor leden zo flink was om zien geheim te vertellen, wol hi’j mithelpen om aandere kiender te bescharmen tegen grote beren.
Et boekien is schreven vanuut de beleving van kleine beer; een jongien dat graeg wil dat zien oolden trots op him binnen. Op een dag vragt de grote beer uut zien straote as hi’j even in huus komt. Kleine beer wil niet bertaol wezen, dus dot hi’j dat. As kleine beer laeter buten komt is hi’j niet meer bliede. En hi’j pist naachs inienen in zien bedde. Ok het hi’j naachtmerries en is hi’j zomar kwaod op Mem.
Kleine beer en zien mem hopen dat dit boekien, mit et verhael in vier verschillende taelen, meensken helpen zal en steunen. En dat et boekien dit muuilike onderwarp beter bespreekber maekt.


Stellingwarfs, Bildts, Fries en Nederlaans

De vier taelen in dit boekien bin taelen die in Frieslaand bruukt wodden: et Stellingwarfs, et Bildts, et Fries en et Nederlaans. Omdaj’ je over muuilike onderwarpen in je eigen taal wat makkeliker uteren kunnen.
Veur de prachtige illestraosies en opmaek van et boek zorgde Edith Stultiens uut Liwwadden. Veur de vertaelings zorgden Baukje Luining (Bildts), Hermien van der Meer (Fries) en Sietske Bloemhoff (Stellingwarfs).
Et boek wodt uutgeven deur de Stichting Stellingwarver Schrieversronte, mit financiële steun van de perveensie Frieslaand. Veur et drokken d’r van zorgt Printbase bv in Sunt-Jehannesge.


Of bi'j' an 't zuken naor oolder ni'js? Tip: Klik dan even op 'Webstee-archief' in de blauwe kelom links, omtrent onderan op disse websteebladziede


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.


'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)


tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 3-5-2016