De Stellingwarver Schrieversronte is et belangriekste instituut veur tael, literetuur, geschiedenis, volkskunde en identiteit van Stellingwarf. Stellingwarf is een biezundere regio in Zuudoost-Frieslaand (NL), daor de meensken vanoolds Stellingwarfs praoten. Et Stellingwarfs is een vorm van Nedersaksisch. Oonze administraosie is los op maendag tot en mit donderdag, van 9.00 tot 16.00 ure. Overleggen mit ere mitwarkers kan allienig nao tillefonische ofspraoke. Tip: kiek ok es op oonze ere websteden www.stellingplus.nl en www.stellingia.nl! Woj' graeg weten wat een woord of uutdrokking inhoolt? Klik dan links onder 'Algemiene Info' op 'Stellingwarfs Woordeboek'.


SSR stelt Raod van Advies in

De Stellingwarver Schrieversronte het sund donderdag 16 meert een Raod van Advies. De Raod wodde deur et bestuur van de stichting insteld omreden et de hieltied meer mit heufdzaekelik toekomstgerichte zaeken te maeken krigt die veural op bestuurlik terrein liggen. Om daor zo goed meugelik op in te speulen bin in de Raod van Advies personen benuumd die op verschillende gebieden veul kennis, ervering en inzicht hebben. Op dit mement bestaot de Raod van Advies uut Titia Bijwaard, Lutz Jacobi, Henk Bloemhoff, Ype Dijkstra, Victor Felder, Jan Haveman en Geert Lantinga.


De Ovend jg. 45 no. 1: Veul proza en ni’jgies

Bauke Visser Koenders dot de opmaek van De Ovend, mit ingang van et veurige nommer, en daor is mooi even ommedaenken veur in de ni’jste Ovend, feberwaori 2017. Bauke het een protte ervering mit zoks en et is mooi om zo even in de kunde te kommen mit de ni’je man van de opmaek. Mooi is ok dat we over een ni’je mitwarker van oons streektaelinstituut lezen, Joke Broekman van De Oosterstreek. En dan de inhoold zels! ‘Boris en Joris – katteverhaelen’ is et volgende in een riegel van Johan Veenstra - mooi om te lezen. En disse Ovend het vule meer an verhaelen. Mit ‘Een zaacht vellegien’ wun Harmen Houtman op 28 oktober veurig jaor de verhaelewedstried van Stichting Taalpodium Emmen. ‘Een geweldig verhael mit een verrassend slot’ oordielde de jury… En now dus in De Ovend. Veur Jan van Mackem was Jan Terlouw zien beeld van ‘et touwgien deur de brievebusse’ en et verlangst naor vroeger een tip en zo vertelt hi’j oons now zels zien verhael ‘Levertraon’. Freddie de Vries brengt et verhael ‘Een mooie instri’jinge’ en Sjoukje Oosterloo komt mit heur ‘Plattelaansgevuul’. Titia Bijwaard brengt in ‘In de voetsporen van Klaas Steenbeek’ een beeld van et doen en laoten van de kleinkiender-‘opvolgers’ van de bekende Klaas Steenbeek. Die is onderdehaand mit zien 91 jaor de ooldste geboren en getogen inwoner van Ni’jtriene. In zien warkzeme leven was Steenbeek o.e. aktief as raodslid en wethoolder van West-Stellingwarf. Hi’j en mit naeme de kleinkiender wo’n mooi in beeld brocht in et verbaand van heur wark en beleving van de boerkeri’je van now en doe. De laeste twie jaor bin d’r ontwikkelings in de laandbouw die et niet makkelik maeken, mar veur de twie kleinzeunen bliekt et allegere nog wel wat mit te valen. Boeiend is ok Geert Lantinga zien diel 2 over de buurtschop Keuningsbargen. Carel Klok beschrift een stokkien van et leven van Arjaan de Boer van Appelsche, die an et aende van 1893 naor Oost-Indië vertrok, en op Atjeh diende. In 1895 raekte hi’j uut de tied, en wodde begreuven op et begreefplak Peutjuk. Daor liggen in elk geval nog vier aandere Stellingwarvers, kriegen we te weten. Willem Jan Teijema komt mit poëzie: ‘De Jaeger’. Grietje Bosma dot dat ok, ze brengt ‘Leef’, een gedicht dat inspireerd is op een keunstwark van John Kok. Zi’j en zeuven aandere schrievers en dichters warken now en dan mit mekeer in een verbaand ‘De Letterstreken’. Ze warkten eerder mit an een tentoonstelling ‘Schilderi’jen mit gedichten’ (Oosterwoolde) en an een projekt van de fotoklub Makkinge. Behalven Grietje Bosma prissenteert ok Marijke Ponne een verhael, ‘Verbeuden liefde’. Grietje, Marijke en de aanderen zullen vaeker in De Ovend publiceren.
In de kattegerie geschiedenis brengt Gerrit Scheenstra ‘Stamboomonderzuuk’ en komt Carol Klok mit ‘Nog es ‘Bartje Schurer’, een deurzettertien uut Makkinge’.
In de kattegerie ni’js lezen we o.e. over twie belangrieke onderwiesprojekten daor mit uut aende zet wodt: de film ‘Daor klept de klokke weer’ en et projekt ‘De Veerkieker’. Doel is dat alle groepen van et basisonderwies ieder jaor op exkursie gaon naor een kulturele of arfgoedinstelling in Stellingwarf.
En netuurlik, ok disse Ovend begint mit een kruderig Veuroffien, mit redakteur Jannes Westerhof in dit geval.


Stellingwarf-Oostaende en Stellingwarf-Westaende bin 500 wodden. Ze bin jaorig, op 18 feberwaori 2017, en... et hiele jaor deur!

Et ‘Groot Placaat en Charterboek van Vriesland 2’ vertelt, onder ‘Verdeeling van verbeurd verklaarde goederen en Grietenyen’, nao ‘Den 18 February 1517’, o.a.: ‘Lykle Eblens heeft commissie yp die helft van den Grietenye van Stellingwerff, ende die gehele Grietenye in Scoterlant.’ Lykle wodde veur iene helte nuumd, dus was d’r ok een ere helte! Tegere Oost en West! Hej’m al een fielsetaosiekaortien stuurd naor de gemienten? Kom in elk geval naor de aktiviteiten van meie t/m oktober in Oost-Stellingwarf, want mit naeme die gemiente pakt uut; vgl. onder aanderen de webstee http://www.500jaarooststellingwerf.nl/. En stik de vlagge uut! Die van Oost, die van West en/of die van hiel Stellingwarf. ET IS EEN BIEZUNDER JAOR!


Symposium 1517-2017

Oonze stichting orgeniseert tegere mit de historische verieninge van Appelsche e.o., de historische verieninge van Oosterwoolde e.o. en de ‘Vereniging Historie Weststellingwerf’ op 19 meie et symposium 1517 – 2017. Dat is omreden et dit jaor 500 jaor leden is dat Stellingwarf opdield wodde in twie grieteni'jen, de laetere gemienten Oost- en West-Stellingwarf. De gemiente Oost-Stellingwarf het in dat verbaand veur biezundere aktiviteiten dit jaor een fiks bedrag uuttrokken, om die aktiviteiten financieel steunen te kunnen. Op de webstee 500jaarooststellingwerf.nl is een overzicht van de aktiviteiten te zien. Jim kun jim vanzels ok al opgeven veur et symposium. De kosten bin € 10,00 inkl. koffie, thee mit wat d'r bi'j en een happien en een snappien. Leden betaelen mar € 7,50, krek as de leden van alle historische verienings, dörpsarchieven en zo.


Prissentaosie netuurflims Andries van der Veen

De prissentaosie van twie ni'je netuurfilms van Andries van der Veen is op deensdagaovend 21 feberwaori in et gebouw van de SSR. Et wodt een prachtige aovend, die aj' vanzels niet missen meugen... Kosten € 5,00, inkl. koffie en thee, mit wat d'r bi'j.


Stellingwarfs Radiopergramme: CDA-politika Annie Schreijer bepleit et – en meer

Europarlementariër Annie Schreijer orgeniseerde 28 september tegere mit heur Duutse kollega Jens Gieseke een EP-konfereensie in Brussel, veur meer praoten, schrieven, bescharmen en anvieteren van et Nedersaksisch en Nederduuts. Die konfereensie hadde en het nog een beheurlike uutstraoling en Vrouw Schreijer gaot mooi deur mit heur promosie van et Nedersaksisch. Ze is behalven politika ok nog iene van de ambassadeurs van SONT. In de laeste Drentse Taelkraante is een biezunder aorig interview mit heur opneumen; dat is et lezen meer as weerd. Een peer biezundere rikkemedaosies uut et gehiel binnen:
-zorg veur een Stellingwarfs radiopergramme
-maek tillevisieseries zoas de eerdere van Herman Finkers (Jongeleu,
Oalde groond)
-wark an projekten mit meensken en orgenisaosies over de oostelike
greens
-zorg dat meensken geregeld Nedersaksisch heuren, lezen en spreken. Dat
is ok goed veur de rieke kultuur en de vaaste weerden van oonze regio,
zoas naoberschop, gezinsbedrieven en genoeglikhied


Europese Buro veur Kleine Taelen tekende ‘Protocol to Ensure Language Rights’

Et EBKT / EBLT tekende kotleden et ‘Protocol to Ensure Language Rights’ in Donostia / San Sebastián in Baskenlaand, uteraord mit aandere taelorgenisaosies. Dat protokol is een soortement eventaoris van zoe’n 180 maotregels in de vorm van rikkemedaosies die overheden en sprekers van minderheden nemen kunnen zollen om een minderhiedstael geliekense kaansen en ontwikkelingsmeugelikheden te geven as de grote laanstaelen. Et is een initiatief van een Baskische koepel van taelorgenisaosies en van Kulturele Heufdstad Donostia/San Sebastián. Bi’j de ondertekening was EBKT vertegenwoordigd deur veurzitter Froukje de Jong-Krap. Zoe’n 600 belangstellenden uut hiele Europa weg weren anwezig.


Fietsen deur et stroomgebied van De Lende I, II en III: drie keer een ni’je routegids van Geert Lantinga

In december 2016 verschenen mar liefst drie ni’je routegidsen in een ofwisselende en genoeglike prissentaosie in et gebouw van de Stellingwarver Schrieversronte in Berkoop. Schrieversronte-siktaoris Hendrik Fokkema kon een flinke koppel geneudigden welkom hieten. Die hadde de leiding, wiels et grootste pat van de aovend beston uut een boeiende prissentaosie deur saemensteller / auteur Geert Lantinga. Krek as et drietal gidsen beston ok de prissentaosie uut drie patten. Diel 1 gaot om ‘Tussen Elsloo en De Hoeve’, diel 2 om ‘Tussen De Hoeve en Blesdijke’ en diel 3 om ‘Tussen Blesdijke en Kuinderbos’. Et gaot om fietstochten van 40, 36 en 45 km. De drie gidsen geven naost de routebeschrieving veul biezundere infermaosie over de geschiedenis en et laandschop van de omgeving. Butendat is d’r een weelde an kaorties en oolde en ni’je foto’s.
Et eerste exemplaor van elk wodde deur de auteur overhaandigd an een biezundere gaast, Wethoolder van Kultuur Sierd de Boer van Oost-Stellingwarf. Wethoolder Frans Kloosterman van West-Stellingwarf hadde ok kommen zuld, mar mos him i.v.m. ziekte verontschuldigen. De Boer reageerde slim positief op de gidsen en vertelde dat hi’j de laeste tied mit vekaansies oonze streken deur trokken hadde op de fiets. Dat hadde him nog es weer leerd dat et eigen gebied toch hiel veul an moois te bieden het, ok in vergelieking mit verkaansie-omgevings in et butenlaand. Zo bin d’r vule meer meenksken die zoks ondervienen. Vandaor dat de gidsen behalven veur toeristen ok veur streekbewoners beslist de muuite weerd binnen, zo zee De Boer.

De gidsen bin Nederlaanstaelig; de Stellingwarver Schrieversronte kan ze as uutgever leveren. Pries van elk van de gidsen: € 8,50. De drie gidsen bi'j mekeer: tiedelik: € 19,95. Te bestellen bi'j de Stellingwarver Schrieversronte, op info@stellingwarfs.nl.


Omroep Odrie: vlakbi’j, uut de eigen streek en… mit eigen tael en meziek: Odrie

Veur wie et nog niet wus: Omroep Odrie in Oost-Stellingwarf het twie hiele mooie pergrammes in en mit streektael en streektaelmeziek. Ze wo’n hieronder nog es nuumd. Die lekaole omroep is te heuren op 106.9 FM, kabel 104.1 FM.
Veur wie dit ok niet wus: via internet kuj’ Omroep Odrie ok goed heuren:
http://www.radioviainternet.nl/omroep-odrie.

Die streektaelpergrammes dat bin:

Op de vri’jdag:
16:00 ure: Huus en Hiem (herhaeling van de zundag d’r veur)
17:00 ure: Singeliers, meziekpergramme in de streektael. Prissentaosie: Henk Kroese, Evert de Boer, Sietske Bloemhoff, Baukje Oosting, Hans Koopmans.
Techniek: Jitze Hofstra

Op de zundagmorgen:
10.00 ure: Singeliers. Herhaeling van de zundag d’r veur (zie boven)
11.00-12.00 ure. Huus en Hiem. Stellingwarfs tael- en kultuurpergramme mit hiel wat zaeken die in huus en op et arf gebeueren. Prissentaosie: Hendrik Betten. Techniek: Peter Cruiming.


Belangrieke digitaole indexen publiceerd bi’j T.H. Oosterwijk zien geschiedenisboek over de dörpen van Stellingwarf-Oostaende

Kotleden het de Stelllingwarver Schrieversronte een uutvoerig bestaand op Stellingia.nl publiceerd dat et bekende en algemien wardeerde boek 'Notities uit de Geschiedenis van de Ooststellingwerfse dorpen' nog toegaankeliker maekt. Waor as et omme gaot? Et bestaand bestaot in feite uut drie indexen, die aachter mekeer opneumen binnen. De eerste index geft de naemen van personen en instellings, mit aachter elke naeme netuurlik de paginaverwiezing(s). En dan komt, krek zo, een index op de topografische naemen die in et boek veurkommen. De dadde en laeste index nuumt de zaeknaemen in et boek, uteraord ok weer mit alle paginaverwiezings.
De auteur dr. Oosterwijk het hiel wat naemen opneumen in zien beschrieving, dat de sneuper zal uteraord zien veurdiel doen mit disse indexen.
Et maeken van de indexen was een hiele klus. Die wodde uutvoerd deur Jaap Elzenaar, vri’jwillig mitwarker van de Stellingwarver Schrieversronte. De heer Elzenaar het slim sekuur an et wark west en hi'j het ok slim uutvoerig west in et weergeven van naemen, in de hope dat degene die wat opzuken wil d'r zien veurdiel mit doen zal. Dit is de link: www.stellingia.nl/boeken/boekenindex/


Krek weeromme van een dag op schoele, van et warken op 'e febriek, een kuier of een lange vergeerdering, en even tied veur een gedicht? Lees dan even veerder!


Op ’e fiets

(de tekst van et bekende lied van de Drentse groep ‘Skik’, vertaeld en naor oonze streek Stellingwarf bewarkt deur Sietske Bloemhoff)

'k Trap de fiets deur maelig zaand
op 'n pad tussen Buil en Else,
en as ik douk bi’j Kannede belaan’,
dan fiets ik deur.
Langs Appelsche gao 'k op ’e Fochtel an,
Oosterwoolde en dan langs de Kompejonsvaort,
en as ik dan De Kuunder zie dan fiets ik deur,
ik wil de hieltied veerder, ik wil alles zien.

De laeste mooie dag van 't jaor misschien,
liekewel 't mit de winterdag ok oe zo mooi wezen kan.
Ik wil now veerder deur naor Makkinge,
want bi’j d’oolde meule vien ik et prachtig.
A’k hier zo fiets en ’t wi’jt niet slim,
dan gaot 't haost vanzels.

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
‘k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

’k Zit op ’e fiets, kom deur Iegyptezaand,
en bin zowat bi’j de Friese greens,
ik daenk da'k even kieken gao in ’t Hoornster laand,
dan gauw naor Berkoop.
Ik stao even te kieken bi’j et oold kenon,
en stao een posien te daenken wat ik now doen zal,
links of rechtdeur.

Dan gao ik veerder naor Zaandhuzen toe,
'n kaorte he'k niet neudig, want ik ken mien arf,
a'k daor doukies over De Lende kom
dan bin ‘k weeromme in West-Stellingwarf.
‘k Wil de hieltied veerder, naor Noordwoolde toe,
Vinkege, De Hoeve, naor Hooltpae.
A’k hier zo fiets en et wi’jt niet slim
dan gaot 't haost vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.

'k Gao now over Wolvege, Ni’jtriene,
over ’t pad langs de Scheene kot bi’j Scharpenzeel,
en dan rechtdeur naor et beeld van Pieter Poot,
Spangehoek en dan naor Sliekenborg,
‘k Zie lanen en de Kuunder Karke staon,
dan fiets ik deur want ’t wi’jt niet slim,
't gaot vandaege vanzels

Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
’k heb de banen vol mit wiend,
nee, ik heb ja niks te klaegen.
Wie dot mi’j wat, wie dot mi’j wat,
wie dot mi’j wat vandaege.
'k Zol haost zeggen, ja et mag wel zo.



De eerste drie gedichten die hier volgen kommen uut de Schrieversronte-uutgifte: 'Van Schossel tot kuierpad' (Berkoop, zommer 2014)


Ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

in de veerte een geluud
een traog piepen
deur et hoolt
onder de bomen deur
veurbi’j et hekke
langs de zwatte brummels
et laand in
langzem naor beneden
maekt De Kuunder ruumte
stuurt et waeter
krek die kaante op
waor a’k henne wol
elke peddelslag een betien
veerder vot
havens wo’n groter
de golfslag van de boten hoger
gruun maekt plak veur witte koppen
schoem jagt langs mi’j henne

ik daenk de hooltwallen
om mien gedaachten henne

Willem Jan Teijema


Kringloop

Zunnestraolen
blote voeten op
gruun grös
voegelgekwetter
meitied
et hatte zingt
de geest zocht
ni’je paeden
pruuft al de
zoemer
in volle bluui
geurende as
riepe appels in de
haast
oktoberstormen
stelen kleur
roven blaeden van
huverende bomen
naekte toeken huden
zwiegende voegels
winter
koolde stolt et waeter
zunnestraolen spiegelen
verlangst naor
blote voeten op
gruun grös.

Roely Bakker


Waor as ik gao

Aendeloos
Op ‘e wiend
Drift de schofferd
Boven et laand
Oftekend
Tegen et blauw
Van de onaendighied

In de zunne
Stao ik
Mit zien klauwen
In mien ziel
Volg ik
De voegel
Veerder
Naor ginder
Daor
Waor as ik
Gaon kan

Christine Mulder


=================================================


Lendediek III

Elektrische paolen spinnen
mit heur zwatte draoden
een web van miemering
deur haastige lochten.

De dieze uut et waeter
wist tiedelik et asfalt uut,
een spinne lat een druppe valen,
op roestig stiekeldraod…

De zunne dri’jt zien kotte uren,
de wiend gieselt boom en blad,
et brune riet fluustert huut’rig
de diek waacht kalm en zwat.


Harmen Houtman
(uut:Dichterbi’j. Gedichten. Berkoop, 2008)


tael

Wie streektael slit veur nostalgie
moet dit verhael niet lezen.
Et Stellingwarfs moet potverdrie
écht niet van gister wezen!


Jouk (schoelnaeme van Martinus Bakker)
Uut: De Ovend 9 (1981): blz. 88


Vot weten wat een Stellingwarfs woord inhoolt of hoej' et schrieven moeten?

Klik dan an: www.stellingplus.nl/wp-content/uploads/2010/10/woordenboek3.pdf.


Femilieberichten in et Stellingwarfs

Riegelmaotig wo’n wi’j vraogd om hulpe bi’j et schrieven van een tekst in et Stellingwarfs, bi’j et maeken van een opschrift, bi’j et bedaenken van een naeme in et Stellingwarfs of bi’j et opstellen van een femiliebericht in et Stellingwarfs. Et is hiel goed dat zoks gebeurt. De Stellingwarver Schrieversronte bestaot as instelling ok om meensken bi’j zok soorte van dingen te helpen. En wi’j helpen jim graeg, dat blief d’r mar niet lange over piekeren. Bel of mail oons dus, oons tillefoonnommer is 0516-451108. Om te mailen kuj' hier an de linkerkaante 'kontakt maeken' anklikken.


NI'JSTE ANPASSING VAN DISSE BLADZIEDE: 17-3-2017